Thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính

Câu hỏi:

Trả lời:

Theo quy định Điều 28 đến Điều 40 Pháp lệnh xử lý VPHC năm 2002 trong tổng số 71 chức danh có thẩm quyền xử lý VPHC, cơ quan Công an có 26 chức danh, chiếm hơn 36,6% chủ yếu thẩm quyền xử lý VPHC thuộc về lực lượng Cảnh sát nhân dân, còn lực lượng An ninh  nhân dân chỉ xử lý vi phạm hành chính  trong lĩnh vực quản lý xuất cảnh, nhập cảnh. Cơ quan Công an có những chức danh sau đây thực hiện quyền xử lý VPHC.
Thứ nhất: Chiến sỹ công an đang thi hành công vụ (đang thực hiện nhiệm vụ được cơ quan giao cho kể cả trong giờ hoặc ngoài giờ hành chính) chỉ có thẩm quyền áp dụng hình thức xử phạt chính là cảnh cáo hoặc phạt tiền. Mức tiền phạt của chiến sĩ công an đang thi hành công vụ là đến 100.000 đồng đối với một VPHC. Ngoài ra chiến sĩ công an đang thi hành công vụ không còn thẩm quyền nào khác. Mức phạt do chiến sĩ công an áp dụng hiện nay không thay đổi so với mức phạt quy định trước đây trong Pháp lệnh xử lý VPHC 1995 trong khi mức phạt do các chức danh khác trong lực lượng công an áp dụng đều tăng. Điều đó được Vụ Pháp chế của Bộ công an lý giải là có đến 80% số vụ xử phạt VPHC trong lực lượng công an do chiến sĩ đang thi hành công vụ quyết định nên cơ quan lập pháp chỉ quy định mức phạt tối đa đối vơí chiến sĩ là đến 100.000 đồng với một VPHC để chống sai sót, lạm dụng.
Thứ 2: Trạm trưởng, Đội trưởng của chiến sĩ nói trên chỉ có quyền áp dụng hình thức xử phạt chính là cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 200.000 đồng đối với một vi phạm (gấp đôi mức phạt của chiến sĩ).
Thứ ba: Trưởng công an cấp xã được áp dụng các hình thức xử lý VPHC, giống như thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính của Chủ tịch UBND cấp xã, loại  trừ quyết định biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn.
- Thẩm quyền xử phạt chính của Trưởng công an xã là phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 500.000 đồng đối với một VPHC .
- Thẩm quyền xử phạt bổ sung của Trưởng công an cấp xã là tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để VPHC có giá trị đến 500.000 đồng.
- Thẩm quyền áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do VPHC gây ra là: buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do VPHC gây ra; buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh do VPHC gây ra; buộc tiêu huỷ vật phẩm gây hại cho sức khoẻ con người, vật nuôi, cây trồng, văn hoá phẩm độc hại .
Thứ tư: Trưởng Công an cấp huyện có quyền xử phạt chính cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 10.000.000 đồng đối với một VPHC; có quyền áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề thuộc thẩm quyền, tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để VPHC không giới hạn về trị giá của tang vật, phương tiện đó; được áp dụng ba biện pháp khắc phục hậu quả do VPHC gây ra.
Thứ năm: Các Trưởng phòng; Trưởng phòng Cảnh sát hành chính về trật tự xã hội, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông đường bộ, đường thuỷ, Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy, Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế, Trưởng phòng Cảnh sát Hình sự, Trưởng phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm ma tuý. Trưởng phòng Quản lý xuất cảnh, nhập cảnh. Thẩm quyền của Thủ Trưởng đơn vị Cảnh sát cơ động cấp đại đội trở lên hoạt động có tính chất độc lâp. Trạm trưởng trạm Công an cửa khẩu, khu chế xuất giống với thẩm quyền của các trưởng phòng. Các trưởng phòng và chức danh nói trên có quyền xử phạt chính là cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 10.000.000 đồng có quyền áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung và áp dụng các biện pháp buộc khắc phục hậu quả do VPHC gây ra giống như thẩm quyền của Trưởng Công an cấp huyện.
Thứ sáu: Giám đốc Công an cấp tỉnh có các quyền xử phạt chính, xử phạt bổ sung, áp dụng biện pháp buộc khắc phục hậu quả do VPHC gây ra giống như thẩm quyền của Trưởng Công an cấp huyện, các Trưởng phòng, chỉ khác ở mức phạt tiền là đến 20.000.000 đồng , gấp hai lần mức phạt tiền do Trưởng Công an cấp huyện hoặc các trưởng phòng áp dụng .
Thứ bảy Các Cục trưởng : Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông đường bộ, đường thuỷ, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy chữa cháy, Cục trưởng Cục Cảnh sát kinh tế, Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm ma tuý, Cục trưởng Cục Quản lý xuất cảnh, nhập cảnh có quyền phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền đến mức tối đa đối với các lĩnh vực thuộc quyền quản lý của mình quy định tại các điểm a, b , c, d khoản 2 và khoản 3, Điều 14 Pháp lệnh xử lý VPHC 2002. Đó là các mức: đến 20.000.000 đồng ; đến 30.000.000 đồng; đến 70.000.000 đồng; đến 100.000.000 đồng.
Các Cục Trưởng đều có thẩm quyền xử phạt bổ sung và buộc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do VPHC gây ra.