Yêu cầu độc lập của đương sự khi nào được Toà án chấp nhận

1. Yêu cầu độc lập là gì?

- Yêu cầu độc lập là yêu cầu của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được đưa ra trong một vụ án đã được Tòa án thụ lý.

- Yêu cầu này không phụ thuộc vào yêu cầu của nguyên đơn (người khởi kiện) hay yêu cầu phản tố của bị đơn. Mục đích của nó là để chính người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, vốn đang bị tranh chấp hoặc có liên quan đến vụ án.

- Theo quy định tạo khoản 1 Điều 201 BLTTDS 2015 thì yêu cầu độc lập phải được đưa ra trước thời điểm mở phiên tòa sơ thẩm.

- Tương tự như nguyên đơn, người đưa ra yêu cầu độc lập cũng có quyền rút lại yêu cầu của mình. Khi họ rút yêu cầu, Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ giải quyết đối với phần yêu cầu độc lập đó.

2. Tình huống thực tế và hướng dẫn từ TANDTC

Để tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn xét xử và đảm bảo áp dụng thống nhất các quy định của pháp luật tố tụng về "yêu cầu độc lập" của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) hướng dẫn các Tòa án thực hiện một số nội dung sau:

2.1 Tòa án xử lý thế nào khi có yêu cầu độc lập trong vụ án chia thừa kế?

Tình huống: Trong vụ án yêu cầu chia thừa kế tài sản, Tòa án có thụ lý yêu cầu độc lập của ông A và xác định tư cách tố tụng là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan yêu cầu đòi tài sản là 50m2 đất nằm trong diện tích đất yêu cầu chia thừa kế. Như vậy, Tòa án có giải quyết trong cùng vụ án hay phải tách ra giải quyết yêu cầu đòi tài sản trước sau đó mới có căn cứ chia thừa kế sau?

Vấn đề cần giải quyết: Xác định mối quan hệ giữa yêu cầu khởi kiện (chia thừa kế) và yêu cầu độc lập (đòi tài sản), để từ đó quyết định phương thức tố tụng của Tòa án là tách vụ án hay giải quyết chung.

Hướng dẫn từ TANDTC như sau:

Điều 42 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định:

“1. Tòa án nhập hai hoặc nhiều vụ án mà Tòa án đó đã thụ lý riêng biệt thành một vụ án để giải quyết nếu việc nhập và việc giải quyết trong cùng một vụ án bảo đảm đúng pháp luật.

Đối với vụ án có nhiều người có cùng yêu cầu khởi kiện đối với cùng một cá nhân hoặc cùng một cơ quan, tổ chức thì Tòa án có thể nhập các yêu cầu của họ để giải quyết trong cùng một vụ án.

2. Tòa án tách một vụ án có các yêu cầu khác nhau thành hai hoặc nhiều vụ án nếu việc tách và việc giải quyết các vụ án được tách bảo đảm đúng pháp luật ”.

Quan hệ tranh chấp yêu cầu chia thừa kế tài sản và tranh chấp đòi quyền sử dụng đất là hai quan hệ pháp luật khác nhau nhưng có liên quan đến nhau trong cùng vụ án. Việc giải quyết quan hệ tranh chấp đòi tài sản là căn cứ để Tòa án xác định di sản thừa kế khi giải quyết yêu cầu chia thừa kế tài sản. Do vậy, để giải quyết chính xác, nhanh chóng và đúng pháp luật; trên cơ sở chứng cứ thu thập được và yêu cầu của đương sự thì tùy từng trường hợp cụ thể mà Tòa án có thể giải quyết trong cùng một vụ án hoặc tách thành hai vụ án riêng biệt.

[Công văn số 206/TANDTC-PC ngày 27/12/2022 của TANDTC]

>> Tham khảo thêm: Tư vấn khởi kiện chia thừa kế theo di chúc

2.2 Khi nào "đề nghị hủy Sổ đỏ" được xem là một yêu cầu độc lập?

Tình huống: Trong quá trình giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, nguyên đơn, bị đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đề nghị hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đề nghị này có phải là yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập không?

Vấn đề cần giải quyết: Việc "đề nghị hủy GCNQSDĐ" có phải là một yêu cầu tố tụng độc lập (cần thụ lý riêng và tính án phí) hay chỉ là một phần nội dung bắt buộc phải xem xét trong quá trình Tòa án giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất.

Hướng dẫn từ TANDTC như sau:

Trong trường hợp này, cần xác định đề nghị hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là yêu cầu của đương sự, nhưng không phải là yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập. Khi giải quyết vụ việc dân sự liên quan đến việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì phải được Tòa án xem xét giải quyết trong cùng một vụ việc dân sự theo quy định tại Điều 34 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[Công văn số 196/TANDTC-PC ngày 03/10/2023 của TANDTC]

>> Tham khảo thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏ

Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề Yêu cầu độc lập của đương sự khi nào được Toà án chấp nhận nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề Yêu cầu độc lập của đương sự khi nào được Toà án chấp nhận chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.