Việc tham gia bào chữa của Luật sư tại phiên tòa hình sự sơ thẩm là rất cần thiết, trong nhiều trường hợp là bắt buộc nếu luật định. Bởi, bị cáo có phạm tội hay không được quyết định tại phiên tòa hình sự sơ thẩm. Khi hành vi được xác định là tội phạm, bị cáo bị xác định thực hiện hành vi đó sẽ phải gánh chịu hậu quả pháp lý nghiêm trọng, thậm chí bị tước đoạt tính mạng.
Theo Điều 85 của Bộ luật Tố tụng hình sự quy định về những vấn đề phải chứng minh trong vụ án hình sự:
Khi điều tra, truy tố và xét xử vụ án hình sự, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải chứng minh:
1. Có hành vi phạm tội xảy ra hay không, thời gian, địa điểm và những tình tiết khác của hành vi phạm tội;
2. Ai là người thực hiện hành vi phạm tội; có lỗi hay không có lỗi, do cố ý hay vô ý; có năng lực trách nhiệm hình sự hay không; mục đích, động cơ phạm tội;
3. Những tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự của bị can, bị cáo và đặc điểm về nhân thân của bị can, bị cáo;
4. Tính chất và mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra;
5. Nguyên nhân và điều kiện phạm tội;
6. Những tình tiết khác liên quan đến việc loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt.
Việc chứng minh đầy đủ và chính xác các vấn đề này là cơ sở quan trọng để giải quyết vụ án đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, đồng thời đảm bảo tính khách quan, công bằng và hạn chế tối đa nguy cơ oan sai trong tố tụng hình sự.
Luật sư là người có trình độ am hiểu pháp luật sâu sắc, bằng trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình hành nghề, luật sư sử dụng các biện pháp theo quy định pháp luật để bảo vệ một cách tốt nhất quyền và lợi ích của thân chủ. Cụ thể vai trò của luật sư bào chữa trong vụ án hình sự sơ thẩm được thể hiện như sau:
- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo:
Luật sư bào chữa giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo, thông qua việc nghiên cứu hồ sơ vụ án để từ đó tìm ra định hướng bào chữa nhằm đảm bảo bị cáo không bị xâm phạm quyền lợi, đồng thời đưa ra các lập luận và chứng cứ để bảo vệ thân chủ.
- Tham gia tranh tụng tại phiên tòa:
Tại phiên tòa xét xử, Luật sư tham gia xét hỏi, đối đáp với Kiểm sát viên, đưa ra lập luận và chứng cứ nhằm làm rõ tình tiết giảm nhẹ hoặc chứng minh bị cáo không phạm tội. Qua đó, luật sư giúp Hội đồng xét xử có cái nhìn toàn diện, khách quan hơn nhằm để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ.
- Góp phần đảm bảo xét xử công bằng:
Luật sư không chỉ bảo vệ quyền lợi cho bị cáo mà còn góp phần kiểm soát hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng, hạn chế nguy cơ lạm quyền, sai sót trong quá trình xét xử. Nhờ đó, bản án được tuyên có cơ sở vững chắc hơn, phản ánh đúng sự thật khách quan và đảm bảo tính công bằng.
Sự tham gia của luật sư bào chữa tại phiên tòa sơ thẩm là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ tối đa quyền lợi của bị cáo, đồng thời nâng cao hiệu quả tranh tụng và đảm bảo công lý được thực thi đúng đắn.
Dưới đây là giai đoạn tố tụng trong vụ án hình sự, cụ thể theo các bước sau đây:
Bước 1. Khởi tố vụ án hình sự
Giai đoạn đầu tiên của quy trình là khởi tố vụ án hình sự, được quy định tại Chương 9 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Thẩm quyền khởi tố thuộc về các cơ quan như: Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Viện kiểm sát và Hội đồng xét xử. Bên cạnh đố, căn cứ để khởi tố vụ án hình sự được quy định tại Điều 143 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015: Tố giác của cá nhân, tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân, tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng, kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm, người phạm tội tự thú.
Bước 2. Điều tra vụ án hình sự
Sau khi khởi tố, vụ án chuyển sang giai đoạn điều tra (Chương 10 đến Chương 17).Điều tra là giai đoạn rất quan trọng. Cơ quan điều tra căn cứ vào các quy định của pháp luật tố tụng hình sự, dưới sự kiểm sát chặt chẽ của Viện Kiểm sát, tiến hành các biện pháp thu thập thông tin, chứng cứ, để xác định các tình tiết của vụ án và người thực hiện hành vi phạm tội. Theo Điều 172 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, thời hạn điều tra phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tội phạm: 2 tháng đối với tội phạm ít nghiêm trọng, 3 tháng đối với tội phạm nghiêm trọng và 4 tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. Thời hạn này có thể được gia hạn theo quy định pháp luật.
Bước 3. Truy tố vụ án hình sự
Giai đoạn truy tố được quy định tại Phần 3 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Sau khi kết thúc điều tra, hồ sơ vụ án được chuyển đến Viện kiểm sát để quyết định truy tố. Thời hạn truy tố là 20 ngày đối với tội phạm ít nghiêm trọng và nghiêm trọng, 30 ngày đối với tội phạm rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, với khả năng gia hạn thêm từ 10 đến 30 ngày tùy loại tội phạm.
Bước 4. Xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
Trong giai đoạn này, Tòa án sẽ xem xét các bằng chứng một cách khách quan, công khai. Các bên tham gia tố tụng, bao gồm Kiểm sát viên, bị cáo, người bào chữa (luật sư), người bị hại và những người liên quan được quyền trình bày ý kiến, tranh luận nhằm bảo vệ quan điểm của mình. Kết thúc phiên tòa, tòa án đưa ra bản án nhân danh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Bản án phải có chữ ký của tất cả thành viên Hội đồng xét xử.
Bước 5. Thi hành bản án
Sau khi bản án có hiệu lực, Chánh án Tòa án sơ thẩm ra quyết định thi hành án hoặc ủy thác cho Tòa án cùng cấp. Thời hạn ra quyết định thi hành án là 7 ngày kể từ ngày bản án hoặc quyết định có hiệu lực.
Quy trình giải quyết vụ án hình sự bao gồm sáu giai đoạn được thực hiện tuần tự nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và tuân thủ quy định của pháp luật.
Xem thêm: Luật sư tư vấn sơ thẩm vụ án hình sự
Nhằm bảo vệ toàn diện quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo, cũng như đảm bảo hiệu quả trong quá trình tham gia tố tụng, dịch vụ luật sư bào chữa án hình sự sơ thẩm, với các công việc cụ thể như sau:
- Tiếp nhận hồ sơ từ khách hàng hoặc sao chụp hồ sơ từ cơ quan tiến hành tố tụng.
- Nghiên cứu, phân tích sơ bộ hồ sơ, chứng cứ để xác định các tình tiết quan trọng của vụ án.
- Phân tích, đánh giá, nhận định tính hợp pháp đối với yêu cầu của khách hàng.
- Tư vấn quy định pháp luật liên quan đến hành vi bị truy tố, hình phạt và hậu quả pháp lý khác tương ứng.
- Làm việc với Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, Tòa án để xác minh, làm rõ các tình tiết trong hồ sơ vụ án.
- Xác định căn cứ và đề nghị thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế đối với bị cáo nếu cần.
- Phát hiện, thu thập, đề nghị thu thập chứng cứ bổ sung cho việc gỡ tội.
- Tiếp xúc với bị cáo để làm rõ các tình tiết vụ việc, tư vấn và hướng dẫn cách trả lời, trình bày trước Tòa.
- Tư vấn cho gia đình bị cáo thực hiện hoặc đại diện đàm phán bồi thường dân sự khi cần thiết.
- Thực hiện các biện pháp luật định để bảo vệ quyền lợi của bị cáo trước và tại phiên tòa.
- Tham gia xét hỏi và trình bày tranh luận để bào chữa cho bị cáo tại phiên tòa.
Với đội ngũ Luật sư nhiều năm kinh nghiệm tư vấn pháp luật hình sự, tham gia bào chữa trong nhiều phiên tòa hình sự, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cam kết bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho bị cáo.
Xem thêm: Chi phí thuê luật sư bào chữa vụ án hình sự
📍 Địa chỉ văn phòng
Trụ sở chính: A-10-11 Centana Thủ Thiêm, số 36 Mai Chí Thọ, Phường Bình Trưng (Q.2 cũ), Tp.Hồ Chí Minh
Văn phòng giao dịch: Lầu 1, số 227A Xô Viết Nghệ Tĩnh, P. Gia Định, Tp.Hồ Chí Minh (Gần vòng xoay Hàng Xanh)
📞 Kênh tư vấn trực tuyến
💬 Hotline: 090.916.0684 (Tư vấn pháp luật nhanh)
📱 Zalo hỗ trợ: 097.884.5617 (Luật sư trực tuyến)
☎️ Điện thoại bàn: (028) 3899 1104
🕒 Thời gian làm việc
📅 Thứ 2 – Thứ 6: 08:00 – 21:00
❌ Thứ 7, Chủ nhật và Ngày lễ: Nghỉ
✉️ Kết nối số
📩 Email: info@luatsuhcm.com
🌐Website: luatsuhcm.com
🛡️ CAM KẾT: Mọi thông tin trao đổi giữa khách hàng và Luật sư đều được bảo mật tuyệt đối theo quy định của pháp luật và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
Tác giả: admin Tô Đình Huy
Chúng tôi trên mạng xã hội