Trả lời:
Để xác định Tòa án sẽ căn cứ theo văn bản hướng dẫn nào khi xem xét cho bị cáo được hưởng án treo, cần đối chiếu quy định của Bộ luật Hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) và Bộ luật Hình sự năm 2015 (có hiệu lực từ ngày 01-01-2018).
Cụ thể, Điều 60 của Bộ luật Hình sự năm 1999 và Điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2015 đều quy định về án treo với phạm vi áp dụng, điều kiện và nguyên tắc xét cho hưởng án treo tương tự nhau. Về cơ bản, không có sự thay đổi đáng kể giữa hai quy định này về bản chất, điều kiện và đối tượng được hưởng án treo.
Do đó, đối với hành vi phạm tội xảy ra trước ngày 01-01-2018 nhưng được phát hiện, điều tra, truy tố hoặc xét xử sau thời điểm này, Tòa án vẫn căn cứ vào quy định tại Điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành của điều luật này, trong đó có Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15-5-2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
Nói cách khác, kể từ thời điểm Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực, việc áp dụng án treo không còn căn cứ vào Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐTP, mà được thay thế hoàn toàn bởi Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP – là văn bản hướng dẫn áp dụng quy định tại Điều 65 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Tuy nhiên, cần lưu ý một điểm quan trọng:
Trong đoạn 2 khoản 1 và khoản 5 Điều 65 Bộ luật Hình sự năm 2015 có bổ sung quy định mới về trường hợp người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên trong thời gian thử thách, thì Tòa án có thể quyết định buộc người đó chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.
Đây là quy định mới, không có lợi cho người phạm tội so với quy định của Bộ luật Hình sự năm 1999. Do đó, theo nguyên tắc có lợi cho người phạm tội quy định tại khoản 3 Điều 7 Bộ luật Hình sự năm 2015 và điểm b khoản 1 Điều 2 Nghị quyết số 41/2017/QH14 của Quốc hội, quy định bất lợi này không được áp dụng đối với những hành vi phạm tội xảy ra trước thời điểm Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực.
Vì vậy, trong trường hợp xét xử các hành vi phạm tội trước ngày 01-01-2018 mà Tòa án vẫn cho bị cáo hưởng án treo, thì khi tuyên án, Tòa án không áp dụng hướng dẫn tại khoản 2 Điều 6 của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP để xác định hậu quả của việc vi phạm nghĩa vụ trong thời gian thử thách.
Bạn muốn tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan. Hãy tham khảo các bài viết khác tại website chúng tôi hoặc gọi tổng đài tư vấn 0978845617 để được luật sư tư vấn trực tiếp.
Chúng tôi trên mạng xã hội