Biện pháp khám người theo thủ tục hành chính

Câu hỏi:

Trả lời:

Khám người theo thủ tục hành chính là biện pháp ngăn chặn hành chính nhằm thu giữ tang vật, công cụ, phương tiện VPHC đang cất giấu trong người để kịp thời ngăn ngừa VPHC, bảo đảm thu thập tài liệu làm căn cứ xử lý người vi phạm. Biện pháp khám người theo thủ tục hành chính ảnh hưởng đến quyền tự do thân thể của người bị khám. Vì vậy biện pháp này phải được tiến hành theo đúng quy định của Điều 47 Pháp lệnh về căn cứ, trình tự thủ tục và thẩm quyền khám
Thứ nhất: Chỉ được khám theo thủ tục hành chính khi có căn cứ cho rằng người đó cất giấu trong người đồ vật, tài liệu, phương tiện VPHC. Quy định này đòi hỏi người khám phải có căn cứ chắc chắn mới được ra quyết định và tiến hành khám. Những căn cứ khẳng định người bị khám có cất giấu trong người đồ vật, tài liệu, phương tiện VPHC thường là các nguồn tin báo đã được xác minh, những tài liệu, thông tin từ hoạt động nghiệp vụ của cơ quan chức năng.
Thứ hai: Chỉ có phạm vi người có thẩm quyền tạm giữ người theo thủ tục hành chính có quyền ra quyết định khám. Tuy nhiên trong trường hợp cấp bách  có căn cứ cho rằng nếu không tiến hành khám ngay thì đồ vật, tài liệu, phương tiện VPHC có thể bị tẩu tán tiêu huỷ thì ngoài những người nói trên Pháp lệnh quy định Chiến sĩ Cảnh sát nhân dân, Cảnh sát viên Đội nghiệp vụ Cảnh sát biển, chiến sĩ Bộ đội biên phòng, Kiểm lâm viên, kiểm soát thị trường đang thi hành công vụ được khám người theo thủ tục hành chính và phải báo cáo ngay bằng văn bản cho thủ trưởng của mình là những người nói ở Điều 45 Pháp lệnh và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc khám .
Thứ ba: Việc khám người phải tuân theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
Việc khám người phải có quyết định bằng văn bản của người có thẩm quyền trừ trường hợp cấp bách. Trước khi tiến hành khám người, người khám phải thông báo cho người bị khám biết quyết định khám, phải yêu cầu người bị khám tự giác đưa ra các công cụ, phương tiện, tài liệu VPHC. Nếu họ không tự giác chấp hành thì tiến hành khám. Khi khám người phải tôn trọng danh dự, nhân phẩm của người bị khám, nam khám nam, nữ khám nữ và phải có người cùng giới chứng kiến. Trong trường hợp cần thiết việc khám phải thực hiện ở nơi kín đáo.
Mọi trường hợp khám người theo thủ tục hành chính đều phải lập  biên bản. Quyết định khám người và biên bản khám người phải được giao cho người bị khám một bản. Quá trình khám nếu phát hiện tang vật, tài liệu, phương tiện VPHC cất giấu trong người bị khám thì người khám phải thu giữ, phải lập biên bản thu giữ tang vật đó, phải mô tả chi tiết tình trạng, số lượng tang vật bị thu giữ . Biên bản thu giữ tang vật phải có chữ ký của người khám, người bị khám, người chứng kiến và giao cho người bị khám một bản .
Giống như mọi biện pháp ngăn chặn VPHC, biện pháp khám người đòi hỏi tính thận trọng về căn cứ, thủ tục khám, thể hiện tính kiên quyết về thẩm quyền ra quyết định khám, về trách nhiệm của người khám nhằm thu giữ tang vật, tài liệu, công cụ, phương tiện VPHC, ngăn ngừa VPHC và bảo đảm xử lý VPHC chính xác.