Căn cứ Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu phân chia di sản thừa kế được quy định như sau:
Đối với bất động sản: Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.
Đối với động sản: Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.
Yêu cầu xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế: Thời hiệu là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.
Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại: Thời hiệu là 03 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.
Đối với Việt kiều, cần xác định pháp luật áp dụng đối với quan hệ thừa kế trước khi xác định thời hiệu. Trường hợp pháp luật Việt Nam được áp dụng, người thừa kế cần lưu ý thời hạn tương ứng với từng loại yêu cầu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ khai nhận di sản thừa kế
Theo Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015, thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trường hợp Tòa án tuyên bố một người đã chết, thời điểm mở thừa kế được xác định theo khoản 2 Điều 71 Bộ luật này. Đây là căn cứ để xác định thời điểm bắt đầu tính thời hiệu yêu cầu phân chia di sản theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015.
Để xác định thời hiệu thừa kế, Việt Kiều cần lưu ý:
Xác định thời điểm mở thừa kế: Căn cứ giấy chứng tử hoặc quyết định của Tòa án tuyên bố một người đã chết để xác định thời điểm bắt đầu tính thời hiệu.
Xác định loại di sản: Thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản.
Đối chiếu thời hiệu theo quy định pháp luật: Tính khoảng thời gian từ thời điểm mở thừa kế đến thời điểm thực hiện yêu cầu để xác định thời hiệu còn hay đã hết.
Xác định địa điểm mở thừa kế: Theo khoản 2 Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015, địa điểm mở thừa kế là nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản; nếu không xác định được thì là nơi có toàn bộ hoặc phần lớn di sản.
Đối với Việt Kiều có quyền thừa kế tài sản tại Việt Nam, việc xác định chính xác thời điểm mở thừa kế và thời hiệu áp dụng giúp chủ động thực hiện quyền thừa kế, đồng thời hạn chế rủi ro khi phát sinh tranh chấp về phân chia di sản.
Theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Khi hết thời hiệu, di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì:
Di sản thuộc về người đang chiếm hữu: Nếu người chiếm hữu đáp ứng điều kiện xác lập quyền sở hữu theo Điều 236 Bộ luật Dân sự 2015, tức chiếm hữu ngay tình, liên tục, công khai trong thời hạn 10 năm đối với động sản hoặc 30 năm đối với bất động sản.
Di sản thuộc về Nhà nước: Nếu không có người chiếm hữu đáp ứng điều kiện nêu trên.
Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 184 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án chỉ áp dụng thời hiệu khi có yêu cầu của một bên hoặc các bên, với điều kiện yêu cầu được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ việc.
Đối với Việt kiều có di sản tại Việt Nam, cần xác định thời điểm mở thừa kế, tình trạng quản lý, chiếm hữu tài sản và việc áp dụng thời hiệu để lựa chọn phương án giải quyết phù hợp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người thừa kế.
Việt kiều có quyền yêu cầu phân chia di sản tại Việt Nam theo di chúc hoặc theo pháp luật nếu đáp ứng các điều kiện liên quan. Tùy việc các đồng thừa kế có thống nhất hay phát sinh tranh chấp, thủ tục được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Xác định di sản và người thừa kế
Trước tiên, cần xác định tài sản do người chết để lại, những người có quyền hưởng di sản và thời hiệu yêu cầu phân chia di sản theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015. Cụ thể, thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Đồng thời, cần xác định người thừa kế là công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài hay người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài đã có quốc tịch nước ngoài. Việc xác định tư cách pháp lý này có ý nghĩa quan trọng khi xem xét quyền nhận thừa kế, đặc biệt đối với quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ thừa kế
Theo khoản 2 Điều 59 Luật Công chứng 2024, hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản gồm các giấy tờ cơ bản sau:
Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết;
Di chúc (nếu thừa kế theo di chúc) hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người yêu cầu và người để lại di sản;
Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản, nếu di sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng;
Giấy tờ tùy thân của người thừa kế và các giấy tờ khác có liên quan;
Giấy tờ chứng minh quốc tịch hoặc nguồn gốc Việt Nam của người thừa kế, nếu cần thiết để xác định điều kiện nhận di sản.
Đối với giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp, cần kiểm tra yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật và chứng thực theo quy định. Trường hợp người thừa kế không trực tiếp về Việt Nam, có thể chuẩn bị văn bản ủy quyền hợp lệ cho người đại diện thực hiện thủ tục.
Bước 3: Thực hiện thủ tục phân chia di sản
Trường hợp các đồng thừa kế thống nhất: Người thừa kế yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản theo Điều 59 Luật Công chứng 2024. Việc niêm yết được thực hiện trong thời hạn 15 ngày theo Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP. Nếu người chết có nơi thường trú hoặc tạm trú cuối cùng ở nước ngoài, địa điểm niêm yết được xác định theo quy định riêng tại Điều này.
Trường hợp phát sinh tranh chấp: Người thừa kế có thể khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Cần xác định thẩm quyền quốc tế, thẩm quyền theo cấp và lãnh thổ của Tòa án Việt Nam; đồng thời xem xét việc thu thập chứng cứ, ủy thác tư pháp ở nước ngoài nếu cần thiết.
Bước 4: Hoàn tất thủ tục nhận di sản
Sau khi văn bản phân chia di sản được công chứng hoặc có bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án, người thừa kế thực hiện thủ tục đăng ký sang tên hoặc nhận tài sản theo quy định tương ứng.
Đối với Việt kiều không thể trực tiếp về Việt Nam, có thể xem xét lập văn bản ủy quyền hợp lệ cho người đại diện thực hiện các công việc được ủy quyền. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và thực hiện đúng trình tự giúp hạn chế vướng mắc trong quá trình phân chia, nhận di sản tại Việt Nam.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn phân chia di sản thừa kế không có di chúc
Khi yêu cầu phân chia di sản thừa kế tại Việt Nam, Việt Kiều cần lưu ý các quy định về thời hiệu, quyền thừa kế và điều kiện sở hữu tài sản theo pháp luật hiện hành. Một số vấn đề quan trọng cần xem xét gồm:
- Xác định thời hiệu thừa kế: Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Việt Kiều cần xác định chính xác thời điểm người để lại di sản qua đời để đánh giá thời hiệu áp dụng.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh quyền thừa kế: Cần có giấy chứng tử, di chúc (nếu có), giấy tờ chứng minh quan hệ với người để lại di sản và giấy tờ pháp lý liên quan đến tài sản. Giấy tờ được cấp ở nước ngoài có thể cần hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật và chứng thực theo quy định, trừ trường hợp được miễn.
- Xác định pháp luật áp dụng đối với quan hệ thừa kế có yếu tố nước ngoài: Theo Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế được xác định theo pháp luật của nước mà người để lại di sản có quốc tịch ngay trước khi chết; riêng việc thực hiện quyền thừa kế đối với bất động sản được xác định theo pháp luật của nước nơi có bất động sản. Vì vậy, cần xem xét quốc tịch của người để lại di sản và vị trí của tài sản.
- Kiểm tra điều kiện nhận thừa kế đối với bất động sản: Việt Kiều cần xác định tình trạng quốc tịch, tư cách pháp lý và điều kiện được sở hữu nhà ở hoặc nhận quyền sử dụng đất tại Việt Nam theo quy định pháp luật liên quan. Quyền hưởng di sản không đồng nghĩa trong mọi trường hợp với quyền trực tiếp đứng tên mọi loại tài sản.
- Xem xét tình trạng quản lý và tranh chấp di sản: Cần xác định ai đang quản lý tài sản, có tranh chấp về di chúc, hàng thừa kế hoặc nghĩa vụ tài sản hay không. Nếu thời hiệu đã hết, cần đánh giá hậu quả pháp lý theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 và các quy định tố tụng có liên quan.
- Lập giấy ủy quyền khi không thể trực tiếp về Việt Nam: Việt Kiều có thể xem xét ủy quyền cho người đại diện thực hiện những công việc phù hợp với phạm vi ủy quyền. Văn bản lập ở nước ngoài cần đáp ứng yêu cầu về hình thức, chứng nhận hoặc hợp pháp hóa theo trường hợp cụ thể.
Việc kiểm tra các vấn đề trên giúp Việt Kiều xác định quyền và nghĩa vụ của mình, hạn chế rủi ro khi thực hiện thủ tục phân chia di sản. Đối với trường hợp có yếu tố nước ngoài hoặc đã hết thời hiệu, nên rà soát hồ sơ cụ thể trước khi lựa chọn phương án giải quyết.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn thời hiệu yêu cầu phân chia di sản cho Việt Kiều, hỗ trợ khách hàng xác định thời hiệu, đánh giá quyền thừa kế và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp. Các công việc hỗ trợ bao gồm:
- Tư vấn xác định thời hiệu thừa kế: Xác định thời điểm mở thừa kế, loại di sản và thời hiệu yêu cầu phân chia di sản theo quy định pháp luật áp dụng.
- Đánh giá quyền thừa kế của Việt Kiều: Rà soát quốc tịch, tư cách pháp lý, quan hệ thừa kế và điều kiện nhận di sản tại Việt Nam.
- Kiểm tra hồ sơ, giấy tờ thừa kế: Hỗ trợ rà soát di chúc, giấy chứng tử, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế và tài liệu pháp lý liên quan đến di sản.
- Tư vấn trường hợp đã hết thời hiệu: Phân tích tình trạng quản lý, chiếm hữu di sản và hậu quả pháp lý khi hết thời hiệu để xác định hướng xử lý phù hợp.
- Hỗ trợ thực hiện thủ tục phân chia di sản: Tư vấn, soạn thảo hồ sơ công chứng văn bản phân chia di sản hoặc hồ sơ khởi kiện khi phát sinh tranh chấp.
- Hỗ trợ khách hàng ở nước ngoài: Hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ, lập văn bản ủy quyền và thực hiện các thủ tục cần thiết để giải quyết việc thừa kế tại Việt Nam.
Với từng trường hợp cụ thể, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy tiến hành xem xét hồ sơ, tư vấn quy định pháp luật áp dụng và đề xuất phương án phù hợp nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Việt Kiều trong quá trình yêu cầu phân chia di sản.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ Việt Kiều giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan đến thời hiệu yêu cầu phân chia di sản tại Việt Nam. Với phương pháp làm việc dựa trên hồ sơ và quy định pháp luật, Văn phòng hướng đến việc cung cấp giải pháp phù hợp với từng trường hợp cụ thể.
Tư vấn đúng trọng tâm: Hỗ trợ xác định thời hiệu thừa kế, quyền và nghĩa vụ của người thừa kế theo quy định pháp luật.
Rà soát hồ sơ kỹ lưỡng: Kiểm tra giấy tờ thừa kế, tình trạng pháp lý của tài sản và các yếu tố liên quan đến thời hiệu.
Hỗ trợ trường hợp có yếu tố nước ngoài: Hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ từ nước ngoài và xem xét pháp luật áp dụng đối với quan hệ thừa kế.
Đề xuất phương án giải quyết phù hợp: Tư vấn thủ tục phân chia di sản hoặc hướng xử lý khi phát sinh tranh chấp, kể cả trường hợp có vướng mắc về thời hiệu.
Nếu cần tư vấn thời hiệu yêu cầu phân chia di sản, Việt Kiều có thể liên hệ Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy để được xem xét hồ sơ và hướng dẫn phương án giải quyết phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.
👉 Tham khảo thêm: Luật sư chuyên về thừa kế nhà đất tại Tp. Hồ Chí Minh
📞 Kênh tư vấn trực tuyến
💬 Hotline: 090.916.0684 (Tư vấn pháp luật nhanh)
📱 Zalo hỗ trợ: 097.884.5617 (Luật sư trực tuyến)
☎️ Điện thoại bàn: (028) 3899 1104
🕒 Thời gian làm việc
📅 Thứ 2 – Thứ 6: 08:00 – 21:00
❌ Thứ 7, Chủ nhật và Ngày lễ: Nghỉ
✉️ Kết nối số
📩 Email: info@luatsuhcm.com
🌐 Website: luatsuhcm.com
🛡️ CAM KẾT: Mọi thông tin trao đổi giữa khách hàng và Luật sư đều được bảo mật tuyệt đối theo quy định của pháp luật và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
Chúng tôi trên mạng xã hội