Việt kiều có quyền khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền nếu việc đồng thừa kế tự ý định đoạt di sản xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Căn cứ Điều 609 và Điều 610 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật và bình đẳng về quyền thừa kế. Vì vậy, việc sinh sống ở nước ngoài không đương nhiên làm mất quyền thừa kế của người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
Khi đồng thừa kế tự ý định đoạt di sản làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của mình, Việt kiều có thể khởi kiện và yêu cầu Tòa án giải quyết các vấn đề sau:
Xác nhận quyền thừa kế: Yêu cầu xác định tư cách người thừa kế và phần di sản mình được hưởng theo di chúc hoặc theo pháp luật, căn cứ Điều 609 và Điều 610 Bộ luật Dân sự 2015.
Yêu cầu chia di sản thừa kế: Đề nghị Tòa án phân chia di sản theo quy định pháp luật khi các đồng thừa kế không thống nhất được phương án phân chia.
Yêu cầu xem xét hiệu lực giao dịch: Đề nghị Tòa án xem xét hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho hoặc giao dịch khác liên quan đến di sản nếu có căn cứ xác định giao dịch vi phạm pháp luật hoặc xâm phạm quyền lợi hợp pháp của mình.
Yêu cầu hoàn trả tài sản, bồi thường thiệt hại: Đề nghị giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch trái pháp luật, bao gồm việc hoàn trả tài sản hoặc bồi thường thiệt hại nếu có đủ căn cứ.
Việt kiều có quyền khởi kiện để bảo vệ quyền thừa kế khi đồng thừa kế tự ý định đoạt di sản xâm phạm quyền lợi hợp pháp của mình. Việc xác định yêu cầu khởi kiện, hiệu lực giao dịch và hướng xử lý cụ thể cần dựa trên hồ sơ thừa kế, giấy tờ tài sản và tình trạng pháp lý của giao dịch đang tranh chấp.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai tại TP. HCM
Thời hiệu khởi kiện khi đồng thừa kế tự ý định đoạt di sản được xác định căn cứ vào bản chất yêu cầu khởi kiện và quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015. Cụ thể:
Yêu cầu chia di sản: Thời hiệu là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Yêu cầu xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế: Thời hiệu là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.
Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại: Thời hiệu là 3 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.
Trường hợp đồng thừa kế tự ý chuyển nhượng, tặng cho hoặc định đoạt di sản trái pháp luật, cần xem xét cụ thể yêu cầu khởi kiện và giao dịch liên quan để xác định thời hiệu áp dụng. Vì vậy, người thừa kế cần xác định thời điểm mở thừa kế, quyền lợi bị xâm phạm và yêu cầu khởi kiện tương ứng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 469 BLTTDS 2015 thì Toà án tại Việt nam có thẩm quyền giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài, cụ thể:
Điều 469. Thẩm quyền chung của Tòa án Việt Nam trong giải quyết các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài
1. Tòa án Việt Nam có thẩm quyền giải quyết các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài trong những trường hợp sau đây:
a) Bị đơn là cá nhân cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam;
b) Bị đơn là cơ quan, tổ chức có trụ sở tại Việt Nam hoặc bị đơn là cơ quan, tổ chức có chi nhánh, văn phòng đại diện tại Việt Nam đối với các vụ việc liên quan đến hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện của cơ quan, tổ chức đó tại Việt Nam;
c) Bị đơn có tài sản trên lãnh thổ Việt Nam;
d) Vụ việc ly hôn mà nguyên đơn hoặc bị đơn là công dân Việt Nam hoặc các đương sự là người nước ngoài cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam;
đ) Vụ việc về quan hệ dân sự mà việc xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó xảy ra ở Việt Nam, đối tượng của quan hệ đó là tài sản trên lãnh thổ Việt Nam hoặc công việc được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam;
e) Vụ việc về quan hệ dân sự mà việc xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó xảy ra ở ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng có liên quan đến quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam hoặc có trụ sở, nơi cư trú tại Việt Nam.
Như vậy, trường hợp người để lại di sản là công dân Việt Nam nhưng có người thừa kế đang định cư ở nước ngoài hoặc người để lại di sản là người nước ngoài nhưng có tài sản tại Việt Nam thì Toà án tại Việt Nam có thẩm quyền giải quyết nếu đáp ứng điều kiện theo quy định trên.
Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 470 BLTTDS 2015 thì vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài liên quan đến bất động sản trên lãnh thổ Việt Nam thuộc thẩm quyền giải quyết riêng biệt của Toà án tại Việt Nam:
Điều 470. Thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam
1. Những vụ án dân sự có yếu tố nước ngoài sau đây thuộc thẩm quyền giải quyết riêng biệt của Tòa án Việt Nam:
a) Vụ án dân sự đó có liên quan đến quyền đối với tài sản là bất động sản có trên lãnh thổ Việt Nam;
Như vậy, trường hợp tranh chấp thừa kế QSDĐ, nhà ở hoặc bất động sản khác tại Việt Nam, việc giải quyết tranh chấp liên quan đến quyền đối với bất động sản thuộc thẩm quyền riêng biệt của Toà án tại Việt Nam.
Căn cứ quy định tại Điều 35 BLTTDS 2015 đã được sửa đổi bổ sung kể từ ngày 01/7/2025 thì TAND khu vực có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm tất cả các tranh chấp được quy định tại Điều 26 BLTTDS 2015, trong đó có tranh chấp về thừa kế.
Về thẩm quyền theo lãnh thổ, căn cứ điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết tranh chấp thừa kế tài sản. Trường hợp đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết theo điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật này.
Theo đó, Việt kiều khởi kiện đồng thừa kế tự ý định đoạt di sản cần xác định Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền dựa trên đối tượng tranh chấp và yêu cầu khởi kiện cụ thể. Nếu tranh chấp trực tiếp về quyền đối với nhà, đất thừa kế, Việt kiều nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực nơi có bất động sản; nếu tranh chấp không thuộc trường hợp này, về nguyên tắc, nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc.
Quy trình khởi kiện bảo vệ di sản thừa kế cho Việt kiều bị đồng thừa kế tự ý bán hoặc định đoạt cần tuân thủ Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và các quy định sửa đổi, bổ sung có liên quan. Trình tự thực hiện cụ thể như sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện
Người khởi kiện cần chuẩn bị đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền thừa kế, nguồn gốc di sản và hành vi tự ý định đoạt tài sản. Hồ sơ gồm:
Đơn khởi kiện theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;
Giấy tờ tùy thân của người khởi kiện;
Giấy khai sinh hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ với người để lại di sản;
Giấy chứng tử của người để lại di sản;
Di chúc (nếu có), giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản và nguồn gốc di sản;
Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho hoặc tài liệu chứng minh việc định đoạt di sản (nếu có);
Các tài liệu, chứng cứ liên quan khác.
Đối với giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp, cần kiểm tra yêu cầu về hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật và chứng thực theo quy định pháp luật hoặc điều ước quốc tế có liên quan.
Bước 2: Nộp đơn khởi kiện đến Tòa án có thẩm quyền
Việt kiều nộp đơn khởi kiện kèm theo tài liệu, chứng cứ liên quan đến tranh chấp thừa kế tại Tòa án có thẩm quyền. Theo khoản 1 Điều 190 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đơn có thể được nộp trực tiếp tại Tòa án, gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc gửi trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án nếu đáp ứng điều kiện áp dụng.
Tòa án có thẩm quyền được xác định theo quy định tại Mục 4 nêu trên. Theo đó, tranh chấp thừa kế tài sản thuộc thẩm quyền giải quyết sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực. Nếu đối tượng tranh chấp là bất động sản, đơn khởi kiện được nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi có bất động sản. Đối với tranh chấp về tài sản không phải là bất động sản, đơn được nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc.
Bước 3: Tòa án tiếp nhận và xử lý đơn khởi kiện
Theo Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, sau khi nhận đơn, Tòa án phân công Thẩm phán xem xét và xử lý đơn theo quy định. Thẩm phán có thể yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn; tiến hành thủ tục thụ lý vụ án; chuyển đơn đến Tòa án có thẩm quyền hoặc trả lại đơn nếu có căn cứ theo luật định. Người khởi kiện cần theo dõi thông báo của Tòa án và bổ sung tài liệu, chứng cứ khi được yêu cầu.
Bước 4: Nộp tiền tạm ứng án phí và thụ lý vụ án
Theo Điều 195 và Điều 196 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu thuộc trường hợp phải nộp tạm ứng án phí, người khởi kiện thực hiện nghĩa vụ tài chính theo thông báo của Tòa án và nộp lại biên lai thu tiền trong thời hạn luật định. Sau khi đáp ứng điều kiện thụ lý, Tòa án thông báo về việc thụ lý vụ án cho các đương sự và chủ thể liên quan.
Bước 5: Tham gia giai đoạn chuẩn bị xét xử
Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, các bên thực hiện việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và tham gia hòa giải theo quy định. Tòa án xem xét quan hệ thừa kế, quyền đối với di sản, giao dịch định đoạt tài sản và quyền lợi của người nhận chuyển nhượng hoặc bên thứ ba có liên quan.
Nếu có căn cứ cho thấy di sản tiếp tục bị chuyển nhượng hoặc tẩu tán, người khởi kiện có thể đề nghị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời phù hợp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Bước 6: Xét xử sơ thẩm và phúc thẩm (nếu có)
Tại phiên tòa sơ thẩm, người khởi kiện trình bày yêu cầu, cung cấp chứng cứ và bảo vệ quyền thừa kế của mình. Nếu không đồng ý với bản án sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật, đương sự có thể kháng cáo trong thời hạn luật định; Viện kiểm sát có thể kháng nghị theo quy định để vụ án được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
Khởi kiện bảo vệ di sản thừa kế cho Việt kiều cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng cứ và xác định đúng Tòa án có thẩm quyền. Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ tư vấn, soạn thảo đơn khởi kiện và thực hiện các thủ tục pháp lý nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người thừa kế theo quy định pháp luật.
👉 Tham khảo thêm: Hướng dẫn khai nhận di sản thừa kế tại Tp. Hồ Chí Minh
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ pháp lý hỗ trợ Việt kiều bảo vệ quyền thừa kế khi di sản bị đồng thừa kế tự ý bán, chuyển nhượng hoặc định đoạt trái quy định pháp luật, bao gồm:
Tư vấn quyền thừa kế: Xác định quyền, nghĩa vụ của người thừa kế và phương án bảo vệ di sản theo quy định pháp luật.
Rà soát hồ sơ, chứng cứ: Kiểm tra giấy tờ thừa kế, nguồn gốc di sản và các giao dịch liên quan đến tài sản tranh chấp.
Soạn thảo hồ sơ khởi kiện: Hỗ trợ chuẩn bị đơn khởi kiện, tài liệu và chứng cứ kèm theo.
Đại diện theo ủy quyền: Hỗ trợ thực hiện các thủ tục tố tụng trong phạm vi ủy quyền hợp pháp.
Tham gia giải quyết tranh chấp: Hỗ trợ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Việt kiều trong quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án.
Tư vấn biện pháp bảo vệ di sản: Xem xét đề nghị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời khi có căn cứ và hỗ trợ thủ tục thi hành án theo quy định pháp luật.
Với kinh nghiệm tư vấn và giải quyết tranh chấp thừa kế, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ Việt kiều lựa chọn phương án khởi kiện phù hợp, hoàn thiện hồ sơ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp đối với di sản thừa kế bị đồng thừa kế tự ý định đoạt theo quy định pháp luật.
Khi di sản thừa kế bị đồng thừa kế tự ý bán, chuyển nhượng hoặc định đoạt, Việt kiều có thể gặp khó khăn trong việc thu thập chứng cứ, xác định quyền thừa kế và thực hiện thủ tục khởi kiện tại Việt Nam. Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là đơn vị hỗ trợ pháp lý với các ưu điểm:
Tư vấn chuyên sâu: Phân tích quyền thừa kế và đề xuất phương án giải quyết phù hợp.
Hỗ trợ hồ sơ: Rà soát chứng cứ, soạn đơn khởi kiện và hoàn thiện thủ tục pháp lý.
Hỗ trợ Việt kiều từ xa: Hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ, thủ tục ủy quyền hợp pháp.
Đồng hành tố tụng: Hỗ trợ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Lựa chọn Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy giúp Việt kiều có thêm sự hỗ trợ chuyên môn trong quá trình khởi kiện, bảo vệ di sản và giải quyết tranh chấp thừa kế theo quy định pháp luật.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn trình tự, thủ tục thực hiện quyền thừa kế
📞 Kênh tư vấn trực tuyến
💬 Hotline: 090.916.0684 (Tư vấn pháp luật nhanh)
📱 Zalo hỗ trợ: 097.884.5617 (Luật sư trực tuyến)
☎️ Điện thoại bàn: (028) 3899 1104
🕒 Thời gian làm việc
📅 Thứ 2 – Thứ 6: 08:00 – 21:00
❌ Thứ 7, Chủ nhật và Ngày lễ: Nghỉ
✉️ Kết nối số
📩 Email: info@luatsuhcm.com
🌐 Website: luatsuhcm.com
🛡️ CAM KẾT: Mọi thông tin trao đổi giữa khách hàng và Luật sư đều được bảo mật tuyệt đối theo quy định của pháp luật và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
Chúng tôi trên mạng xã hội