Tranh chấp trợ cấp thôi việc có yếu tố nước ngoài

1. Khái quát chung về vụ viêch tranh chấp

Bản án số 06/2025/LĐ-PT ngày 15/5/2025 do Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm, trên cơ sở vụ án thụ lý số 04/2024/TLPT-LĐ ngày 22/11/2024, về "Tranh chấp về tiền trợ cấp thôi việc khi chấm dứt hợp đồng lao động". Bản án phúc thẩm này xem xét lại Bản án lao động sơ thẩm số 1605/2023/LĐ-ST ngày 06/9/2023 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Nguyên đơn là ông H Hross (sinh năm 1963, người nước ngoài), do bà Nguyễn Thị Hồng H đại diện theo ủy quyền. Bị đơn là Công ty TNHH B Việt Nam. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty TNHH B Hồng Kông, vắng mặt tại phiên tòa phúc thẩm. Cả nguyên đơn và bị đơn đều kháng cáo bản án sơ thẩm. Về bản chất, ông Hross làm việc cho công ty mẹ ở Hồng Kông từ 15/12/1999, sang Việt Nam làm Giám đốc công trường từ tháng 10/2016, ký hợp đồng lao động trực tiếp với công ty Việt Nam từ 01/4/2020 và nghỉ việc theo nguyện vọng, được công ty chấp thuận, vào ngày 25/02/2021. Tranh chấp xoay quanh việc công ty Việt Nam có phải trả trợ cấp thôi việc cho toàn bộ thời gian từ năm 1999 hay chỉ cho thời gian làm việc thực tế tại Việt Nam.

👉  Tham khảo thêm: Tư vấn giải quyết tranh chấp Hợp đồng lao động

2. Tóm tắt nội dung bản án

Ông H Hross bắt đầu làm việc cho Công ty B Hồng Kông từ ngày 15/12/1999. Từ tháng 10/2016, ông được cử sang Việt Nam làm việc cho Công ty B Việt Nam theo thỏa thuận giữa hai công ty. Đến ngày 01/4/2020, ông Hross ký hợp đồng lao động số 12.20/LC-BVN với Công ty B Việt Nam với chức danh Giám đốc công trường và mức lương 8.295 Euro/tháng. Trong cùng ngày, ông Hross, Công ty B Hồng Kông và Công ty B Việt Nam ký phụ lục hợp đồng, theo đó Công ty B Việt Nam được xác định là người sử dụng lao động mới và chấp nhận công nhận các quyền lợi mà ông Hross đã được hưởng từ những năm làm việc với Công ty B Hồng Kông như thể những năm đó được làm việc tại Công ty B Việt Nam. Ngày 22/01/2021, ông Hross gửi đơn xin nghỉ việc và được Công ty B Việt Nam chấp thuận; quan hệ lao động chấm dứt vào ngày 25/02/2021. Sau khi nghỉ việc, ông yêu cầu Công ty B Việt Nam thanh toán 87.097,50 Euro tiền trợ cấp thôi việc tính từ ngày 15/12/1999 đến ngày 25/02/2021, sau khi trừ 4.009,50 Euro đã được thanh toán thì còn yêu cầu 83.088 Euro, ngoài ra còn yêu cầu tiền của hai vé máy bay khứ hồi và tiền lãi do chậm thanh toán.

Công ty B Việt Nam không đồng ý với yêu cầu của ông Hross vì cho rằng trước ngày 01/4/2020, ông Hross là người lao động của Công ty B Hồng Kông, còn Công ty B Việt Nam và ông Hross chưa ký hợp đồng lao động. Công ty cho rằng thời gian ông Hross làm việc thực tế cho Công ty B Việt Nam chỉ từ ngày 01/4/2020 đến ngày 25/02/2021, chưa đủ 12 tháng nên không đủ điều kiện hưởng trợ cấp thôi việc. Tòa án cấp sơ thẩm lại xác định ông Hross làm việc tại Công ty B Việt Nam từ ngày 17/7/2017 theo giấy phép lao động nên chấp nhận một phần yêu cầu, buộc Công ty B Việt Nam trả 12.580,50 Euro tiền trợ cấp thôi việc còn thiếu, tương đương 307.291.293 đồng; đồng thời đình chỉ giải quyết yêu cầu về tiền vé máy bay do chưa đủ điều kiện khởi kiện và không xem xét yêu cầu tính lãi được bổ sung tại phiên tòa. Sau đó, cả ông Hross và Công ty B Việt Nam đều kháng cáo.

Tại cấp phúc thẩm, ông Hross rút một phần kháng cáo liên quan đến tiền hai vé máy bay. Đối với khoản trợ cấp thôi việc, Tòa án cấp phúc thẩm nhận định phụ lục hợp đồng được ký giữa ba bên đã thể hiện rõ việc Công ty B Việt Nam công nhận quyền lợi của ông Hross từ thời gian làm việc cho Công ty B Hồng Kông như thời gian làm việc tại Công ty B Việt Nam. Do đó, Tòa xác định thời gian tính trợ cấp thôi việc từ ngày 15/12/1999 đến ngày 25/02/2021, tổng cộng 21 năm sau khi làm tròn. Với mức lương 8.295 Euro/tháng, tiền trợ cấp được tính là 4.147,50 Euro/năm × 21 năm = 87.097,50 Euro; sau khi trừ 4.009,50 Euro đã trả, Công ty B Việt Nam còn phải thanh toán 83.088 Euro, tương đương 2.205.986.400 đồng. Tòa không chấp nhận yêu cầu tính lãi được bổ sung tại phiên tòa sơ thẩm và không xem xét yêu cầu trả sổ bảo hiểm xã hội mới được đưa ra tại cấp phúc thẩm.

3. Bình luận nội dung bản án

3.1. Về việc xác định thời gian làm việc để tính trợ cấp thôi việc

Theo khoản 1 Điều 46 Bộ luật Lao động 2019, khi hợp đồng lao động chấm dứt trong các trường hợp luật định, người sử dụng lao động có trách nhiệm trả trợ cấp thôi việc cho người lao động đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên. Mức trợ cấp được tính bằng 1/2 tháng tiền lương cho mỗi năm làm việc. Trong vụ án này, nếu chỉ căn cứ vào quan hệ lao động được xác lập bằng hợp đồng thì ông Hross chỉ ký hợp đồng với Công ty B Việt Nam từ ngày 01/4/2020. Tuy nhiên, điểm đặc biệt của vụ án là ngày 01/4/2020, ông Hross, Công ty B Hồng Kông và Công ty B Việt Nam đã ký phụ lục hợp đồng, trong đó Công ty B Việt Nam cam kết công nhận các quyền lợi mà ông Hross đã được hưởng từ những năm làm việc cho Công ty B Hồng Kông như thể những năm đó được làm việc với Công ty B Việt Nam. Vì vậy, việc Tòa án cấp phúc thẩm căn cứ vào chính thỏa thuận này để xác định thời gian làm việc tính trợ cấp từ ngày 15/12/1999 là có cơ sở. Việc Tòa án cấp sơ thẩm chỉ lấy ngày 17/7/2017 – thời điểm giấy phép lao động đầu tiên có hiệu lực – làm mốc tính trợ cấp là chưa phản ánh đầy đủ nội dung thỏa thuận giữa ba bên.

3.2. Về cách tính tiền trợ cấp thôi việc

Tòa án cấp phúc thẩm xác định tiền lương cuối cùng của ông Hross là 8.295 Euro/tháng. Theo khoản 1 Điều 46 Bộ luật Lao động 2019, mức trợ cấp thôi việc được tính bằng 1/2 tháng tiền lương cho mỗi năm làm việc. Do đó, Tòa xác định 1/2 tháng tiền lương là 4.147,50 Euro. Thời gian từ ngày 15/12/1999 đến ngày 25/02/2021 là 21 năm 02 tháng 10 ngày.

Thời gian lẻ 02 tháng 10 ngày. Nếu áp dụng hướng dẫn làm tròn của Nghị định 145/2020/NĐ-CP (Điều 8, bạn nên đối chiếu lại khoản cụ thể), tháng lẻ từ 06 tháng trở xuống được tính 1/2 năm, tức 21,5 năm thay vì 21 năm, nhưng Tòa làm tròn xuống. Kết quả này vẫn đúng pháp luật vì nguyên đơn chỉ yêu cầu 87.097,5 Euro sau khi trừ 4.009,50 Euro Công ty đã trả, số tiền còn phải thanh toán là 83.088 Euro, và theo Điều 5 và Điều 244 BLTTDS 2015, Tòa chỉ giải quyết trong phạm vi yêu cầu. Tòa án cũng xác định số tiền phải trả bằng tiền Việt Nam theo tỷ giá chuyển khoản ngoại tệ của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam ngày 13/5/2021).

👉  Tham khảo thêm: Luật sư về lao động giỏi

3.3. Về yêu cầu tính lãi do chậm thanh toán

Đối với yêu cầu tính lãi, ông Hross chỉ bổ sung yêu cầu này tại phiên tòa sơ thẩm ngày 18/8/2023, trong khi trước đó trong quá trình giải quyết vụ án ông chưa đưa ra yêu cầu buộc Công ty B Việt Nam trả lãi. Theo khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, việc thay đổi, bổ sung yêu cầu của đương sự tại phiên tòa không được vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố hoặc yêu cầu độc lập ban đầu. Tòa án cấp sơ thẩm xác định yêu cầu tính lãi là yêu cầu được bổ sung vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu nên không xem xét; cấp phúc thẩm giữ nguyên quan điểm này. Bản án chỉ cho phép tính lãi từ khi có đơn yêu cầu thi hành án theo khoản 2 Điều 468 BLDS 2015. Như vậy, cách giải quyết của Tòa là có cơ sở.

3.4. Về yêu cầu vé máy bay và Sổ bảo hiểm xã hội

Với vé máy bay, nguyên đơn tự nguyện rút kháng cáo, nên Tòa đình chỉ xét xử phúc thẩm theo khoản 3 Điều 284 BLTTDS 2015 là đúng thủ tục. Tuy nhiên, bản án sơ thẩm đã đình chỉ yêu cầu này với lý do "chưa đủ điều kiện khởi kiện", và bản án phúc thẩm không đánh giá lại lý do ấy, nên chưa rõ nguyên đơn có còn khởi kiện lại được hay không.

Với Sổ bảo hiểm xã hội, Tòa không xem xét vì yêu cầu mới phát sinh ở cấp phúc thẩm, chưa được cấp sơ thẩm thụ lý nên vượt phạm vi kháng cáo (Điều 293 BLTTDS 2015). Cách xử lý này đúng nguyên tắc hai cấp xét xử, nhưng với nguyên đơn thì nghĩa vụ của công ty trong việc hoàn tất thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội và trả lại giấy tờ theo Điều 48 BLLĐ 2019 chưa được giải quyết. Nguyên đơn có thể phải khởi kiện thành vụ án khác nếu vẫn cần.

4. Tổng kết

Qua phân tích có thể thấy, vấn đề pháp lý trọng tâm của vụ án là xác định thời gian làm việc làm căn cứ tính trợ cấp thôi việc khi người lao động chuyển từ người sử dụng lao động cũ sang người sử dụng lao động mới có sự thỏa thuận về việc công nhận quyền lợi đã tích lũy. Mặc dù về nguyên tắc, thời gian làm việc cho Công ty B Hồng Kông không mặc nhiên được tính là thời gian làm việc tại Công ty B Việt Nam, nhưng trong vụ án này, các bên đã có phụ lục hợp đồng thể hiện rõ ý chí của Công ty B Việt Nam về việc công nhận các quyền lợi mà ông Hross đã tích lũy từ ngày 15/12/1999. Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm xác định thời gian tính trợ cấp thôi việc từ ngày 15/12/1999 đến ngày 25/02/2021 và buộc Công ty B Việt Nam thanh toán thêm 83.088 Euro là có căn cứ. Bên cạnh đó, việc Tòa án không xem xét yêu cầu tính lãi được bổ sung tại phiên tòa sơ thẩm và yêu cầu trả sổ bảo hiểm xã hội mới được đưa ra tại cấp phúc thẩm cũng phù hợp với các quy định về giới hạn thay đổi, bổ sung yêu cầu và phạm vi xét xử phúc thẩm của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Nhìn chung, phán quyết phúc thẩm đã bảo đảm việc tôn trọng thỏa thuận của các bên, đồng thời bảo đảm các giới hạn tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án.

👉  Tham khảo thêm: Luật sư chuyên về lao động tại Tp.Hồ Chí Minh