Hiện nay, pháp luật Việt Nam không quy định cụ thể khái niệm “con ngoài giá thú”. Tuy nhiên, trên thực tế, có thể hiểu:
Con ngoài giá thú là người con được sinh ra khi cha mẹ không có quan hệ hôn nhân hợp pháp, tức là không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật tại thời điểm sinh con.
Trường hợp cha mẹ chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn, hoặc sinh con ngoài quan hệ hôn nhân, thì đứa trẻ vẫn được xem là con ngoài giá thú theo cách hiểu thông thường.
Cần lưu ý rằng, dù được gọi là con ngoài giá thú, nhưng theo quy định pháp luật hiện hành, quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ đối với con ngoài giá thú vẫn được bảo đảm như nhau, không có sự phân biệt.
Tham khảo thêm: Dịch vụ làm giấy khai sinh cho con ngoài giá thú
Theo quy định pháp luật hiện hành, việc đăng ký khai sinh cho trẻ em không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha, mẹ. Do đó, con ngoài giá thú vẫn được đăng ký khai sinh bình thường khi đáp ứng các điều kiện sau:
Có thông tin về người mẹ: Người mẹ đi đăng ký khai sinh và cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân theo quy định.
Có giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay thế hợp lệ: Trường hợp không có giấy chứng sinh thì phải có văn bản xác nhận của người làm chứng; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh là có thật.
Xác định thông tin về người cha (nếu có):
Nếu chưa làm thủ tục nhận cha, con thì phần thông tin về người cha trong giấy khai sinh sẽ để trống.
Nếu có yêu cầu ghi tên người cha thì phải đồng thời thực hiện thủ tục nhận cha, con theo quy định.
Người đi đăng ký khai sinh đúng thẩm quyền: Thường là cha, mẹ hoặc người thân thích, người đang nuôi dưỡng trẻ.
Như vậy, pháp luật bảo đảm mọi trẻ em, kể cả con ngoài giá thú, đều có quyền được đăng ký khai sinh và được pháp luật bảo hộ về nhân thân.
Thủ tục đăng ký khai sinh cho con ngoài giá thú (có thể kết hợp đăng ký nhận cha, mẹ, con) được thực hiện theo quy định tại Luật Hộ tịch 2014, Nghị định 123/2015/NĐ-CP và Thông tư 04/2020/TT-BTP. Cá nhân có nhu cầu có thể thực hiện trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền hoặc thông qua dịch vụ công trực tuyến.
Khi thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho con ngoài giá thú, người yêu cầu cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
Tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu quy định (trường hợp nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính).
Mẫu hộ tịch điện tử tương tác đăng ký khai sinh (trường hợp nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công).
Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con (trường hợp có yêu cầu ghi tên cha trên Giấy khai sinh) theo khoản 2 Điều 15 Thông tư 04/2020/TT-BTP.
Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay thế theo quy định tại khoản 1 Điều 16 Luật Hộ tịch 2014.
Chứng cứ chứng minh quan hệ cha – con, bao gồm:
Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha, con;
Trường hợp không có chứng cứ thì lập văn bản cam đoan theo Điều 5 Thông tư 04/2020/TT-BTP, kèm theo ít nhất hai người làm chứng.
Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu như căn cước công dân, hộ chiếu hoặc giấy tờ có ảnh còn giá trị sử dụng.
Giấy tờ chứng minh nơi cư trú trong trường hợp cơ quan đăng ký hộ tịch không khai thác được thông tin từ cơ sở dữ liệu quốc gia.
Theo Điều 13 Luật Hộ tịch 2014 và khoản 2 Điều 7 Luật Hộ tịch 2014 được sửa đổi bởi Điều 4 Nghị định 120/2025/NĐ-CP, người có yêu cầu đăng ký khai sinh nộp hồ sơ tại:
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người mẹ hoặc người cha (trường hợp có thực hiện nhận con).
Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (sau đây gọi là Ủy ban nhân dân cấp xã) (trường hợp có yếu tố nước ngoài).
Hồ sơ có thể nộp trực tiếp tại Bộ phận một cửa, qua dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia.
Bước 1: Nộp và tiếp nhận hồ sơ
Người yêu cầu nộp hồ sơ theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến. Cơ quan tiếp nhận kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ. Trường hợp hồ sơ hợp lệ sẽ tiếp nhận và hẹn trả kết quả; nếu hồ sơ chưa đầy đủ sẽ hướng dẫn bổ sung.
Bước 2: Thẩm tra và xử lý hồ sơ
Công chức tư pháp – hộ tịch kiểm tra, xác minh nội dung hồ sơ. Trường hợp có yêu cầu nhận cha, mẹ, con thì được giải quyết đồng thời theo khoản 1 Điều 25 Luật Hộ tịch 2014. Nếu không có tranh chấp, thông tin sẽ được ghi vào Sổ hộ tịch và cập nhật trên hệ thống điện tử theo quy định tại Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP.
Bước 3: Cấp Giấy khai sinh
Sau khi hoàn tất, Ủy ban nhân dân có thẩm quyền cấp Giấy khai sinh cho trẻ. Nội dung về cha, mẹ được ghi nhận theo hồ sơ; trường hợp chưa xác định được cha hoặc mẹ thì phần thông tin tương ứng để trống theo quy định.
Theo khoản 3 Điều 5 Luật Hộ tịch 2014:
Giấy khai sinh được cấp ngay trong ngày nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ.
Trường hợp tiếp nhận hồ sơ sau 15 giờ hoặc cần xác minh thêm thì trả kết quả vào ngày làm việc tiếp theo.
Sau khi hoàn tất thủ tục, người yêu cầu sẽ được cấp:
Giấy khai sinh (bản chính);
Trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con (nếu có thực hiện thủ tục nhận con).
Về lệ phí thực hiện thủ tục:
Mức lệ phí đăng ký khai sinh và nhận cha, mẹ, con do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định theo quy định hiện hành.
Một số trường hợp được miễn lệ phí theo quy định của pháp luật (như người có công với cách mạng, hộ nghèo, người khuyết tật…).
Trường hợp yêu cầu cấp bản sao trích lục, phí được thực hiện theo Thông tư số 281/2016/TT-BTC ngày 14/11/2016 của Bộ Tài chính.
Khi thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho con ngoài giá thú, cha, mẹ cần căn cứ quy định tại Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP về đăng ký khai sinh trong trường hợp chưa xác định được cha, mẹ, cụ thể như sau:
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi trẻ cư trú có trách nhiệm thực hiện đăng ký khai sinh cho trẻ, kể cả trong trường hợp chưa xác định được cha hoặc mẹ.
Trường hợp chưa xác định được cha, các thông tin của trẻ như họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch được xác định theo người mẹ; phần thông tin về người cha trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh để trống.
Nếu tại thời điểm đăng ký khai sinh, người cha có yêu cầu làm thủ tục nhận con thì cơ quan có thẩm quyền sẽ giải quyết đồng thời việc nhận cha, con và đăng ký khai sinh theo khoản 1 Điều 25 Luật Hộ tịch 2014, từ đó bổ sung đầy đủ thông tin của người cha trên Giấy khai sinh.
Trường hợp chưa xác định được mẹ nhưng người cha thực hiện thủ tục nhận con khi đăng ký khai sinh, thì phần thông tin về người mẹ sẽ để trống theo quy định tại khoản 3 Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP.
Trường hợp chưa xác định được cả cha và mẹ (không thuộc diện trẻ bị bỏ rơi), việc đăng ký khai sinh vẫn được thực hiện theo quy định; trong Sổ hộ tịch ghi rõ “Trẻ chưa xác định được cha, mẹ”.
Như vậy, đối với con ngoài giá thú, nếu muốn ghi nhận đầy đủ thông tin của cả cha và mẹ trên Giấy khai sinh thì bắt buộc phải thực hiện thủ tục nhận cha, mẹ, con đồng thời với việc đăng ký khai sinh; nếu không, phần thông tin chưa xác định sẽ để trống theo quy định pháp luật.
Tham khảo thêm: Văn phòng luật sư tư vấn các thủ tục hành chính (làm giấy khai sinh)
Trong quá trình cung cấp dịch vụ làm giấy khai sinh cho con ngoài giá thú, đặc biệt đối với các trường hợp hồ sơ phức tạp hoặc có yếu tố nước ngoài, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy thực hiện tư vấn và đại diện pháp lý nhằm giúp khách hàng hoàn tất thủ tục đúng quy định, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ và các bên liên quan. Cụ thể:
Tư vấn pháp lý ban đầu: Luật sư đánh giá tình trạng hồ sơ, xác định trường hợp cụ thể (đã xác định cha hay chưa, có cần thực hiện thủ tục nhận cha, mẹ, con hay không, có yếu tố nước ngoài không) và tư vấn phương án phù hợp như đăng ký khai sinh riêng hoặc kết hợp nhận cha, con theo quy định pháp luật.
Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ: Hướng dẫn khách hàng chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết như giấy chứng sinh, giấy tờ tùy thân, tài liệu chứng minh quan hệ cha – con (nếu có), văn bản cam đoan hoặc các giấy tờ liên quan khác theo quy định.
Soạn thảo hồ sơ và biểu mẫu: Luật sư hỗ trợ soạn thảo tờ khai đăng ký khai sinh, tờ khai nhận cha, mẹ, con và các văn bản cần thiết khác, bảo đảm hồ sơ đầy đủ, chính xác và đúng quy định pháp luật.
Đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền: Thay mặt khách hàng nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ xử lý và làm việc với cơ quan hộ tịch; đồng thời hỗ trợ giải trình, bổ sung hồ sơ khi cần thiết nhằm rút ngắn thời gian giải quyết.
Hỗ trợ xử lý các tình huống phát sinh: Tư vấn và hỗ trợ trong các trường hợp đặc biệt như chưa xác định được cha, hồ sơ thiếu giấy tờ, có tranh chấp hoặc cần xác minh thông tin.
Hỗ trợ sau khi hoàn tất thủ tục: Sau khi được cấp Giấy khai sinh, luật sư tiếp tục hướng dẫn khách hàng thực hiện các thủ tục liên quan như bổ sung thông tin cha (nếu phát sinh sau), điều chỉnh hộ tịch hoặc cập nhật các giấy tờ pháp lý khác.
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực hộ tịch, hôn nhân và gia đình, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cam kết đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình thực hiện dịch vụ làm giấy khai sinh cho con ngoài giá thú, giúp thủ tục được giải quyết nhanh chóng, đúng quy định pháp luật và bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ.
Nếu Quý khách có nhu cầu sử dụng dịch vụ làm giấy khai sinh cho con ngoài giá thú, vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy qua các kênh sau:
Hotline: 0909 016 684 (đường dây nóng của Luật sư, hỗ trợ khách hàng trên toàn quốc)
Thời gian làm việc: 08h00 – 21h00, từ Thứ Hai đến Thứ Bảy
Zalo: 0978 845 617
Email: info@luatsuhcm.com
Việc làm giấy khai sinh cho con ngoài giá thú có ý nghĩa quan trọng trong việc xác lập nhân thân hợp pháp cho trẻ, là cơ sở để bảo đảm các quyền cơ bản như quốc tịch, hộ tịch và các quyền, lợi ích hợp pháp khác theo quy định pháp luật. Trong thực tế, thủ tục này có thể phát sinh nhiều vướng mắc, đặc biệt trong các trường hợp chưa xác định đầy đủ thông tin cha, mẹ hoặc cần thực hiện đồng thời thủ tục nhận cha, mẹ, con.
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc pháp luật về hộ tịch, hôn nhân và gia đình, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cam kết cung cấp giải pháp pháp lý rõ ràng, hiệu quả và đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình thực hiện thủ tục.
Hãy để Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy trở thành đối tác pháp lý tin cậy, hỗ trợ Quý khách thực hiện dịch vụ làm giấy khai sinh cho con ngoài giá thú nhanh chóng, đúng quy định và an tâm.
Tác giả: Thảo Phan Kim
Chúng tôi trên mạng xã hội