Làm gì khi bị người khác tự ý sang tên sỏ đỏ thừa kế?

1. Khi nào việc sang tên sổ đỏ thừa kế được xem là hợp pháp?

Để xác định việc sang tên có hợp pháp hay không, trước hết cần làm rõ nguồn gốc của nhà đất. Nếu trước khi cha mẹ mất, tài sản đã được chuyển nhượng, tặng cho hợp pháp cho một người con khác bằng hợp đồng có công chứng, chứng thực và đã hoàn tất thủ tục sang tên đúng quy định thì về mặt pháp lý, phần tài sản đó không còn là di sản thừa kế nữa. Khi đó, những người còn lại không có căn cứ yêu cầu chia thừa kế đối với tài sản đã được chuyển dịch hợp pháp.

Ngược lại, nếu cha mẹ không để lại di chúc và cũng không có giao dịch tặng cho, chuyển nhượng hợp pháp nào trước khi mất thì nhà đất đó vẫn là di sản thừa kế. Khi ấy, việc phân chia phải tuân theo quy định về thừa kế theo pháp luật. Căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết; những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần di sản bằng nhau. Như vậy, nếu người để lại di sản không có di chúc thì quyền đối với nhà đất phải được chia cho tất cả những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, nếu hàng thừa kế thứ nhất không còn ai thì tiếp tục chia theo hàng thừa kế thứ ba và tương tự đối với hàng thừa kế thứ ba. Do đó, không ai được tự ý đứng tên toàn bộ nếu chưa có sự đồng ý của những đồng thừa kế còn lại.

👉 Tham khảo thêm: Luật sư chuyên về thừa kế nhà đất tại Thành phố Hồ Chí Minh

2. Việc tự ý sang tên sổ đỏ khi chưa có sự đồng ý của các đồng thừa kế có đúng luật không?

Theo quy định của pháp luật, di sản thừa kế chỉ được phân chia hợp pháp khi có căn cứ rõ ràng về quyền thừa kế và có sự thống nhất giữa những người có quyền hưởng di sản. Căn cứ Điều 656 Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau:

“Điều 656. Họp mặt những người thừa kế

1. Sau khi có thông báo về việc mở thừa kế hoặc di chúc được công bố, những người thừa kế có thể họp mặt để thỏa thuận những việc sau đây:

a) Cử người quản lý di sản, người phân chia di sản, xác định quyền, nghĩa vụ của những người này, nếu người để lại di sản không chỉ định trong di chúc;

b) Cách thức phân chia di sản.

2. Mọi thỏa thuận của những người thừa kế phải được lập thành văn bản.”

Sau khi mở thừa kế, những người thừa kế có thể họp mặt để thỏa thuận phân chia di sản. Văn bản thỏa thuận phân chia di sản phải được lập thành văn bản và công chứng theo quy định.

Điều này có nghĩa là, nếu một người trong gia đình lén lút đi làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên riêng mình mà không có sự đồng ý của những đồng thừa kế khác, thì thủ tục đó không bảo đảm tính hợp pháp. Việc tự ý sang tên trong trường hợp này đã xâm phạm quyền thừa kế của người khác, bởi người đó chỉ có quyền đối với phần di sản của mình sau khi di sản được chia đúng trình tự pháp luật, chứ không có quyền đơn phương chiếm hữu toàn bộ tài sản chung của các đồng thừa kế.

Trên thực tế, sai phạm thường phát sinh ở bước kê khai di sản, lập văn bản thỏa thuận hoặc khi thực hiện thủ tục đăng ký biến động tại cơ quan đăng ký đất đai. Nếu hồ sơ sang tên được thực hiện dựa trên thông tin không đầy đủ, thiếu chữ ký của các đồng thừa kế, hoặc có sự giả mạo, che giấu thông tin, thì người bị ảnh hưởng hoàn toàn có cơ sở pháp lý để yêu cầu xem xét lại giao dịch và thủ tục đăng ký đã thực hiện.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ khai nhận di sản thừa kế nhanh trọn gói

3. Khi bị người khác tự ý sang tên sổ đỏ thừa kế thì có thể làm gì?

Khi phát hiện nhà đất thừa kế đã bị sang tên trái ý chí của mình, việc đầu tiên cần làm là kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ pháp lý liên quan đến di sản, bao gồm giấy chứng tử của người để lại di sản, giấy tờ về quyền sử dụng đất, thông tin về di chúc (nếu có), văn bản thỏa thuận phân chia di sản, hồ sơ công chứng và hồ sơ đăng ký sang tên. Việc kiểm tra này rất quan trọng để xác định rõ thủ tục đã bị sai ở khâu nào và có căn cứ nào để yêu cầu hủy bỏ hoặc điều chỉnh.

Nếu xác định việc sang tên được thực hiện khi chưa có sự đồng ý của toàn bộ những người thừa kế theo pháp luật, người bị xâm phạm quyền lợi có thể khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền thừa kế của mình. Trong vụ án này, Tòa án có thể xem xét tuyên vô hiệu văn bản thỏa thuận phân chia di sản nếu văn bản đó không có đầy đủ sự tham gia của các đồng thừa kế, đồng thời xem xét hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp sai để khôi phục lại quyền lợi hợp pháp cho những người thừa kế.

Bên cạnh đó, nếu phát hiện có dấu hiệu giả mạo chữ ký, giả mạo giấy tờ hoặc cố ý che giấu thông tin để sang tên toàn bộ di sản cho một người, người thừa kế còn có thể đề nghị cơ quan có thẩm quyền xác minh, thu thập hồ sơ lưu tại tổ chức công chứng và cơ quan đăng ký đất đai để làm căn cứ giải quyết tranh chấp. Trong nhiều trường hợp, chính hồ sơ công chứng và hồ sơ địa chính sẽ là chứng cứ quan trọng chứng minh việc sang tên có đúng trình tự hay không.
👉 Tham khảo thêm: Thuê luật sư giải quyết tranh chấp thừa kế là nhà đất

4. Có thể giải quyết bằng thỏa thuận trước khi khởi kiện hay không?

Pháp luật luôn khuyến khích các đồng thừa kế tự thỏa thuận với nhau trên tinh thần tôn trọng công bằng và giữ gìn tình cảm gia đình. Nếu những người thừa kế còn lại đồng ý để một người đứng tên tài sản chung thì việc đó vẫn có thể thực hiện được, nhưng phải được lập thành văn bản rõ ràng, công chứng đầy đủ và thể hiện ý chí tự nguyện của tất cả các bên. Trong trường hợp người đã tự ý sang tên chấp nhận bồi hoàn bằng tiền hoặc chia lại phần giá trị tương ứng cho những người thừa kế khác thì các bên có thể lập văn bản thỏa thuận lại để tránh kéo dài tranh chấp.

Tuy nhiên, nếu thương lượng không đạt kết quả, hoặc người đã sang tên không hợp tác, thì việc khởi kiện ra Tòa án là biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Đây không chỉ là quyền mà còn là cách duy nhất để yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét lại toàn bộ quá trình sang tên và phân chia di sản theo đúng quy định pháp luật.

Khi bị người khác tự ý sang tên sổ đỏ thừa kế, điều quan trọng nhất là phải xác định rõ tài sản đó có thực sự là di sản hay đã được chuyển dịch hợp pháp trước đó. Nếu là di sản thừa kế mà chưa có di chúc thì việc phân chia phải được thực hiện theo pháp luật, trên cơ sở hàng thừa kế thứ nhất theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 và phải có sự thỏa thuận bằng văn bản công chứng theo Điều 656 Bộ luật Dân sự 2015. Trường hợp một người tự ý sang tên mà không có sự đồng ý của các đồng thừa kế còn lại thì đó là hành vi xâm phạm quyền thừa kế, và những người bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu hủy kết quả sang tên, đồng thời khởi kiện ra Tòa án để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề làm gì khi bị người khác tự ý sang tên sổ đỏ thừa kế? nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề làm gì khi bị người khác tự ý sang tên sổ đỏ thừa kế? chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.