Hướng dẫn thủ tục, trình tự Tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ

1. Tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ là gì?

Tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ là một dạng tranh chấp dân sự phát sinh từ quan hệ cho mượn, cho ở nhờ nhà ở hoặc quyền sử dụng đất giữa các chủ thể. Theo đó, bên cho mượn, cho ở nhờ là người có quyền sở hữu nhà ở hoặc quyền sử dụng đất hợp pháp có yêu cầu thu hồi lại nhà, đất; tuy nhiên, bên đang ở nhờ không tự nguyện giao trả khi đã hết thời hạn ở nhờ, khi mục đích của việc mượn đã đạt được, hoặc khi chủ sở hữu có nhu cầu sử dụng nhà, đất một cách hợp pháp và chính đáng.

Xét về bản chất pháp lý, quan hệ cho ở nhờ, cho mượn nhà, đất được xác định là một hình thức của hợp đồng mượn tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015. Quan hệ này có thể được xác lập bằng văn bản hoặc bằng lời nói, tùy theo sự thỏa thuận của các bên. Trong thực tiễn, nhiều trường hợp cho ở nhờ không lập thành văn bản hoặc không quy định rõ về thời hạn, quyền và nghĩa vụ của các bên, dẫn đến phát sinh tranh chấp khi chủ sở hữu có yêu cầu lấy lại nhà, đất.

Đối với những trường hợp không có thỏa thuận cụ thể về thời hạn mượn hoặc điều kiện trả lại tài sản, việc giải quyết tranh chấp sẽ căn cứ vào các quy định của pháp luật dân sự về quyền của bên cho mượn, nghĩa vụ của bên mượn, cũng như các tình tiết thực tế của vụ việc. Trên cơ sở đó, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét, đánh giá để bảo đảm quyền sở hữu hợp pháp của chủ nhà, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan theo đúng quy định pháp luật.

2. Căn cứ pháp lý để đòi lại nhà cho ở nhờ

Quyền đòi lại nhà, đất cho ở nhờ của chủ sở hữu được pháp luật dân sự ghi nhận và bảo vệ trên cơ sở các quy định về hợp đồng mượn tài sản. Cụ thể, căn cứ theo Điều 499 Bộ luật Dân sự năm 2015, bên cho mượn tài sản có các quyền sau đây:

Thứ nhất, được quyền đòi lại tài sản ngay sau khi bên mượn đã đạt được mục đích mượn, trong trường hợp các bên không có thỏa thuận về thời hạn mượn. Quy định này nhằm bảo đảm quyền định đoạt và quyền sử dụng tài sản hợp pháp của chủ sở hữu.

Thứ hai, trường hợp bên cho mượn phát sinh nhu cầu sử dụng tài sản một cách đột xuất, cấp bách, thì có quyền yêu cầu bên mượn trả lại tài sản mặc dù bên mượn chưa đạt được mục đích mượn; tuy nhiên, việc đòi lại tài sản trong trường hợp này phải báo trước cho bên mượn một thời gian hợp lý để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Thứ ba, bên cho mượn có quyền đòi lại tài sản trước thời hạn khi bên mượn có hành vi sử dụng tài sản không đúng mục đích, công dụng, sử dụng không đúng cách thức đã thỏa thuận, hoặc cho người khác mượn lại tài sản mà không có sự đồng ý của bên cho mượn. Đây là căn cứ quan trọng để bảo vệ quyền sở hữu tài sản trong trường hợp tài sản bị sử dụng sai thỏa thuận ban đầu.

Thứ tư, bên cho mượn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu tài sản cho mượn bị hư hỏng, mất mát do lỗi của bên mượn trong quá trình quản lý, sử dụng tài sản.

Bên cạnh các quy định của Bộ luật Dân sự, đối với nhà ở, Luật Nhà ở năm 2023 cũng ghi nhận rõ quyền của chủ sở hữu nhà ở trong việc cho mượn, cho ở nhờ, đồng thời cho phép chủ sở hữu được chấm dứt việc cho ở nhờ theo đúng nội dung thỏa thuận giữa các bên hoặc theo các căn cứ chấm dứt được pháp luật quy định. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để chủ sở hữu thực hiện quyền đòi lại nhà ở khi việc cho ở nhờ không còn phù hợp hoặc phát sinh tranh chấp.

3. Các phương thức giải quyết tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ

3.1. Thương lượng, thông báo yêu cầu trả lại nhà

Trong trường hợp mâu thuẫn chưa trở nên phức tạp hoặc chưa phát sinh tranh chấp gay gắt, chủ sở hữu nhà, đất nên chủ động thông báo yêu cầu bên ở nhờ trả lại tài sản trong một thời hạn hợp lý. Việc thông báo có thể được thực hiện bằng lời nói hoặc bằng văn bản, trong đó nêu rõ căn cứ pháp lý, lý do đòi lại nhà và thời điểm yêu cầu bàn giao.

Hình thức thông báo bằng văn bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ thể hiện thiện chí giải quyết tranh chấp trên tinh thần hòa giải, mà còn là chứng cứ chứng minh ý chí đòi lại tài sản hợp pháp của chủ sở hữu trong trường hợp vụ việc phải được giải quyết tại Tòa án sau này. Đây là bước đi cần thiết nhằm hạn chế rủi ro pháp lý và tạo cơ sở thuận lợi cho việc bảo vệ quyền lợi của chủ nhà.

3.2. Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền

Trường hợp bên ở nhờ không hợp tác, cố tình không trả lại nhà, đất hoặc phát sinh tranh chấp phức tạp, chủ sở hữu có quyền khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật.

Thông qua thủ tục tố tụng, Tòa án sẽ xem xét các căn cứ pháp lý liên quan đến quyền sở hữu nhà, đất; thỏa thuận cho ở nhờ; thời hạn mượn (nếu có); cũng như hành vi sử dụng tài sản của bên ở nhờ, từ đó ra phán quyết buộc bên ở nhờ phải trả lại nhà, đất và giải quyết các yêu cầu phát sinh khác như bồi thường thiệt hại (nếu có). Đây là phương thức giải quyết mang tính cưỡng chế pháp lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu trong trường hợp không thể giải quyết bằng thương lượng.
>>> Tham khảo bài viết: "Dịch vụ luật sư tranh tụng uy tín"

4. Thủ tục, trình tự khởi kiện tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

Hồ sơ khởi kiện tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ bao gồm: Đơn khởi kiện theo mẫu quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng nhà đất (Sổ đỏ, Sổ hồng); Giấy tờ, tài liệu liên quan đến việc cho mượn, cho ở nhờ (nếu có); Bản sao giấy tờ tùy thân của người khởi kiện; Các tài liệu, chứng cứ khác chứng minh yêu cầu khởi kiện là có căn cứ.

Bước 2: Nộp hồ sơ khởi kiện

Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, hồ sơ được nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc.

Hình thức nộp hồ sơ được thực hiện theo khoản 1 Điều 190 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bao gồm: nộp trực tiếp tại Tòa án, gửi qua đường bưu chính hoặc nộp trực tuyến (nếu Tòa án có cổng thông tin điện tử).

Bước 3: Tòa án tiếp nhận và thụ lý vụ án

Sau khi tiếp nhận đơn khởi kiện hợp lệ, Tòa án sẽ ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí. Người khởi kiện thực hiện nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí tại Chi cục Thi hành án dân sự và nộp lại biên lai cho Tòa án để vụ án được thụ lý theo quy định.

Bước 4: Chuẩn bị xét xử sơ thẩm

Theo Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án dân sự là 04 tháng, trường hợp phức tạp có thể gia hạn nhưng không quá 02 tháng. Trong giai đoạn này, Tòa án tiến hành thu thập chứng cứ, lấy lời khai, tổ chức hòa giải theo quy định.

Bước 5: Xét xử sơ thẩm

Nếu hòa giải không thành và không thuộc trường hợp đình chỉ hoặc tạm đình chỉ, Tòa án sẽ đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm và ra bản án giải quyết yêu cầu đòi lại nhà, đất cho ở nhờ.

Bước 6: Thi hành án

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, trường hợp bên phải thi hành án không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ, người được thi hành án có quyền yêu cầu Cơ quan Thi hành án dân sự tổ chức thi hành theo quy định.
>>Tham khảo: Luật sư giải quyết tranh chấp uy tín - Vì sao khách hàng lựa chọn?

5. Những lưu ý quan trọng khi đòi lại nhà cho ở nhờ

Trong quá trình yêu cầu người đang ở nhờ giao trả lại nhà, đất, chủ sở hữu tuyệt đối không được tự ý thực hiện các hành vi trái quy định của pháp luật, dù với bất kỳ lý do nào. Cụ thể, chủ sở hữu không được áp dụng các biện pháp mang tính cưỡng chế trái pháp luật như: tự ý chiếm lại nhà, đập phá tài sản, thay khóa, cắt điện nước, đe dọa, gây áp lực tinh thần, sử dụng vũ lực hoặc có hành vi cản trở sinh hoạt bình thường của người đang ở nhờ. Những hành vi này không những không làm phát sinh quyền đòi lại nhà hợp pháp, mà còn có thể khiến chủ sở hữu phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng, bao gồm trách nhiệm dân sự, xử phạt vi phạm hành chính hoặc thậm chí trách nhiệm hình sự, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Bên cạnh đó, để phòng ngừa rủi ro pháp lý và hạn chế tranh chấp phát sinh trong tương lai, khi cho mượn hoặc cho ở nhờ nhà, đất, chủ sở hữu nên lập hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận bằng văn bản. Nội dung văn bản cần quy định rõ ràng về: thời hạn cho ở nhờ, quyền và nghĩa vụ của các bên, phạm vi sử dụng nhà, điều kiện và thời điểm phải trả lại nhà, cũng như phương thức giải quyết tranh chấp khi phát sinh. Việc xác lập thỏa thuận bằng văn bản không chỉ giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu, mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết khi xảy ra tranh chấp liên quan đến việc đòi lại nhà cho ở nhờ.

6. Vì sao chọn Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ?

Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là đơn vị đã có bề dày hoạt động, với đội ngũ Luật sư được đào tạo bài bản, chính quy và có chuyên môn sâu trong việc hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ. Với đội ngũ Luật sư có nhiều năm kinh nghiệm trong các hoạt động thực tiễn, cung cấp các dịch vụ pháp lý và đặc biệt là kinh nghiệm thực tế về hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ và các vấn đề liên quan, chúng tôi đã cung cấp dịch vụ pháp lý tốt nhất về dịch vụ hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ và mang lại sự hài lòng cho nhiều khách hàng.

Ngoài vấn đề chuyên môn, chúng tôi luôn thực hiện dịch vụ hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ với tinh thần, trách nhiệm và sự tận tâm cao nhất, xây dựng niềm tin, sự an tâm và an toàn pháp lý cho khách hàng.

Đồng thời, chúng tôi luôn ý thức tuân thủ Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề Luật sư trong quá trình thực hiện dịch vụ hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ trong mối quan hệ với khách hàng, đồng nghiệp và các cơ quan Nhà nước, các cá nhân có liên quan trong việc cung cấp dịch vụ hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ.

Chúng tôi cam kết và trách nhiệm bảo mật tất cả các khoản mục, điều kiện của hợp đồng/thỏa thuận nào được thiết lập, ký kết và tất cả giấy tờ, tài liệu, thông tin mà Văn phòng Luật sư có được từ cung cấp dịch vụ hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ. Văn phòng Luật sư cam kết không công bố hay truyền đạt các vấn đề liên quan đến hợp đồng và công việc này đến Bên thứ ba nào khác mà không có sự đồng ý bằng văn bản của khách hàng, trừ trường hợp cơ quan Nhà nước yêu cầu.
>> Tham khảo: Luật sư tư vấn và đại diện thi hành án

7. Thông tin liên hệ Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy

Nếu Quý khách hàng đang gặp phải vấn đề pháp lý liên quan đến hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ, đừng ngần ngại, hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline 0909 160 684 để nhận được dịch vụ  hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ và được hỗ trợ kịp thời.

Số hotline được Luật sư tiếp nhận và xử lý trên phạm vi toàn quốc.
Thời gian làm việc từ 08 giờ sáng đến 21 giờ tối trong khoảng thời gian từ Thứ 2 đến Thứ 7 trong tuần.

Ngoài phương thức hỗ trợ qua số hotline cho vấn đề dịch vụ  hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ, chúng tôi còn tư vấn và hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến qua Zalo: 0978 845 617, và Email [info@luatsuhcm.com].

Chúng tôi hiểu rằng, vấn đề pháp lý liên quan đến  hướng dẫn thủ tục, trình tự tranh chấp đòi nhà cho ở nhờ có thể ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc, thời gian, chi phí của bạn. Hãy để đội ngũ Luật sư của chúng tôi đồng hành và hỗ trợ bạn giải quyết các vấn đề pháp lý một cách hiệu quả và chuyên nghiệp nhất. Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng Quý khách hàng trên mỗi bước đường pháp lý.