Theo khoản 2 Điều 663 Bộ luật Dân sự năm 2015, quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài là quan hệ dân sự thuộc một trong các trường hợp sau:
Có ít nhất một trong các bên tham gia là cá nhân, pháp nhân nước ngoài;
Các bên tham gia đều là công dân Việt Nam, pháp nhân Việt Nam nhưng việc xác lập, thay đổi, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ đó xảy ra tại nước ngoài;
Các bên tham gia đều là công dân Việt Nam, pháp nhân Việt Nam nhưng đối tượng của quan hệ dân sự đó ở nước ngoài.
Từ các quy định trên có thể thấy, yếu tố nước ngoài có thể xuất hiện dưới ba dạng cơ bản: chủ thể, sự kiện pháp lý hoặc đối tượng của quan hệ pháp luật. Trong thực tiễn pháp lý, việc xác định sự tồn tại của yếu tố nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi đây là cơ sở để lựa chọn hệ thống pháp luật áp dụng, đồng thời giải quyết các vấn đề về xung đột pháp luật và xung đột thẩm quyền tài phán trong tư pháp quốc tế.
Tham khảo thêm: Dịch vụ khai sinh và xác nhận cha cho con tại Tp. Hồ Chí Minh
- Việc xác định hình thức và thẩm quyền đăng ký nhận cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài là cơ sở bảo đảm tính hợp pháp của thủ tục hộ tịch.
- Người yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con thực hiện nộp hồ sơ trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, gửi qua hệ thống bưu chính hoặc nộp hồ sơ trực tuyến tại Cổng dịch vụ công quốc gia (https://dichvucong.gov.vn) (một bên có thể nộp hồ sơ mà không phải có văn bản ủy quyền của bên còn lại).
+ Nếu lựa chọn hình thức nộp hồ sơ trực tiếp, người yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con nộp hồ sơ đăng ký nhận cha, mẹ, con tại Trung tâm phục vụ hành chính công có thẩm quyền; nộp lệ phí nếu thuộc trường hợp phải nộp lệ phí đăng ký nhận cha, mẹ, con; nộp phí cấp bản sao Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con nếu có yêu cầu cấp bản sao Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con.
+ Nếu lựa chọn hình thức nộp hồ sơ trực tuyến, người yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia, xác thực người dùng theo hướng dẫn, đăng nhập vào hệ thống, lựa chọn Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền.
Căn cứ theo Điều 43, Luật Hộ tịch 2014 và Nghị định số 120/2025/NĐ - CP của chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được nhận là cha, mẹ, con thực hiện đăng ký nhận cha, mẹ, con giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài; giữa công dân Việt Nam cư trú ở trong nước với công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài; giữa công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài với nhau; giữa công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài với công dân Việt Nam hoặc với người nước ngoài; giữa người nước ngoài với nhau mà một hoặc cả hai bên thường trú tại Việt Nam.
Những quy định này góp phần bảo đảm việc giải quyết quan hệ có yếu tố nước ngoài được thực hiện thống nhất và đúng thẩm quyền.
- Việc xác nhận cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài được pháp luật quy định theo trình tự chặt chẽ nhằm bảo đảm tính xác thực và giá trị pháp lý của quan hệ nhân thân.
- Theo khoản 2, Điều 6, Luật Hộ tịch 2014, việc nhận cha, mẹ, con phải do các bên trực tiếp thực hiện tại cơ quan đăng ký hộ tịch. Cụ thể, theo Điều 44 Luật Hộ tịch 2014 và Nghị định 120/2025/NĐ-CP, thủ tục được tiến hành như sau:
Như vậy, thủ tục xác nhận cha cho con có yếu tố nước ngoài được thiết kế theo hướng chặt chẽ, minh bạch, bảo đảm vừa thuận lợi cho người dân vừa bảo đảm tính hợp pháp của quan hệ được xác lập.
Thành phần hồ sơ là căn cứ quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác nhận quan hệ cha, con một cách hợp pháp và chính xác. Theo quy định của Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản hướng dẫn, hồ sơ đăng ký nhận cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài bao gồm:
Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con theo mẫu (nếu người có yêu cầu lựa chọn nộp hồ sơ theo hình thức trực tiếp)
Hoặc Mẫu hộ tịch điện tử tương tác đăng ký nhận cha, mẹ, con (do người có yêu cầu cung cấp thông tin theo hướng dẫn trên Cổng dịch vụ công, nếu người có yêu cầu lựa chọn nộp hồ sơ theo hình thức trực tuyến);
Người có yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con thực hiện việc nộp/xuất trình (theo hình thức trực tiếp) hoặc tải lên (theo hình thức trực tuyến) các giấy tờ sau:
Giấy tờ phải nộp: Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, con hoặc quan hệ mẹ, con gồm một trong các giấy tờ, tài liệu sau đây:
Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức khác có thẩm quyền ở trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con.
Trường hợp không có chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con nêu trên thì phải có văn bản cam đoan của các bên nhận cha, mẹ, con, có ít nhất hai người làm chứng về mối quan hệ cha, mẹ, con.
Trường hợp đăng ký nhận cha, mẹ, con giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài hoặc giữa người nước ngoài với nhau thì người nước ngoài phải nộp bản sao hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị thay hộ chiếu để chứng minh về nhân thân.
Giấy tờ phải xuất trình:
Hộ chiếu/Chứng minh nhân dân/Thẻ căn cước công dân/Thẻ căn cước/Căn cước điện tử/Giấy chứng nhận căn cước hoặc các giấy tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân do cơ quan có thẩm quyền cấp, còn giá trị sử dụng để chứng minh về nhân thân của người có yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con. Trường hợp các thông tin cá nhân trong các giấy tờ này đã có trong CSDLQGVDC, CSDLHTĐT, được hệ thống điền tự động thì không phải tải lên (theo hình thức trực tuyến);
Tham khảo thêm: Thủ tục yêu cầu công nhận cha cho con tại UBND cấp xã
Khi việc xác nhận cha cho con không nhận được sự đồng thuận từ cả hai phía, việc xác lập quan hệ cha con được tiến hành bắt buộc thông qua Tòa án theo quy định pháp luật nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đặc biệt là quyền lợi của trẻ. Quy trình thực hiện được tổ chức chặt chẽ theo các bước sau:
Khởi kiện tại Tòa án
Theo khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bên yêu cầu xác nhận quan hệ cha con (người con hoặc người đại diện hợp pháp) phải nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền, kèm theo:
Giấy tờ tùy thân của các bên (hộ chiếu, chứng minh nhân dân, thẻ căn cước, giấy tờ nhân thân khác);
Giấy khai sinh hoặc các tài liệu chứng minh quan hệ cha con;
Chứng cứ liên quan đến tranh chấp (văn bản cam đoan, lời khai nhân chứng, hồ sơ lưu trữ, nếu có);
Chứng cứ khoa học (giám định ADN) hoặc văn bản của cơ quan y tế, tổ chức có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha con.
Tòa án tiến hành kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và thụ lý vụ án theo Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Việc thụ lý này đảm bảo vụ án được giải quyết đúng thẩm quyền và bảo đảm pháp lý cho quá trình xác định quan hệ cha con.
Xác minh quan hệ cha con
Tòa án có quyền yêu cầu giám định ADN hoặc các biện pháp giám định khoa học khác để xác định chính xác mối quan hệ cha con.
Trong quá trình xác minh, các bên có nghĩa vụ hợp tác, cung cấp đầy đủ thông tin và giấy tờ cần thiết để phục vụ cho việc giám định và xác minh, bao gồm: hộ chiếu, giấy khai sinh, chứng minh nhân dân, thẻ căn cước hoặc các giấy tờ nhân thân khác.
Việc xác minh nhằm đảm bảo kết quả xác nhận quan hệ cha con chính xác, khách quan và có giá trị pháp lý.
Hòa giải tại Tòa án
Trước khi ra quyết định cuối cùng, Tòa án khuyến khích hòa giải các bên. Mục đích của hòa giải là:
Giúp các bên đạt được thỏa thuận về việc xác nhận quan hệ cha con;
Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của trẻ;
Giảm thiểu xung đột pháp lý và chi phí tố tụng.
Hòa giải không thay thế việc Tòa án ra quyết định nếu các bên không thống nhất, nhưng là bước pháp lý quan trọng nhằm giải quyết tranh chấp một cách thân thiện.
Ra quyết định của Tòa án
Nếu Tòa án xác định có cơ sở pháp lý xác nhận quan hệ cha con, Tòa án sẽ ra bản án công nhận quan hệ cha con theo quy định. Bản án này có hiệu lực pháp luật và sẽ được sử dụng làm căn cứ để cơ quan đăng ký hộ tịch tại Việt Nam thực hiện ghi nhận quan hệ cha con vào Sổ hộ tịch theo Luật Hộ tịch 2014.
Thực hiện ghi nhận tại cơ quan hộ tịch
Người yêu cầu hoặc đại diện hợp pháp nộp bản án, quyết định của Tòa án cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Cơ quan này thực hiện:
Ghi nhận quan hệ cha con vào Sổ hộ tịch;
Cấp bản sao trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con có giá trị pháp lý;
Hoàn tất thủ tục, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các bên được pháp luật công nhận.
Lưu ý: Hồ sơ khởi kiện xác nhận cha con có yếu tố nước ngoài gồm:
Đơn khởi kiện theo mẫu của Tòa án nhân dân;
Giấy tờ tùy thân của các bên: hộ chiếu, chứng minh nhân dân, thẻ căn cước;
Giấy khai sinh hoặc các tài liệu chứng minh quan hệ cha con;
Chứng cứ khoa học: giám định ADN hoặc văn bản xác nhận quan hệ cha con của cơ quan y tế, tổ chức có thẩm quyền;
Các chứng cứ khác liên quan đến tranh chấp: văn bản cam đoan, lời khai nhân chứng, hồ sơ lưu trữ.
Tất cả giấy tờ, văn bản do nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch sang tiếng Việt theo quy định pháp luật để đảm bảo giá trị pháp lý trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Tham khảo thêm: Dịch vụ yêu cầu công nhận cha cho con tại Tp. Hồ Chí Minh
Nhằm hỗ trợ khách hàng thực hiện thủ tục xác nhận cha cho con có yếu tố nước ngoài một cách nhanh chóng, đúng quy định pháp luật, các văn phòng luật sư cung cấp các dịch vụ pháp lý toàn diện như sau:
Tư vấn pháp lý ban đầu: Giải thích quy định của Bộ luật Dân sự 2015, Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản liên quan; xác định quan hệ có yếu tố nước ngoài và hướng xử lý phù hợp.
Đánh giá hồ sơ và điều kiện thực hiện: Rà soát tính hợp lệ của giấy tờ, đánh giá khả năng chứng minh quan hệ cha, con; tư vấn phương án bổ sung chứng cứ trong trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ.
Soạn thảo và hoàn thiện hồ sơ: Hỗ trợ lập tờ khai, văn bản cam đoan, chuẩn bị chứng cứ; hướng dẫn hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật công chứng đối với giấy tờ do nước ngoài cấp.
Đại diện nộp hồ sơ và làm việc với cơ quan có thẩm quyền: Thay mặt khách hàng thực hiện thủ tục tại cơ quan đăng ký hộ tịch hoặc thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia; theo dõi tiến trình xử lý hồ sơ.
Hỗ trợ trong quá trình xác minh: Tư vấn, hỗ trợ khách hàng giải trình, bổ sung tài liệu khi cơ quan nhà nước yêu cầu; xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình thẩm tra, niêm yết.
Nhận và bàn giao kết quả: Đại diện nhận trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con và bàn giao cho khách hàng; hướng dẫn các thủ tục pháp lý tiếp theo (nếu có).
Tư vấn hậu thủ tục: Hỗ trợ các vấn đề liên quan như thay đổi, bổ sung hộ tịch, quốc tịch, quyền và nghĩa vụ phát sinh sau khi xác lập quan hệ cha, con
Việc sử dụng dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp giúp bảo đảm hồ sơ được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định, hạn chế rủi ro pháp lý và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.
Nếu Quý khách có nhu cầu sử dụng dịch vụ xác nhận cha cho con có yếu tố nước ngoài, vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy qua các kênh sau:
Hotline: 0909 016 684 (đường dây nóng của Luật sư, hỗ trợ khách hàng trên toàn quốc)
Thời gian làm việc: 08h00 – 21h00, từ Thứ Hai đến Thứ Bảy
Zalo: 0978 845 617
Email: info@luatsuhcm.com
Việc xác nhận cha cho con có yếu tố nước ngoài có ý nghĩa quan trọng trong việc xác lập nhân thân hợp pháp cho trẻ, là cơ sở để bảo đảm các quyền cơ bản như quốc tịch, hộ tịch và các quyền, lợi ích hợp pháp khác theo quy định pháp luật. Trong thực tế, thủ tục này có thể phát sinh nhiều vướng mắc, đặc biệt trong các trường hợp chưa xác định đầy đủ thông tin cha, mẹ hoặc cần thực hiện đồng thời thủ tục nhận cha, mẹ, con.
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc pháp luật về hộ tịch, hôn nhân và gia đình, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cam kết cung cấp giải pháp pháp lý rõ ràng, hiệu quả và đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình thực hiện thủ tục.
Hãy để Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy trở thành đối tác pháp lý tin cậy, hỗ trợ Quý khách thực hiện dịch vụ xác nhận cha cho con có yếu tố nước ngoài nhanh chóng, đúng quy định và an tâm.
Tác giả: Thảo Phan Kim
Chúng tôi trên mạng xã hội