Tư vấn khởi kiện chia thừa kế theo di chúc

1. Khái niệm thừa kế theo di chúc

1.1. Khái niệm di chúc

Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Di chúc là cơ sở pháp lý để xác định ý chí cuối cùng của người để lại di sản, đồng thời là căn cứ quan trọng khi phát sinh tranh chấp về thừa kế.

Di chúc có thể được lập bằng văn bản hoặc miệng, song phải tuân thủ điều kiện chặt chẽ về chủ thể, hình thức và nội dung. Khi di chúc không đáp ứng quy định pháp luật hoặc bị coi là vô hiệu, phần di sản sẽ được chia theo pháp luật thay vì theo ý chí của người để lại.

1.2. Khái niệm thừa kế theo di chúc

Thừa kế theo di chúc là việc dịch chuyển tài sản của người đã mất cho người còn sống theo nội dung di chúc đã lập. Đây là hình thức thể hiện quyền định đoạt tối đa của cá nhân đối với tài sản của mình sau khi chết, được pháp luật tôn trọng và bảo vệ.

Trong thực tế, không ít trường hợp di chúc bị tranh chấp về tính hợp pháp hoặc phạm vi phân chia. Khi đó, các bên có thể yêu cầu Tòa án xem xét, giải quyết để bảo đảm di sản được phân chia theo đúng quy định và ý chí hợp pháp của người lập di chúc.

2. Cơ sở pháp lý về thừa kế theo di chúc

Các quy định về thừa kế theo di chúc được điều chỉnh chủ yếu tại Bộ luật Dân sự 2015, từ Điều 624 đến Điều 673. Bên cạnh đó, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Công chứng 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành cũng có liên quan khi di sản là bất động sản, quyền sử dụng đất hoặc tài sản đặc thù.

Ngoài ra, các nghị quyết và án lệ của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng áp dụng pháp luật thống nhất. Đây là nguồn tham khảo quan trọng để giải quyết các vụ án tranh chấp chia thừa kế theo di chúc.

3. Quy định pháp luật về hiệu lực của di chúc

Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc được coi là hợp pháp khi:

• Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập, hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.
• Nội dung di chúc rõ ràng, hợp pháp, không trái đạo đức xã hội và thể hiện đúng ý nguyện của người lập.
• Hình thức di chúc tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm tính chính xác, minh bạch và khả năng thực hiện.
• Di chúc phản ánh trung thực ý chí của người lập, không bị giả mạo, sửa chữa hoặc che giấu, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

Về hiệu lực, Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“1. Di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế.

2. Di chúc không có hiệu lực toàn bộ hoặc một phần trong trường hợp sau đây:

a) Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc;

b) Cơ quan, tổ chức được chỉ định là người thừa kế không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

Trường hợp có nhiều người thừa kế theo di chúc mà có người chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, một trong nhiều cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế thì chỉ phần di chúc có liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức này không có hiệu lực.

3. Di chúc không có hiệu lực, nếu di sản để lại cho người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế; nếu di sản để lại cho người thừa kế chỉ còn một phần thì phần di chúc về phần di sản còn lại vẫn có hiệu lực.

4. Khi di chúc có phần không hợp pháp mà không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần còn lại thì chỉ phần đó không có hiệu lực.

5. Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực.”

Di chúc có hiệu lực kể từ thời điểm mở thừa kế, tức là khi người lập di chúc qua đời. Trường hợp có nhiều bản di chúc thì bản mới nhất được coi là hợp pháp và có giá trị thay thế các bản trước, thể hiện ý chí cuối cùng của người để lại di sản. Nếu một phần nội dung di chúc không hợp pháp hoặc mâu thuẫn với quy định pháp luật, đặc biệt là xâm phạm quyền lợi của người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc, thì phần đó sẽ bị vô hiệu, còn các phần khác vẫn giữ nguyên giá trị.

4. Các trường hợp tranh chấp chia thừa kế theo di chúc

Các trường hợp tranh chấp chia thừa kế theo di chúc thường bao gồm:

• Nghi ngờ về tính hợp pháp của di chúc, di chúc không rõ ràng;
• Mâu thuẫn giữa các bản di chúc;
• Bất đồng về giá trị và phạm vi di sản.

Cụ thể, tranh chấp có thể xảy ra khi một bên cho rằng di chúc bị giả mạo, lập dưới sự ép buộc hoặc người lập di chúc không minh mẫn; khi nội dung di chúc không phân chia rõ ràng quyền lợi của các bên hoặc có nhiều bản di chúc dẫn đến mâu thuẫn về hiệu lực; và khi các bên thừa kế bất đồng về giá trị, phạm vi tài sản, đặc biệt là bất động sản, đất đai hoặc tài sản chung của vợ chồng. Trong những tình huống này, việc khởi kiện tại Tòa án là cần thiết để xác định rõ quyền và nghĩa vụ của từng người, bảo đảm việc phân chia tài sản thừa kế diễn ra minh bạch, công bằng và đúng quy định pháp luật.
>>Tham khảo bài viết: Tư vấn khởi kiện yêu cầu công nhận hiệu lực của di chúc

5. Trình tự, thủ tục khởi kiện chia thừa kế theo di chúc

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

Lập đơn khởi kiện yêu cầu công nhận di chúc.

Kèm theo tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền lợi liên quan, bao gồm: di chúc, giấy chứng tử, giấy tờ nhân thân, giấy tờ sở hữu tài sản,..

Bước 2: Nộp hồ sơ tại Tòa án

Hồ sơ được nộp tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Bước 3: Thụ lý và tiến hành hòa giải

Tòa án xem xét hồ sơ, thụ lý vụ án.

Tòa án tổ chức hòa giải giữa các bên để giải quyết tranh chấp nếu có thể.

Bước 4: Thu thập chứng cứ và lấy lời khai

Tòa án thu thập chứng cứ, lấy lời khai nhân chứng, đánh giá tính hợp pháp của di chúc.

Bước 5: Tổ chức phiên xét xử

Tòa án tổ chức phiên xét xử, xem xét toàn bộ chứng cứ, lập hồ sơ xét xử và ra quyết định công nhận hiệu lực di chúc hoặc tuyên vô hiệu.
>>Tham khảo bài viết: Thuê luật sư giải quyết tranh chấp thừa kế là nhà đất

6. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp chia thừa kế theo di chúc

Căn cứ theo khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án 2025) quy định:

“Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này; giải quyết những yêu cầu quy định tại các điều 27, 29, 31 và 33 của Bộ luật này, trừ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài, đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của một số Tòa án nhân dân cấp tỉnh theo quy định tại khoản 2 Điều 37 của Bộ luật này”

Như vậy, thẩm quyền thuộc về Tòa án nhân dân cấp khu vực có thẩm quyền giải quyết tranh chấp chia thừa kế theo di theo thủ tục sơ thẩm.

Việc xác định đúng thẩm quyền ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng, tránh việc trả hồ sơ hoặc kéo dài thời gian tố tụng. Đây cũng là một trong những vấn đề luật sư thường tư vấn cho khách hàng trước khi khởi kiện.

7. Thời hiệu khởi kiện chia thừa kế theo di chúc

Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này, người thừa kế mất quyền yêu cầu Tòa án phân chia di sản.

Tuy nhiên, vẫn có thể yêu cầu xác nhận quyền thừa kế hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác ngay cả khi đã hết thời hiệu chia di sản. Điều này giúp bảo vệ phần nào quyền lợi của người có liên quan, nhưng không còn quyền yêu cầu phân chia di sản bằng khởi kiện.

8. Công việc luật sư thực hiện trong vụ án chia thừa kế theo di chúc

Tư vấn xác định quyền thừa kế, quyền và nghĩa vụ các bên

Luật sư phân tích di chúc và đối chiếu với quy định pháp luật để xác định người thừa kế, phạm vi di sản, đồng thời tư vấn các phương án pháp lý khả thi. Điều này giúp khách hàng hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình trước khi khởi kiện.

Hướng dẫn thu thập, hoàn thiện hồ sơ, giấy tờ chứng cứ

Luật sư hướng dẫn chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ cần thiết như di chúc, giấy chứng tử, giấy tờ nhân thân, giấy tờ sở hữu tài sản, đồng thời hỗ trợ yêu cầu trích lục, giám định khi cần. Nhờ đó, hồ sơ khởi kiện được đảm bảo tính hợp lệ và đầy đủ.

Soạn thảo đơn khởi kiện và các văn bản pháp lý liên quan

Luật sư soạn đơn khởi kiện thể hiện rõ yêu cầu, cơ sở pháp lý và chứng cứ kèm theo, đồng thời soạn các văn bản khác như đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, văn bản ủy quyền, đơn xin sao y tài liệu… nhằm phục vụ vụ án.

Đại diện nộp hồ sơ, làm việc với Tòa án và các cơ quan liên quan

Luật sư thay mặt khách hàng nộp hồ sơ, theo dõi quá trình thụ lý và làm việc với Tòa án cũng như cơ quan chức năng khác để bổ sung tài liệu, chứng cứ. Sự tham gia của luật sư giúp khách hàng tránh được sai sót thủ tục và rút ngắn thời gian giải quyết.

Tham gia tố tụng (hòa giải, xét xử) tranh tụng tại phiên tòa

Trong giai đoạn hòa giải, luật sư đại diện khách hàng thương lượng để đạt kết quả có lợi. Nếu hòa giải không thành, luật sư tham gia phiên tòa, trình bày quan điểm, đối chất và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trước Hội đồng xét xử.

Hỗ trợ thi hành án và giải quyết hậu tố tụng

Sau khi bản án có hiệu lực, luật sư hỗ trợ khách hàng thực hiện thủ tục thi hành án, sang tên tài sản, xử lý kê biên, đấu giá nếu cần. Ngoài ra, luật sư còn tư vấn giải pháp hạn chế tranh chấp tái diễn, đảm bảo quyền lợi lâu dài cho khách hàng.
>>> Tham khảo bài viết:  "Tư vấn tranh chấp thừa kế nhà đất chưa có sổ hồng"

9. Vì sao khách hàng chọn Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy?

Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là đơn vị đã có bề dày hoạt động, với đội ngũ Luật sư được đào tạo bài bản, chính quy và có chuyên môn sâu trong việc tư vấn khởi kiện chia thừa kế theo di chúc. Với đội ngũ Luật sư có nhiều năm kinh nghiệm trong các hoạt động thực tiễn, cung cấp các dịch vụ pháp lý và đặc biệt là kinh nghiệm thực tế về tư vấn khởi kiện chia thừa kế theo di chúc và các vấn đề liên quan, chúng tôi đã cung cấp dịch vụ pháp lý tốt nhất và mang lại sự hài lòng cho nhiều khách hàng.

Ngoài vấn đề chuyên môn, chúng tôi luôn thực hiện dịch vụ khởi kiện chia thừa kế theo di chúc với tinh thần, trách nhiệm và sự tận tâm cao nhất, xây dựng niềm tin, sự an tâm và an toàn pháp lý cho khách hàng. Đồng thời, chúng tôi luôn ý thức tuân thủ Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề Luật sư trong quá trình thực hiện dịch vụ trong mối quan hệ với khách hàng, đồng nghiệp và các cơ quan Nhà nước.

Chúng tôi cam kết và chịu trách nhiệm bảo mật tất cả các khoản mục, điều kiện của hợp đồng/thỏa thuận nào được thiết lập, ký kết và tất cả giấy tờ, tài liệu, thông tin mà Văn phòng Luật sư có được từ dịch vụ tư vấn khởi kiện chia thừa kế theo di chúc. Văn phòng Luật sư cam kết không công bố hay truyền đạt các vấn đề liên quan đến hợp đồng và công việc này đến bất kỳ bên thứ ba nào khác mà không có sự đồng ý bằng văn bản của khách hàng, trừ trường hợp cơ quan Nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

10. Thông tin liên hệ Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy

Nếu Quý khách hàng đang gặp phải vấn đề pháp lý liên quan đến khởi kiện chia thừa kế theo di chúc, đừng ngần ngại, hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline 0909160684 để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Số hotline được Luật sư tiếp nhận và xử lý trên phạm vi toàn quốc.

Thời gian làm việc từ 08 giờ sáng đến 21 giờ tối trong khoảng thời gian từ Thứ 2 đến Thứ 7 trong tuần.

Ngoài phương thức hỗ trợ qua số hotline cho dịch vụ công nhận hiệu lực của di chúc chúng tôi còn tư vấn và hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến qua Zalo: 0978845617, và Email [info@luatsuhcm.com]

Chúng tôi hiểu rằng, vấn đề pháp lý về tranh chấp chia thừa kế theo di chúc có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi tài sản, quan hệ gia đình và tâm lý của khách hàng. Hãy để đội ngũ Luật sư của chúng tôi đồng hành và hỗ trợ bạn giải quyết các vấn đề pháp lý một cách hiệu quả và chuyên nghiệp nhất.