Quyền tự vệ khi người khác tấn công

Câu hỏi:

Trả lời:

Văn phòng luật sư Tô Đình Huy trả lời:
Về mặt hành vi, theo thông tin mà anh cung cấp thì tại hiện trường có rất nhiều người chứng kiến sự việc xảy ra. Do đó, lời khai của họ thật sự rất quan trọng trong việc xác định tội danh.

Con anh sinh ngày 2/1/1999, tính đến thời điểm xảy ra vụ việc đã đủ 14 tuổi.
Theo Điều 12 Bộ luật hình sự 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009)-BLHS, độ tuổi chịu trách nhiệm được quy định như sau: “Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc  tội phạm  đặc biệt nghiêm trọng.”
Theo Điều  8 BLHS thì tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến mười lăm năm tù; tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại đặc biệt lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là trên mười lăm năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.
Xét đến các yếu tố mà anh cung cấp, con anh đã có hành vi rút dao sau khi bị Võ và Thắng tấn công liên tục và đã gây ra một số thương tích cho con anh. Do đó, trong trường hợp này hành vi của con anh có thể là hành vi phòng vệ chính đáng quy định tại điều 15 BLHS: “Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác, mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.
Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.”
Chỉ được xem là hành vi phòng vệ chính đáng khi:
-       Đang tồn tại hành vi trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền lợi của con anh, hành vi đã bắt đầu và chưa kết thúc;
-       Hành vi của con anh phải là hành vi chống trả cần thiết nhằm gạt bỏ, đẩy lùi hành vi nguy hiểm trên.
Tuy nhiên, nếu có các chứng cứ khác chứng minh hành vi của con anh rõ ràng không phải là sự chống trả cần thiết thì có thể cấu thành hành vi cố ý gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.
Điều 106. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng 
1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên hoặc dẫn đến chết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.
2. Phạm tội đối với nhiều người thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm.
Trong trường hợp này, con anh đã dùng dao nhọn gây thương tích cho 2 người. Căn cứ theo hình phạt và trong quá trình xét xử, Tòa án còn căn cứ vào nhiều yếu tố về nhân thân, lý lịch để quyết định hình phạt thì có thể bị phạt tù từ 1 đến 3 năm và thuộc tội ít nghiêm trọng. Theo nguyên tắc xử lý người chưa thành niên: “Việc áp dụng hình phạt đối với  người chưa thành niên được quy định như sau:
“Người chưa thành niên phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự, nếu người đó phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng, gây hại không lớn, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và được gia đình hoặc cơ quan, tổ chức nhận giám sát, giáo dục.
Không áp dụng hình phạt tiền đối với người chưa thành niên phạm tội ở độ tuổi từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi.
Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với người chưa thành niên phạm tội.”
Như vậy có thể con anh được miễn trách nhiệm hình sự.
Do chúng tôi chỉ tiếp cận vụ việc qua lời kể của anh nên thông tin không đảm bảo tính khách quan. Nếu trong quá trình điều tra xuất hiện nhiều tình tiết mới chứng minh Võ và Thắng không có hành vi nguy hiểm cho con anh thì con anh có thể cấu thành tội cố ý gây thương tích tại Điều 104 BLHS.
Thứ hai, về điều kiện để hưởng án treo, điều 60 BLHS được hướng dẫn bởi Điều 6 Nghị quyết 01/2007/NQ-HĐTP quy định:
6.1. Chỉ cho người bị xử phạt tù hưởng án treo khi có đủ các điều kiện sau đây: 

a) Bị xử phạt tù không quá ba năm, không phân biệt về tội gì; 

Trường hợp người bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội mà khi tổng hợp hình phạt, hình phạt chung không quá ba năm tù, thì cũng có thể cho hưởng án treo. 

b) Có nhân thân tốt được chứng minh là ngoài lần phạm tội này họ luôn chấp hành đúng chính sách, pháp luật, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân; chưa có tiền án, tiền sự; có nơi làm việc ổn định hoặc có nơi thường trú cụ thể, rõ ràng; 

c) Có từ hai tình tiết giảm nhẹ trở lên và không có tình tiết tăng nặng, trong đó có ít nhất là một tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 46 của BLHS. Trường hợp vừa có tình tiết giảm nhẹ vừa có tình tiết tăng nặng, thì tình tiết giảm nhẹ phải nhiều hơn tình tiết tăng nặng từ hai tình tiết trở lên; 

d) Nếu không bắt họ đi chấp hành hình phạt tù thì không gây nguy hiểm cho xã hội hoặc không gây ảnh hưởng xấu trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm. 

6.2. Đối với người bị xử phạt tù đã bị tạm giam thì chỉ cho hưởng án treo khi thời gian đã bị tạm giam ngắn hơn thời hạn phạt tù. 
Khi cho người bị xử phạt tù hưởng án treo, trong mọi trường hợp Toà án phải ấn định thời gian thử thách từ một năm đến năm năm
Để được tư vấn chi tiết hơn anh vui lòng liên hệ tổng đài 19006279 hoặc liên hệ trực tiếp văn phòng để gặp luật sư tư vấn.
Trân trọng!