Phân chia di sản có yếu tố nước ngoài là việc xác định và phân chia tài sản do người chết để lại cho những người có quyền thừa kế, trong đó có quan hệ thừa kế có yếu tố liên quan đến nước ngoài như chủ thể, sự kiện pháp lý hoặc tài sản thừa kế.
Căn cứ khoản 2 Điều 663 Bộ luật Dân sự 2015, quan hệ phân chia di sản có yếu tố nước ngoài có thể phát sinh trong các trường hợp sau:
Người thừa kế hoặc người để lại di sản là người nước ngoài: Quan hệ thừa kế có ít nhất một bên tham gia là cá nhân nước ngoài.
Việc giải quyết thừa kế diễn ra ở nước ngoài: Các bên tham gia đều là công dân Việt Nam nhưng việc xác lập, thay đổi, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ thừa kế xảy ra ở nước ngoài.
Di sản thừa kế nằm ở nước ngoài: Các bên tham gia đều là công dân Việt Nam nhưng đối tượng của quan hệ thừa kế là tài sản ở nước ngoài.
Đối với từng trường hợp, cần xác định pháp luật áp dụng theo Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, thừa kế được xác định theo pháp luật của nước mà người để lại di sản có quốc tịch ngay trước khi chết; riêng việc thực hiện quyền thừa kế đối với bất động sản được xác định theo pháp luật của nước nơi có bất động sản.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn thừa kế tài sản có yếu tố nước ngoài
Theo Bộ luật Dân sự 2015, việc phân chia di sản có yếu tố nước ngoài cần tuân thủ quy định về pháp luật áp dụng đối với quan hệ thừa kế, di chúc và quyền thừa kế đối với từng loại tài sản. Cụ thể:
Xác định pháp luật áp dụng: Theo khoản 1 Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế được xác định theo pháp luật của nước mà người để lại di sản có quốc tịch ngay trước khi chết.
Phân chia bất động sản: Theo khoản 2 Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015, việc thực hiện quyền thừa kế đối với bất động sản được xác định theo pháp luật của nước nơi có bất động sản.
Phân chia di sản theo di chúc: Điều 681 Bộ luật Dân sự 2015 quy định pháp luật áp dụng đối với năng lực lập, thay đổi, hủy bỏ di chúc và hình thức di chúc. Theo đó, năng lực lập di chúc được xác định theo pháp luật của nước mà người lập di chúc có quốc tịch tại thời điểm thực hiện hành vi; hình thức di chúc được xác định theo pháp luật của nước nơi lập di chúc, đồng thời có thể được công nhận tại Việt Nam nếu đáp ứng các điều kiện tại khoản 2 Điều này.
Phân chia di sản theo pháp luật: Khi không có di chúc hoặc thuộc trường hợp thừa kế theo pháp luật quy định tại Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, việc xác định người thừa kế và hàng thừa kế cần căn cứ vào pháp luật được xác định áp dụng đối với quan hệ thừa kế.
Như vậy, để phân chia di sản có yếu tố nước ngoài đúng quy định, cần xác định quốc tịch của người để lại di sản ngay trước khi chết, hình thức thừa kế và nơi có tài sản. Đặc biệt, đối với bất động sản, việc thực hiện quyền thừa kế phải tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản.
Thủ tục phân chia di sản có yếu tố nước ngoài được thực hiện theo từng bước, căn cứ vào Bộ luật Dân sự 2015, Luật Công chứng 2024 và các quy định pháp luật có liên quan.
Bước 1: Xác định người thừa kế và di sản thừa kế
Xác định những người có quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật; đồng thời xác định tài sản thừa kế, nơi có tài sản và pháp luật áp dụng theo Điều 680, Điều 681 Bộ luật Dân sự 2015. Cụ thể, cần xác định người để lại di sản có lập di chúc hay không:
- Có di chúc: xác minh hiệu lực của di chúc, người được chỉ định hưởng di sản và những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc.
- Không có di chúc hoặc thuộc trường hợp thừa kế theo pháp luật: xác định hàng thừa kế, người thừa kế thế vị (nếu có) và phần di sản được hưởng.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ phân chia di sản
Theo khoản 2 Điều 59 Luật Công chứng 2024, hồ sơ gồm giấy chứng tử hoặc giấy tờ chứng minh người để lại di sản đã chết; di chúc hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế; giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản, quyền sử dụng đất và các giấy tờ khác theo quy định. Giấy tờ được cấp ở nước ngoài cần được xem xét về yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật và chứng thực, nếu áp dụng.
|
STT |
Nhóm hồ sơ |
Giấy tờ cần chuẩn bị |
|
1 |
Người để lại di sản |
Giấy chứng tử hoặc giấy tờ hợp pháp chứng minh đã chết |
|
2 |
Người thừa kế |
CCCD; hộ chiếu; Giấy khai sinh; Giấy ĐKKH hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế |
|
3 |
Di sản |
Giấy chứng nhận QSDĐ, giấy tờ sở hữu nhà, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản khác |
|
4 |
Di chúc |
Di chúc hợp pháp nếu phân chia theo di chúc |
|
5 |
Giấy tờ khác |
Giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp, văn bản uỷ quyền và tài liệu chứng minh quốc tịch, tình trạng cư trú khi cần thiết |
|
… |
… |
… |
Bước 3: Nộp hồ sơ yêu cầu công chứng
Người thừa kế nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng có thẩm quyền. Công chứng viên kiểm tra giấy tờ, xác định quyền hưởng di sản và yêu cầu bổ sung, xác minh nếu hồ sơ chưa rõ theo khoản 3 Điều 59 Luật Công chứng 2024.
Bước 4: Niêm yết việc tiếp nhận công chứng
Tổ chức hành nghề công chứng thực hiện niêm yết việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản theo khoản 4 Điều 59 Luật Công chứng 2024 và quy định chi tiết có liên quan. Việc công chứng chỉ được tiến hành sau khi có xác nhận hoàn thành niêm yết và không nhận được khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc phân chia di sản.
Bước 5: Ký và nhận văn bản phân chia di sản
Sau khi đáp ứng các điều kiện theo quy định, người thừa kế thực hiện ký văn bản phân chia di sản và nhận văn bản đã được công chứng.
Bước 6: Sang tên tài sản thừa kế
Căn cứ khoản 6 Điều 59 Luật Công chứng 2024, văn bản phân chia di sản đã công chứng là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền đăng ký chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người được hưởng di sản. Nếu tài sản nằm ở nước ngoài, người thừa kế cần thực hiện thủ tục theo pháp luật của quốc gia nơi có tài sản.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn phân chia di sản có yếu tố nước ngoài, hỗ trợ khách hàng xác định quyền thừa kế, rà soát hồ sơ và hướng dẫn thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan. Với sự hỗ trợ pháp lý phù hợp, khách hàng có thể hạn chế những vướng mắc trong quá trình phân chia di sản, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định pháp luật.
Việc phân chia di sản có yếu tố nước ngoài có thể phát sinh nhiều vướng mắc do liên quan đến pháp luật của nhiều quốc gia, giấy tờ được cấp ở nước ngoài và quyền lợi của những người thừa kế. Một số khó khăn thường gặp gồm:
- Khó xác định pháp luật áp dụng: Theo Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế được xác định theo pháp luật của nước mà người để lại di sản có quốc tịch ngay trước khi chết; riêng việc thực hiện quyền thừa kế đối với bất động sản được xác định theo pháp luật của nước nơi có bất động sản. Việc xác định đúng pháp luật áp dụng có thể phức tạp khi di sản nằm ở nhiều quốc gia.
- Khó khăn trong việc chuẩn bị giấy tờ: Giấy chứng tử, di chúc, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế hoặc giấy tờ về tài sản được cấp ở nước ngoài có thể cần hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật và chứng thực theo quy định áp dụng.
- Người thừa kế ở nhiều quốc gia: Những người thừa kế có thể gặp khó khăn trong việc thống nhất phương án phân chia, ký văn bản thỏa thuận hoặc thực hiện thủ tục từ xa.
- Vướng mắc về quyền sở hữu và quyền hưởng di sản: Việc xác định tài sản thuộc quyền sở hữu của người chết, xác định đầy đủ người thừa kế hoặc làm rõ hiệu lực của di chúc có thể mất nhiều thời gian, đặc biệt khi giấy tờ giữa các quốc gia có sự khác biệt.
- Khó khăn khi thực hiện thủ tục đối với bất động sản: Nếu di sản là nhà, đất tại Việt Nam, người thừa kế phải đáp ứng các điều kiện về quyền thừa kế, quyền sử dụng đất và đăng ký tài sản theo pháp luật Việt Nam. Trường hợp người nhận thừa kế là người nước ngoài, cần xem xét thêm các quy định pháp luật liên quan đến quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất.
- Phát sinh tranh chấp giữa những người thừa kế: Tranh chấp có thể liên quan đến tính hợp pháp của di chúc, hàng thừa kế, tỷ lệ phân chia di sản hoặc nghĩa vụ tài sản do người chết để lại. Khi đó, cần xác định cơ quan có thẩm quyền và pháp luật áp dụng để giải quyết theo quy định.
Để hạn chế những vướng mắc trên, người thừa kế nên rà soát hồ sơ, xác định pháp luật áp dụng và quyền hưởng di sản trước khi thực hiện thủ tục phân chia. Trường hợp vụ việc phức tạp, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy có thể hỗ trợ tư vấn, rà soát hồ sơ và hướng dẫn các thủ tục pháp lý liên quan đến phân chia di sản có yếu tố nước ngoài.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn phân chia di sản có yếu tố nước ngoài, hỗ trợ khách hàng thực hiện các công việc sau:
Tư vấn xác định người thừa kế, di sản thừa kế và pháp luật áp dụng.
Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ thừa kế trong nước và nước ngoài.
Tư vấn lập di chúc, thỏa thuận phân chia di sản và thủ tục công chứng.
Hỗ trợ thủ tục nhận thừa kế, sang tên và đăng ký quyền sở hữu tài sản theo quy định.
Tư vấn giải quyết tranh chấp thừa kế có yếu tố nước ngoài, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Với kinh nghiệm tư vấn pháp lý, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ khách hàng thực hiện thủ tục phân chia di sản có yếu tố nước ngoài đúng quy định, hạn chế vướng mắc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người thừa kế.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ khai nhận di sản thừa kế
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan đến phân chia di sản có yếu tố nước ngoài thông qua:
|
STT |
Dịch vụ tư vấn |
Nội dung tư vấn |
|
1 |
Tư vấn xác định di sản thừa kế |
Xác định tài sản riêng, tài sản chung của người chết; nhà đất, tiền gửi, cổ phần, phần vốn góp và tài sản ở nước ngoài; nghĩa vụ tài sản phải thanh toán. |
|
2 |
Tư vấn xác định người thừa kế |
Xác định hàng thừa kế, người được hưởng di sản, phần di sản của từng người; quyền thừa kế của người nước ngoài, Việt kiều, người có hai quốc tịch hoặc người đang cư trú ở nước ngoài. |
|
3 |
Tư vấn phương án phân chia di sản |
Xác định tỷ lệ phân chia; tư vấn chia bằng hiện vật hoặc bằng giá trị; thỏa thuận một người nhận tài sản và thanh toán phần giá trị tương ứng cho những người khác; từ chối nhận di sản. |
|
4 |
Tư vấn xử lý giấy tờ nước ngoài và uỷ quyền |
Hướng dẫn sử dụng giấy chứng tử, giấy khai sinh, di chúc và giấy tờ nước ngoài tại Việt Nam; tư vấn hợp pháp hóa lãnh sự hoặc Apostille; lập văn bản ủy quyền cho người ở Việt Nam. |
|
5 |
Tư vấn thủ tục công chứng phân chia di sản |
Hướng dẫn sử dụng giấy chứng tử, giấy khai sinh, di chúc và giấy tờ nước ngoài tại Việt Nam; tư vấn hợp pháp hóa lãnh sự hoặc Apostille; lập văn bản ủy quyền cho người ở Việt Nam. |
|
6 |
Tư vấn giải quyết tranh chấp thừa kế |
Giải quyết tranh chấp về di chúc, người thừa kế, di sản hoặc tỷ lệ phân chia; xác định thẩm quyền của Tòa án Việt Nam; tư vấn thu thập chứng cứ ở nước ngoài, khởi kiện và thi hành bản án. |
|
… |
… |
… |
Với sự hỗ trợ của Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy, khách hàng có thể chủ động hơn trong quá trình phân chia di sản có yếu tố nước ngoài, hạn chế sai sót về hồ sơ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
📞 Kênh tư vấn trực tuyến
💬 Hotline: 090.916.0684 (Tư vấn pháp luật nhanh)
📱 Zalo hỗ trợ: 097.884.5617 (Luật sư trực tuyến)
☎️ Điện thoại bàn: (028) 3899 1104
🕒 Thời gian làm việc
📅 Thứ 2 – Thứ 6: 08:00 – 21:00
❌ Thứ 7, Chủ nhật và Ngày lễ: Nghỉ
✉️ Kết nối số
📩 Email: info@luatsuhcm.com
🌐 Website: luatsuhcm.com
🛡️ CAM KẾT: Mọi thông tin trao đổi giữa khách hàng và Luật sư đều được bảo mật tuyệt đối theo quy định của pháp luật và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
Chúng tôi trên mạng xã hội