Theo điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, con riêng vẫn có quyền hưởng di sản thừa kế của cha ruột, mẹ ruột như những người con khác nếu chia thừa kế theo pháp luật. Cụ thể, con đẻ thuộc hàng thừa kế thứ nhất; những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Vì vậy, pháp luật không phân biệt con trong giá thú và con ngoài giá thú khi xác định quyền thừa kế của con đối với di sản của cha, mẹ ruột.
Trường hợp cha hoặc mẹ mất không để lại di chúc, con riêng có thể được hưởng di sản cùng hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm vợ hoặc chồng của người chết, cha mẹ của người chết và những người con khác, nếu những người này đủ điều kiện hưởng thừa kế. Tuy nhiên, cần xác định phần tài sản thuộc quyền sở hữu của người chết trước khi chia di sản.
Đối với trường hợp người cha hoặc người mẹ có con riêng, cần phân biệt các tình huống sau:
Nếu người cha mất: Con riêng của cha được quyền hưởng di sản của cha ruột nếu xác định được quan hệ cha con theo quy định pháp luật, kể cả khi người con đó không sống cùng cha hoặc cha mẹ không kết hôn.
Nếu người mẹ mất: Con riêng của người cha không đương nhiên được hưởng di sản của mẹ kế. Người con chỉ có thể được hưởng di sản của mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như mẹ con theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015.
Nếu người chết có để lại di chúc: Di sản được phân chia theo nội dung di chúc hợp pháp. Tuy nhiên, cần xem xét quy định về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc tại Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, áp dụng khi đáp ứng đủ điều kiện luật định.
Như vậy, để xác định chính xác quyền hưởng di sản của con riêng, cần làm rõ quan hệ huyết thống hoặc quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng, nội dung di chúc và những người thuộc hàng thừa kế tại thời điểm mở thừa kế.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn phân chia di sản thừa kế không có di chúc
Việc phân chia di sản thừa kế cho con riêng được xác định căn cứ vào quan hệ giữa người con với người để lại di sản, hình thức thừa kế và các quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, con riêng có thể được hưởng di sản của cha ruột, mẹ ruột hoặc bố dượng, mẹ kế nếu đáp ứng điều kiện thừa kế theo quy định pháp luật. Việc phân chia cụ thể được xem xét trong các trường hợp sau:
Trường hợp chia thừa kế theo pháp luật
Theo Điều 650 và Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế theo pháp luật được áp dụng khi người chết không để lại di chúc, di chúc không hợp pháp hoặc thuộc những trường hợp luật định khác.
Theo điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, con riêng của người chết nếu là con đẻ của người đó sẽ thuộc hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần di sản bằng những người cùng hàng. Chẳng hạn, nếu người cha qua đời không để lại di chúc, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất có thể gồm vợ, cha mẹ ruột và các con của người cha, trong đó có con riêng đã được xác định quan hệ cha con.
Trường hợp chia thừa kế theo di chúc
Theo Điều 624 và Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế và phân định phần di sản cho từng người. Vì vậy, con riêng có thể được hưởng di sản theo di chúc nếu được người lập di chúc chỉ định.
Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, con chưa thành niên hoặc con thành niên không có khả năng lao động vẫn có thể được hưởng phần di sản bắt buộc bằng hai phần ba suất thừa kế theo pháp luật, ngay cả khi không được chỉ định hưởng di sản hoặc được hưởng ít hơn mức này, trừ các trường hợp luật quy định tại khoản 2 Điều 644.
Trường hợp con riêng với bố dượng, mẹ kế
Theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015, con riêng và bố dượng, mẹ kế được thừa kế di sản của nhau nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con. Vì vậy, con riêng không đương nhiên được hưởng di sản của bố dượng hoặc mẹ kế chỉ vì có quan hệ hôn nhân với cha hoặc mẹ ruột của mình; cần xem xét thực tế quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng theo quy định pháp luật.
Trước khi chia di sản cho con riêng và những người thừa kế khác, cần xác định tài sản thuộc sở hữu của người chết, những người có quyền hưởng di sản, di chúc (nếu có) và các nghĩa vụ tài sản phải thực hiện. Những người thừa kế có thể thỏa thuận cách phân chia di sản bằng văn bản; nếu không đạt được thỏa thuận, tranh chấp có thể được yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ khai nhận di sản thừa kế
Khi thực hiện thủ tục chia di sản thừa kế, con riêng cần xác định quyền hưởng di sản, chuẩn bị giấy tờ chứng minh tư cách thừa kế và thực hiện thủ tục phân chia theo quy định pháp luật. Trình tự thực hiện cụ thể như sau:
- Bước 1: Xác định quyền hưởng di sản thừa kế.
Con riêng cần xác định mình có quyền hưởng di sản theo di chúc hay theo pháp luật. Trường hợp thừa kế theo pháp luật, con ruột của người chết thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015. Trường hợp hưởng di sản của cha dượng hoặc mẹ kế, con riêng cần đáp ứng điều kiện có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015.
- Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ phân chia di sản thừa kế.
Người thừa kế cần chuẩn bị giấy chứng tử hoặc giấy tờ hợp pháp chứng minh người để lại di sản đã chết; di chúc nếu thừa kế theo di chúc; giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người hưởng di sản; giấy tờ tùy thân của những người thừa kế; giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản, quyền sử dụng đất đối với tài sản thuộc diện phải đăng ký và các giấy tờ liên quan khác.
- Bước 3: Công chứng văn bản phân chia di sản.
Theo khoản 1 Điều 59 Luật Công chứng 2024, người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc có quyền yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản. Công chứng viên kiểm tra quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản và tư cách người thừa kế của người yêu cầu công chứng theo khoản 3 Điều 59. Tổ chức hành nghề công chứng thực hiện niêm yết việc tiếp nhận yêu cầu; văn bản chỉ được công chứng sau khi xác nhận đã hoàn thành niêm yết và không có khiếu nại, tố cáo liên quan theo khoản 4 Điều 59.
- Bước 4: Đăng ký chuyển quyền sở hữu tài sản, quyền sử dụng đất.
Sau khi văn bản phân chia di sản được công chứng, người được hưởng di sản thực hiện thủ tục đăng ký chuyển quyền sở hữu tài sản hoặc quyền sử dụng đất tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền nếu tài sản thuộc diện phải đăng ký. Văn bản phân chia di sản đã được công chứng là căn cứ thực hiện thủ tục này theo khoản 6 Điều 59 Luật Công chứng 2024.
- Bước 5: Yêu cầu Tòa án giải quyết nếu phát sinh tranh chấp.
Trường hợp các đồng thừa kế không thống nhất về quyền hưởng di sản, phần di sản được nhận, quan hệ cha mẹ – con hoặc hiệu lực của di chúc, con riêng có thể yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo quy định pháp luật. Việc xác định đúng tư cách người thừa kế và chứng cứ liên quan là cơ sở để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ tư vấn quyền hưởng di sản của con riêng, rà soát hồ sơ thừa kế, hướng dẫn thủ tục công chứng văn bản phân chia di sản và hỗ trợ giải quyết tranh chấp khi phát sinh.
Khi chia di sản thừa kế cho con riêng, cần xác định đúng quan hệ thừa kế, căn cứ hưởng di sản và quyền lợi của những người thừa kế khác. Một số vấn đề quan trọng cần lưu ý gồm:
- Xác định đúng tư cách người thừa kế: Con ruột của người để lại di sản thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015. Đối với di sản của cha dượng, mẹ kế, cần đáp ứng điều kiện tại Điều 654 Bộ luật này về quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con.
- Kiểm tra tính hợp pháp của di chúc: Nếu có di chúc, cần xem xét tính hợp pháp theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 và quyền hưởng di sản của người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc theo Điều 644, nếu thuộc trường hợp luật định.
- Xác định di sản và nghĩa vụ tài sản: Làm rõ tài sản thuộc người chết, phần tài sản trong khối tài sản chung và các nghĩa vụ cần thực hiện trước khi chia di sản.
- Thỏa thuận phân chia di sản: Những người thừa kế có thể thỏa thuận phân chia theo Điều 656 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu không thống nhất, các bên có thể yêu cầu Tòa án giải quyết.
- Thực hiện thủ tục công chứng, đăng ký tài sản: Khi cần công chứng văn bản phân chia di sản, hồ sơ được chuẩn bị theo Điều 59 Luật Công chứng 2024. Tài sản thuộc diện đăng ký phải được thực hiện thủ tục chuyển quyền theo quy định.
Như vậy, việc chia di sản cho con riêng cần căn cứ vào quan hệ thừa kế, di chúc và quyền lợi của những người liên quan. Nếu phát sinh tranh chấp về quan hệ cha mẹ – con hoặc quyền hưởng di sản, các bên nên thu thập chứng cứ và tìm tư vấn pháp lý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ tư vấn phân chia di sản thừa kế tại TP. Hồ Chí Minh
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ chia di sản thừa kế cho con riêng, giúp khách hàng xác định quyền hưởng di sản và thực hiện các thủ tục theo quy định pháp luật. Các công việc hỗ trợ bao gồm:
Tư vấn xác định quyền thừa kế: Làm rõ quyền hưởng di sản của con riêng đối với cha ruột, mẹ ruột, bố dượng hoặc mẹ kế theo quy định pháp luật.
Xác định phần di sản được hưởng: Tính toán phần thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật, xem xét quyền thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc.
Rà soát hồ sơ thừa kế: Kiểm tra di chúc, giấy khai sinh, giấy tờ chứng minh quan hệ cha mẹ – con và giấy tờ sở hữu tài sản.
Tư vấn thủ tục phân chia di sản: Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, công chứng văn bản phân chia di sản và thực hiện thủ tục sang tên tài sản thừa kế.
Giải quyết tranh chấp thừa kế: Tư vấn phương án thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện khi phát sinh tranh chấp về quyền hưởng di sản, quan hệ cha mẹ – con hoặc hiệu lực di chúc.
Tham gia tố tụng: Soạn thảo đơn từ, thu thập chứng cứ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng tại Tòa án theo quy định.
Với từng trường hợp cụ thể, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy sẽ rà soát hồ sơ, đánh giá căn cứ pháp lý và tư vấn phương án giải quyết phù hợp nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con riêng và những người thừa kế liên quan.
Việc chia di sản thừa kế cho con riêng có thể phát sinh nhiều vướng mắc liên quan đến quyền hưởng di sản, quan hệ thừa kế và thủ tục phân chia tài sản. Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý, hỗ trợ khách hàng xác định quyền lợi và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp với từng trường hợp cụ thể.
Làm rõ căn cứ hưởng thừa kế: Phân biệt quyền thừa kế của con ruột với cha mẹ ruột và quyền thừa kế giữa con riêng với bố dượng, mẹ kế theo Điều 654 Bộ luật Dân sự 2015.
Đánh giá quyền lợi của từng người thừa kế: Xác định hàng thừa kế, phần di sản được hưởng và quyền của người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc để hạn chế việc bỏ sót quyền lợi hợp pháp.
Rà soát hồ sơ và chứng cứ: Kiểm tra giấy tờ hộ tịch, tài liệu chứng minh quan hệ cha mẹ – con, di chúc và giấy tờ tài sản nhằm xác định căn cứ phân chia di sản.
Đề xuất phương án giải quyết tranh chấp: Đánh giá khả năng thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện tùy theo tình trạng tranh chấp và chứng cứ hiện có.
Hỗ trợ xuyên suốt thủ tục pháp lý: Đồng hành từ khâu chuẩn bị hồ sơ, công chứng văn bản phân chia di sản đến quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án.
Bảo mật thông tin khách hàng: Tôn trọng quyền riêng tư, bảo mật thông tin gia đình và tài liệu liên quan đến di sản trong quá trình cung cấp dịch vụ.
Với dịch vụ tư vấn thừa kế, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hướng đến việc giúp khách hàng hiểu rõ quyền hưởng di sản, thực hiện đúng thủ tục và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình khi chia di sản thừa kế cho con riêng.
📞 Kênh tư vấn trực tuyến
💬 Hotline: 090.916.0684 (Tư vấn pháp luật nhanh)
📱 Zalo hỗ trợ: 097.884.5617 (Luật sư trực tuyến)
☎️ Điện thoại bàn: (028) 3899 1104
🕒 Thời gian làm việc
📅 Thứ 2 – Thứ 6: 08:00 – 21:00
❌ Thứ 7, Chủ nhật và Ngày lễ: Nghỉ
✉️ Kết nối số
📩 Email: info@luatsuhcm.com
🌐 Website: luatsuhcm.com
🛡️ CAM KẾT: Mọi thông tin trao đổi giữa khách hàng và Luật sư đều được bảo mật tuyệt đối theo quy định của pháp luật và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
Chúng tôi trên mạng xã hội