TRANH CHẤP CHUYỂN QUYỀN MUA CỔ PHẦN VỚI NGƯỜI CHƯA LÀ THÀNH VIÊN CÔNG TY

1. Tóm tắt bản án số 04/2019/KDTM-ST

* Nguyên đơn: Ông Trần Đình K (gọi tắt là ông K) và bà Nguyễn Thị H (gọi tắt là bà H) - Không phải là thành viên của công ty Cổ phần S
* Bị đơn: Công ty Cổ phần S (gọi tắt là công ty S) 
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Phan Thùy M (gọi tắt là bà M) - Cổ đông của công ty S.

Tóm tắt: 
Ngày 20/12/2017, Công ty cổ phần S tổ chức Đại hội đồng cổ đông bất thường thông qua phương án phát hành cổ phần tăng vốn điều lệ giai đoạn 1. Bà M là cổ đông của Công ty S được quyền ưu tiên mua 1226 cổ phần trong đợt này theo danh sách cổ đông mua cổ phần mà Công ty đưa ra. Tuy nhiên, bà M đã chuyển quyền ưu tiên mua cổ phần cho bà H và ông K, đây là hai người không phải là thành viên của công ty S, hai bên đã ký nhận chuyển nhượng quyền ưu tiên mua cổ phần và được ông D (phó chủ tịch của công ty S) ký duyệt. Đồng thời, ông K và bà H cũng đã nộp tiền đầy đủ theo quy định. Nhưng Công ty S cho rằng theo quy chế chuyển nhượng cổ phần trong Công ty thì bà H và ông K chưa thực hiện đúng các thủ tục chuyển nhượng theo quy định nên chưa công nhận quyền sở hữu cổ phần của bà H và ông K
Hai bên xảy ra tranh chấp yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp giữa người chưa phải là thành viên công ty nhưng có giao dịch về chuyển nhương phần vốn góp của công ty. 

2. Hướng giải quyết của Tòa án 

- Thứ nhất, Tòa án xác định bà M là cổ động hiện hữu Công ty S, sở hữu cổ phần phổ thông và không thuộc trường hợp hạn chế chuyển nhượng cổ phần theo quy định của Luật Doanh nghiệp; 

- Thứ hai, phương án của Công ty S là tăng thêm số lượng cổ phần được quyền chào bán và bán toàn bộ số cổ phần cho tất cả các cổ đông theo tỷ lệ cổ phần hiện có của họ được xem là chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu phù hợp với quy định của Luật Doanh nghiệp;

- Thứ ba, Tòa án công nhận việc bà M thỏa thuận chuyển quyền ưu tiên mua cổ phần của mình cho ông K và bà H không phải là cổ đông hiện hữu của công ty là hợp pháp theo quy định tại Điều 124 Luật Doanh nghiệp 2014;

- Thứ tư, đồng thời Công ty S cũng đã trình bày dựa theo tham của Bộ Kế hoạch và đầu tư thì việc chuyển nhượng quyền mua cổ phần giữa bà M và bà H, ông K sẽ được Công ty S chấp thuận

=> Tòa án quyết định chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông K và bà H đối với Công ty S và buộc công ty S phải công nhận quyền sở hữu cổ phần của ông K và bà H, phát hành và trao cổ phiếu cho ông K và bà H theo số lượng cổ phần mà hai người đã mua. 

3. Nhận xét, đánh giá

Từ nội dung bản án có thể thấy vấn đề đáng lưu ý đó là Cổ đông có được quyền giao dịch chuyển nhượng quyền mua cổ phần cho người không phải là thành viên của công ty hay không? 
Tranh chấp của bản án 04/2019/KDTM - ST được giải quyết vào ngày 06/6/2019 nên áp dụng quy định của Luật Doanh nghiệp 2014, so sánh với quy định của pháp luật hiện hành là Luật Doanh nghiệp 2020 thì việc chào bán cổ phẩn cho cổ đông hiện hữu được quy đinh tương tự. Áp dụng quy định của Luật Doanh nghiệp 2020 để phù hợp vận dụng vào thực tiễn hiện nay có những phân tích sau: 

• Công ty S tổ chức Đại hội cổ đông bất thường với việc đề ra phương án tăng vốn điều lệ cho công ty. Việc xảy ra tranh chấp là khi Công ty được tư vấn rằng đây là hoạt động chào bán cổ phần riêng lẻ: 

Tuy nhiên, xem xét Biên bản họp Đại hội cổ đông bất thường thì phương án này đề ra nhằm tăng vốn điều lệ cho công ty bằng cách tăng thêm số lượng cổ phần và bán cổ phần, đồng thời còn lập ra danh sách các cổ đông được quyền mua thêm cổ phần và được thưởng cổ phần. Căn cứ theo khoản 1 Điều 124 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định: 

“1. Chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu là trường hợp công ty tăng thêm số lượng cổ phần, loại cổ phần được quyền chào bán và bán toàn bộ số cổ phần đó cho tất cả cổ đông theo tỷ lệ sở hữu cổ phần hiện có của họ tại công ty.”

Vậy nên xác định phương án này là thuộc trường hợp chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu theo quy định và hướng giải quyết của Tòa án theo Luật Doanh nghiệp 2014 cũng tương tự;

• Đồng thời, giải quyết vấn đề trên căn cứ theo điểm c khoản 2 Điều 124 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định cụ thể: 

“c, Cổ đông có quyền chuyển quyền ưu tiên mua cổ phần của mình cho người khác” 

Tại bản án cũng nêu rõ hướng giải quyết theo quy định của pháp luật:

Có thể thấy, dù là Luật Doanh nghiệp 2014 hay Luật Doanh nghiệp 2020 đều quy định rõ cổ đông có quyền chuyển chuyền mua cổ phần của mình cho người là thành viên của công ty hoặc không là thành viên của công ty. Vậy nên việc bà M chuyển quyền mua cổ phần cho ông K và bà H là hoàn toàn đúng với quy định pháp luật.

Đồng thời, tại Điều 124 cũng nêu rõ công việc mà công ty cần thực hiện khi chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu bao gồm: 

• Công ty S không phải là công ty đại chúng nên khi thực hiện chào bán cổ phần phải thông báo bằng văn bản đến các cổng đông chậm nhất 15 ngày trước ngày kết thúc thời hạn đăng ký mua cổ phần; 

• Khi cổ phần được thanh toán đầy đủ thì công ty phải phát hành và trao cổ phiếu cho người mua. Trong trường hợp nếu công ty không trao cổ phiếu thì phải ghi các thông tin về cổ đông vào sổ đăng ký cổ đông để chứng thực quyền sở hữu cổ phần của cổ đông đó trong công ty. 

Như vậy, cho dù với quy định của Luật Doanh nghiệp 2020 hay Luật Doanh nghiệp 2014 thì việc chuyển nhượng quyền mua cổ phần với người không phải là thành viên của công ty đối với hình thức chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu là không trái với quy định của pháp luật. Hơn nữa, doanh nghiệp khi thực hiện các kế hoạch chào bán cổ phẩn cần chú ý đến việc xác định hình thức chào bán, bởi mỗi cách thức tương ứng với các điều kiện và quy định áp dụng khác nhau.

Trên đây là một trong những trường hợp về chào báo cổ phần, một công ty hoạt động chào bán có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như chào bán cổ phần riêng lẻ, chào bán cổ phần ra công chúng, chào bán cổ phần cho cổ đông hiện. Việc thực hiện theo hình thức nào thì cũng cần phải đáp ứng các điều kiện tương ứng phù hợp với quy định của pháp luật. Để có thể vận hành và hoạt động tốt cho doanh nghiệp, tránh xảy ra tranh chấp, chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.

* Lưu ý: Các thông tin về bán án của bài viết được lấy từ nguồn “congbobanan” và đã được mã hóa dữ liệu. Đồng thời, bài viết trên nhằm chia sẻ thêm kiến thức pháp luật cho người đọc, các nhận xét, đánh giá đều dựa trên quan điểm và học thuật không nhằm mục đích bảo vệ cho bất cứ chủ thể nào.