Nghĩa vụ trả nợ khi hai vợ chồng ly hôn như thế nào?

Chủ nhật - 14/09/2025 22:38

Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhiều nhất chính là việc xác định và phân chia các khoản nợ. Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng "ai vay người đó trả", tuy nhiên, pháp luật có những quy định rất rõ ràng để phân định đâu là nợ chung và đâu là nợ riêng. Bài viết này sẽ làm rõ nghĩa vụ trả nợ của vợ chồng khi ly hôn.

Mục lục

1. Khi nào thì vợ chồng ly hôn có nghĩa vụ trả nợ chung?

Theo quy định tại Điều 27 Luật Hôn nhân và gia đình 2017 thì:
"Điều 27. Trách nhiệm liên đới của vợ, chồng
1. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 30 hoặc giao dịch khác phù hợp với quy định về đại diện tại các điều 24, 25 và 26 của Luật này.
2. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ quy định tại Điều 37 của Luật này."
Đồng thời, theo quy định tại Điều 37 Luật hôn nhân và gia đình năm 2017 thì:
"Điều 37. Nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng
Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây:
1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;
2. Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;
3. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;
4. Nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng tài sản riêng để duy trì, phát triển khối tài sản chung hoặc để tạo ra nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình;
5. Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con gây ra mà theo quy định của Bộ luật dân sự thì cha mẹ phải bồi thường;
6. Nghĩa vụ khác theo quy định của các luật có liên quan."
Như quy định trên, các khoản nợ sau đây được xác định là nợ chung:
+ Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập: Đây là trường hợp rõ ràng nhất, ví dụ như cả hai vợ chồng cùng ký tên vào hợp đồng vay tiền ngân hàng để mua nhà, mua xe.
+ Nghĩa vụ do một bên thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình: Đây là trường hợp rất phổ biến. Kể cả khi chỉ có vợ hoặc chồng đứng ra vay mượn, nhưng khoản vay đó dùng để chi trả các chi phí sinh hoạt tối thiểu, cần thiết cho đời sống chung của gia đình thì vẫn được coi là nợ chung.
+ Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung: Ví dụ, khoản nợ thuế phát sinh từ việc cho thuê căn nhà là tài sản chung của hai vợ chồng.
+ Nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động kinh doanh, sản xuất: Nếu một người kinh doanh và thu nhập từ hoạt động đó được coi là tài sản chung, thì các khoản nợ phát sinh từ hoạt động kinh doanh đó cũng là nợ chung.
+ Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con gây ra: Theo quy định của Bộ luật Dân sự, cha mẹ phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra bằng tài sản chung.

2. Khi nào được xác định là nợ riêng của vợ chồng?

Theo quy định tại Điều 45 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì:
"Điều 45. Nghĩa vụ riêng về tài sản của vợ, chồng
Vợ, chồng có các nghĩa vụ riêng về tài sản sau đây:
1. Nghĩa vụ của mỗi bên vợ, chồng có trước khi kết hôn;
2. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng, trừ trường hợp nghĩa vụ phát sinh trong việc bảo quản, duy trì, tu sửa tài sản riêng của vợ, chồng theo quy định tại khoản 4 Điều 44 hoặc quy định tại khoản 4 Điều 37 của Luật này;
3. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do một bên xác lập, thực hiện không vì nhu cầu của gia đình;
4. Nghĩa vụ phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật của vợ, chồng."
Từ quy định trên, đối với khoản nợ riêng của cá nhân vợ hoặc chồng thì người còn lại không có nghĩa vụ phải trả. Có thể là các khoản vay phục vụ mục đích cá nhân, không liên quan đến đời sống chung của vợ chồng, chẳng hạn như vay tiền để cờ bạc, cá độ, mua sắm những món đồ xa xỉ cho riêng mình mà không được người kia đồng ý, vay tiền đầu tư cá nhân không nhằm mục đích tạo thu nhập chung cho gia đình.
Ngoài ra, việc phân chia các khoản nợ khi hộ được thực hiện dựa trên nguyên tắc thoả thoặc theo phán quyết của toà án.

>> Xem thêm: Dịch vụ ly hôn nhanh tại các quận Tp.HCM

Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề "Sổ tiết kiệm có chia khi ly hôn" nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề "Nghĩa vụ trả nợ khi ky hôn" chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.

Tác giả: LS Tô Đình Huy

Tags: vợ chồng ly hôn có nghĩa vụ trả nợ chung, xác định là nợ riêng của vợ chồng