Các trường hợp cần thực hiện thủ tục phân chia di sản khi người để lại di sản chết ở nước ngoài gồm:
Có nhà, đất hoặc bất động sản tại Việt Nam: Người thừa kế cần làm thủ tục xác định quyền hưởng di sản và đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản theo pháp luật Việt Nam.
Có tiền gửi ngân hàng, cổ phần hoặc tài sản khác tại Việt Nam: Người thừa kế cần xác định tài sản thuộc di sản và thực hiện thủ tục nhận, phân chia theo quy định pháp luật.
Người chết để lại di chúc lập ở nước ngoài: Cần xác định tính hợp pháp, hiệu lực của di chúc và người được hưởng di sản trước khi tiến hành phân chia.
Có nhiều người thừa kế: Cần xác định những người có quyền hưởng di sản, phần di sản mỗi người được hưởng và lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản khi cần thiết.
Có tranh chấp về quyền thừa kế hoặc cách phân chia di sản: Người thừa kế có thể yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết.
Giấy tờ thừa kế được cấp ở nước ngoài: Cần kiểm tra yêu cầu về dịch thuật, chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sự (nếu áp dụng) để sử dụng giấy tờ tại Việt Nam.
Như vậy, việc xác định đúng trường hợp thừa kế có yếu tố nước ngoài là cơ sở để lựa chọn thủ tục và chuẩn bị hồ sơ phù hợp. Người thừa kế cần xem xét đồng thời quy định về pháp luật áp dụng, di chúc, xác định di sản và quyền hưởng di sản để hạn chế vướng mắc trong quá trình phân chia tài sản.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn nhận tiền tiết kiệm thừa kế cho người định cư nước ngoài
Khi người để lại di sản chết ở nước ngoài, việc phân chia di sản tại Việt Nam cần đáp ứng các điều kiện về xác định di sản, người thừa kế, pháp luật áp dụng và hồ sơ chứng minh quyền hưởng di sản. Căn cứ Bộ luật Dân sự 2015, các điều kiện cần xem xét gồm:
Xác định di sản thừa kế hợp pháp: Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015, di sản bao gồm tài sản riêng của người chết và phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác. Vì vậy, cần xác định rõ tài sản thuộc quyền sở hữu của người chết trước khi tiến hành phân chia.
Xác định người có quyền hưởng di sản: Người thừa kế phải thuộc diện được hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Trường hợp chia thừa kế theo pháp luật, cần căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 để xác định hàng thừa kế và phần di sản được hưởng.
Xác định pháp luật áp dụng đối với thừa kế có yếu tố nước ngoài: Theo khoản 1 Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế được xác định theo pháp luật của nước mà người để lại di sản có quốc tịch ngay trước khi chết. Riêng việc thực hiện quyền thừa kế đối với bất động sản được xác định theo pháp luật nơi có bất động sản theo khoản 2 Điều này.
Di chúc phải đáp ứng điều kiện pháp lý tương ứng: Nếu người chết để lại di chúc ở nước ngoài, cần xem xét năng lực lập di chúc và hình thức di chúc theo Điều 681 Bộ luật Dân sự 2015 để xác định khả năng được công nhận tại Việt Nam.
Hoàn thiện hồ sơ chứng minh quyền thừa kế: Người thừa kế cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh việc người để lại di sản đã chết, quan hệ thừa kế, di chúc (nếu có) và giấy tờ về tài sản. Giấy tờ do nước ngoài cấp cần được xem xét yêu cầu dịch thuật, chứng thực hoặc hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định áp dụng.
Không thuộc trường hợp bị hạn chế phân chia di sản: Theo Điều 661 Bộ luật Dân sự 2015, di sản có thể chưa được phân chia nếu người lập di chúc hoặc tất cả người thừa kế đã thỏa thuận chỉ chia sau một thời hạn nhất định. Ngoài ra, Tòa án có thể quyết định chưa cho chia di sản trong thời hạn luật định khi đáp ứng các điều kiện của điều này.
Vì vậy, việc người để lại di sản chết ở nước ngoài không làm mất quyền thừa kế đối với tài sản tại Việt Nam. Tuy nhiên, trước khi phân chia, cần xác định đúng người thừa kế, tài sản thuộc di sản và pháp luật điều chỉnh để thực hiện thủ tục phù hợp.
Việc chậm trễ hoặc thực hiện không đúng thủ tục phân chia di sản khi người để lại di sản chết ở nước ngoài có thể khiến người thừa kế gặp khó khăn trong việc nhận tài sản, phát sinh tranh chấp và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp. Một số rủi ro cần lưu ý gồm:
Nguy cơ hết thời hiệu yêu cầu chia di sản: Theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Khi hết thời hiệu, quyền yêu cầu chia di sản có thể bị ảnh hưởng theo quy định pháp luật.
Phát sinh tranh chấp giữa những người thừa kế: Nếu không xác định rõ người thừa kế, phần di sản được hưởng hoặc không thống nhất phương án phân chia, các bên có thể phải yêu cầu Tòa án giải quyết, làm phát sinh thêm thời gian và chi phí.
Không đủ hồ sơ để nhận di sản: Việc thiếu giấy chứng tử, di chúc, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế hoặc giấy tờ về tài sản có thể khiến thủ tục công chứng, khai nhận hoặc phân chia di sản bị kéo dài.
Rủi ro giấy tờ nước ngoài không được chấp nhận: Giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp có thể cần dịch thuật, chứng thực hoặc hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định áp dụng. Nếu hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu, người thừa kế phải bổ sung, hoàn thiện trước khi tiếp tục thủ tục.
Khó khăn khi định đoạt tài sản thừa kế: Khi chưa hoàn tất thủ tục xác lập quyền đối với tài sản, người thừa kế có thể gặp trở ngại khi thực hiện các giao dịch như chuyển nhượng, tặng cho hoặc thế chấp nhà đất.
Việc chậm thực hiện thủ tục phân chia di sản có thể gây khó khăn khi nhận, chuyển nhượng, tặng cho hoặc thế chấp tài sản. Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ tư vấn, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục thừa kế, giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn thủ tục kê khai di sản thừa kế
Khi người để lại di sản chết ở nước ngoài nhưng có tài sản tại Việt Nam, người thừa kế cần thực hiện các thủ tục xác định quyền hưởng di sản và hoàn tất hồ sơ nhận tài sản theo quy định pháp luật. Trình tự thực hiện cụ thể như sau:
Bước 1: Xác định di sản thừa kế
Người thừa kế xác định tài sản do người chết để lại, giấy tờ sở hữu tài sản và pháp luật áp dụng. Theo Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế được xác định theo pháp luật của nước mà người chết có quốc tịch ngay trước khi chết; riêng việc thực hiện quyền thừa kế đối với bất động sản áp dụng pháp luật nơi có bất động sản.
Lưu ý: Phải xem xét di sản là động sản hay bất động sản và nằm tại Việt Nam hay nước ngoài. Nếu có di chúc được lập ở nước ngoài, cần kiểm tra cả pháp luật điều chỉnh năng lực lập di chúc và hình thức của di chúc.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ thừa kế.
Hồ sơ gồm giấy chứng tử hoặc giấy tờ chứng minh người để lại di sản đã chết, di chúc (nếu có), giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế và giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản. Giấy tờ do nước ngoài cấp cần được xem xét yêu cầu dịch thuật, chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sự hoặc trường hợp được miễn theo quy định.
Cần xác định một số vấn đề sau khi thực hiện thủ tục khai thừa kế, như:
Cơ quan nước ngoài đã đăng ký khai tử và cấp giấy chứng tử hay chưa.
Giấy chứng tử hoặc giấy tờ chứng minh sự kiện chết có đủ điều kiện sử dụng tại Việt Nam không.
Có cần thực hiện thủ tục ghi vào Sổ hộ tịch việc khai tử đã đăng ký ở nước ngoài đối với công dân Việt Nam hay không.
Giấy tờ nước ngoài có cần dịch sang tiếng Việt và chứng thực bản dịch không.
Đặc biệt, từ ngày 11/9/2026, Công ước Apostille có hiệu lực đối với Việt Nam. Giấy tờ công đáp ứng điều kiện áp dụng Công ước có thể sử dụng chứng nhận Apostille thay cho thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự. Với các trường hợp không thuộc phạm vi áp dụng hoặc không được miễn theo điều ước quốc tế, cần kiểm tra yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự.
Bước 3: Lựa chọn phương án phân chia di sản
Khi các đồng thừa kế có thống nhất được phương án phân chia di sản hay không, từ đó lựa chọn thủ tục phù hợp.
- Trường hợp các bên thỏa thuận được, có thể tiến hành công chứng văn bản phân chia di sản theo Điều 59 Luật Công chứng 2024. Việc niêm yết tiếp nhận công chứng được thực hiện trong thời hạn 15 ngày; trường hợp người chết có nơi cư trú cuối cùng ở nước ngoài thì áp dụng quy định riêng về địa điểm niêm yết tại Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP.
- Khởi kiện tại Tòa án khi các đồng thừa kế không thống nhất. Khi phát sinh tranh chấp, phải xác định thẩm quyền quốc tế của Tòa án Việt Nam, thẩm quyền theo cấp và theo lãnh thổ, đồng thời xem xét việc thu thập chứng cứ hoặc thực hiện ủy thác tư pháp ở nước ngoài.
Bước 4: Sang tên với tài sản thừa kế
Sau khi hoàn tất thủ tục phân chia di sản, người được hưởng di sản thực hiện sang tên tại cơ quan có thẩm quyền nếu tài sản thuộc diện phải đăng ký, chẳng hạn đăng ký biến động quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở.
Trên đây là trình tự cơ bản để thực hiện thủ tục phân chia di sản khi người để lại di sản chết ở nước ngoài. Tùy loại tài sản, quốc tịch của người chết và tình trạng hồ sơ, thủ tục cụ thể có thể khác nhau. Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ tư vấn pháp luật áp dụng, rà soát giấy tờ nước ngoài và hướng dẫn thực hiện thủ tục thừa kế nhằm hạn chế vướng mắc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người thừa kế.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ thủ tục phân chia di sản khi người để lại di sản chết ở nước ngoài, bao gồm:
Tư vấn pháp luật thừa kế: Xác định người thừa kế, phạm vi di sản và pháp luật áp dụng.
Rà soát hồ sơ: Hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ thừa kế, dịch thuật, chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sự khi cần thiết.
Hỗ trợ phân chia di sản: Tư vấn thủ tục khai nhận, thỏa thuận phân chia di sản và đăng ký sang tên tài sản.
Giải quyết tranh chấp: Tư vấn phương án xử lý bất đồng và hỗ trợ thủ tục tố tụng theo thỏa thuận dịch vụ.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ khách hàng thực hiện thủ tục phù hợp với từng trường hợp, góp phần hạn chế sai sót và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người thừa kế.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn thừa kế tài sản có yếu tố nước ngoài
Việc phân chia di sản khi người để lại di sản chết ở nước ngoài đòi hỏi xác định đúng người thừa kế, phạm vi di sản và pháp luật áp dụng đối với từng loại tài sản. Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ khách hàng tư vấn quy định pháp luật về thừa kế có yếu tố nước ngoài, kiểm tra hồ sơ, giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp như giấy chứng tử, di chúc và các tài liệu chứng minh quyền hưởng di sản.
Bên cạnh đó, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ thực hiện thủ tục công chứng văn bản phân chia di sản, đăng ký quyền sở hữu tài sản, quyền sử dụng đất và tư vấn phương án giải quyết khi phát sinh tranh chấp giữa những người thừa kế. Qua đó, giúp khách hàng hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện thủ tục, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi nhận di sản tại Việt Nam.
📞 Kênh tư vấn trực tuyến
💬 Hotline: 090.916.0684 (Tư vấn pháp luật nhanh)
📱 Zalo hỗ trợ: 097.884.5617 (Luật sư trực tuyến)
☎️ Điện thoại bàn: (028) 3899 1104
🕒 Thời gian làm việc
📅 Thứ 2 – Thứ 6: 08:00 – 21:00
❌ Thứ 7, Chủ nhật và Ngày lễ: Nghỉ
✉️ Kết nối số
📩 Email: info@luatsuhcm.com
🌐 Website: luatsuhcm.com
🛡️ CAM KẾT: Mọi thông tin trao đổi giữa khách hàng và Luật sư đều được bảo mật tuyệt đối theo quy định của pháp luật và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
Chúng tôi trên mạng xã hội