Quyền xử phạt vi phạm hành chính

Câu hỏi:

Trả lời:

VPHC rất đa dạng, xâm phạm đến nhiều lĩnh vực quản lý hành chính Nhà nước khác nhau, do nhiều người và nhiều cơ quan khác nhau có thẩm quyền xử lý. Bởi vậy cần phải xác định rõ thẩm quyền xử lý VPHC để mọi VPHC đều bị phát hiện, đều bị xử lý nghiêm minh, triệt để, đúng pháp luật, mọi hậu quả do VPHC gây ra đều phải được khắc phục. Để tránh sự trùng tréo về thẩm quyền xử lý VPHC hoặc để lọt không xử lý VPHC, Điều 42 Pháp lệnh xử lý VPHC năm 2002 đã quy định nguyên tắc phân định thẩm quyền xử lý VPHC như sau:
Thứ nhất: Chủ tịch UBND các cấp có thẩm quyền xử phạt VPHC trong các lĩnh vực quản lý nhà nước ở địa phương.
Thứ hai: Các cơ quan CAND, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan, Kiểm lâm, Cơ quan Thuế, Cơ quan Quản lý thị trường, cơ quan Thanh tra chuyên ngành, Giám đốc Cảng vụ hàng hải, Giám đốc Cảng vụ thuỷ nội địa, Giám đốc Cảng vụ hàng không, Toà án nhân dân, Cơ quan Thi hành án dân sự có thẩm quyền xử phạt VPHC thuộc lĩnh vực ngành mình quản lý.
Trong trường hợp VPHC thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều người thì việc xử phạt do người thụ lý đầu tiên thực hiện.
Thứ ba: Thẩm quyền xử phạt VPHC của các chức danh nói trong pháp lệnh là thẩm quyền áp dụng với một hành vi VPHC. Trong trường hợp phạt tiền thẩm quyền xử phạt được căn cứ vào mức tối đa của khung tiền phạt quy định đối với từng hành vi vi phạm cụ thể.
Thứ tư: Trong trường hợp xử phạt một người thực hiện nhiều hành vi VPHC thì thẩm quyền xử phạt được xác định theo ba nguyên tắc sau:
- Nếu hình thức, mức xử phạt được quy định đối với từng hành vi đều thuộc thẩm quyền của người xử phạt thì thẩm quyền xử phạt vẫn thuộc người đó. Như vậy người có thẩm quyền có quyền tổng hợp mức tiền phạt của từng hành vi VPHC miễn rằng mức tiền phạt của từng hành vi VPHC đều thuộc thẩm quyền của họ.
- Nếu hình thức, mức xử phạt được quy định đối với một trong các hành vi vượt quá thẩm quyền của người phạt thì người đó phải chuyển vụ vi phạm đến cấp có thẩm quyền xử phạt. Nghiêm cấm tách rời từng vụ việc, giữ lại các vi phạm thuộc thẩm quyền để phạt còn chỉ kính chuyển lên cấp có thẩm quyền xử phạt những vụ vượt quá thẩm quyền của mình. Chuyển đến cấp có thẩm quyền phải được hiểu là chuyển toàn bộ vụ VPHC chứ không phải chuyển riêng vụ vượt thẩm quyền xử phạt còn giữ lại các vụ thuộc thẩm quyền.
- Nếu các hành vi thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều người thuộc các ngành khác nhau thì quyền xử phạt thuộc Chủ tịch UBND cấp có thẩm quyền xử phạt nơi xẩy ra vi phạm.
Thứ năm: Thẩm quyền nói trên là thẩm quyền của cấp trưởng. Trường hợp cấp trưởng vắng mặt thì cấp phó được uỷ quyền có thẩm quyền xử lý VPHC và phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
Như vậy phân định thẩm quyền bao gồm phân định theo lãnh thổ đối với mọi VPHC cho UBND các cấp, phân định theo ngành và phân định theo mức tiền phạt tối đa của khung tiền phạt cho từng chức danh cụ thể. Ngoài ra là phân định cho cấp phó khi được cấp trưởng uỷ quyền.