Căn cứ theo quy định của pháp luật: Bộ luật Dân sự, Luật Hôn nhân và Gia đình đều nghiêm cấm các hành vi tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, cấm kết hôn giả tạo, lừa dối để kết hôn, ly hôn, cấm cưỡng ép ly hôn, ly hôn giả tạo, cấm yêu sách của cải trong việc cưới hỏi.
Điều 146 Bộ luật Hình sự quy định tội cưỡng ép kết hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ.
"Các hành vi được coi là cưỡng ép kết hôn, cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ được hiểu như sau:
+ Cưỡng ép kết hôn là dùng mọi thủ đoạn bắt buộc người khác phải kết hôn trái với ý muốn của họ.
+ Cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ là dùng mọi thủ đoạn để ngăn cản việc kết hôn của người có đủ điều kiện kết hôn theo luật định hoặc có hành vi cản trở người khác duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc buộc họ phải cắt đứt quan hệ hôn nhân đó.
Hành vi cưỡng ép kết hôn, cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ được thực hiện bằng nhiều thủ đoạn khác nhau như hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc thủ đoạn khác.
+ Hành vi hành hạ đối xử tàn ác, tồi tệ đối với người khác gây đau khổ về thể xác, tinh thần (như giam hãm, bắt nhịn ăn, nhiếc móc..) nhằm mục đích cưỡng ép, cản trở việc kết hôn tự nguyện, tiến bộ.
+ Hành vi uy hiếp tinh thần là đe doạ sẽ gây thiệt hại đến tính mạng, sức khoẻ, danh dự, tài sản nhằm cản trở, cưỡng ép hôn nhân tự nguyện…
+ Yêu sách của cải là đòi hỏi của cải một cách quá đáng, không nhân nhượng và coi đó là một trong những điều kiện để được kết hôn nhằm cản trở hôn nhân tự nguyện giữa hai bên nam nữ.
+ Thủ đoạn khác là buộc một bên hoặc hai bên đi xa, nhằm chia rẽ họ, bắt cóc người khác kết hôn với mình trái ý muốn của họ…"
Người nào có những hành vi cưỡng ép, cản trở hôn nhân tự nguyện như đã nêu trên thì chỉ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 146 BLHS khi hành vi vi phạm của họ đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm tiếp.
Riêng đối với người có trách nhiệm trong việc đăng ký kết hôn nếu vi phạm trong việc đăng ký kết hôn thì theo Điều 149 Luật Hình sự quy định:
" Điều 149. Tội đăng ký kết hôn trái pháp luật:
1. Người nào có trách nhiệm trong việc đăng ký kết hôn biết rõ là người xin đăng ký không đủ điều kiện kết hôn mà vẫn đăng ký cho người đó, đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.
2. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ một năm đến năm năm."
Đối với hành vi cưỡng ép kết hôn, ly hôn, tảo hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện tiến bộ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 15 của Nghị định số 110/2009/NĐ-CP ngày 10 tháng 12 năm 2009 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình:
“Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
1. Cưỡng ép người khác kết hôn, ly hôn, tảo hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần hoặc bằng thủ đoạn khác.
2. Cản trở người khác kết hôn, ly hôn, cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác.”
Bạn muốn tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan. Hãy tham khảo các bài viết khác tại website chúng tôi hoặc gọi tổng đài tư vấn 0978845617 để được luật sư tư vấn trực tiếp.
Chúng tôi trên mạng xã hội