Trí tuệ là một trong những điểm khác biệt cơ bản giữa con người và con vật. Nhờ có trí tuệ mà con người không ngừng phát triển. Quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) là những quyền pháp lý đạt được trên cơ sở bảo hộ của nhà nước đối với những thành quả của họat ñộng SHTT. Tuy nhiên, do bản chất “vô hình” của lọai quyền này nên chủ thể quyền không thể bảo vệ nó về mặt vật lý. Bất kỳ ai cũng có thể sử dụng nó vào bất kỳ lúc nào. Vì vậy, nhà nước đặt ra cơ chế “bảo hộ quyền” thông qua việc cấp cho chủ thể quyền độc quyền sử dụng và khai thác đối tượng SHTT. Theo đó, bất kỳ ai muốn sử dụng đối tượng SHTT đều phải xin phép hoặc được chủ thể quyền cho phép trừ những ngọai lệ vì mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích của từng quốc gia.
Tuy nhiên, không phải lúc nào cán bộ thực thi cũng có thể nhận diện được tất cả các đối tượng SHTT, tiếp xúc được những thông tin đầy đủ về đối tượng SHTT, về chủ thể quyền, do đó mà hiệu quả của họat động thực thi, bảo hộ quyền SHTT trong thời gian qua vẫn chưa đạt được hiệu quả cao. Đó cũng chính là những thông tin mà Quyển sổ tay này hướng đến để phục vụ cho công tác thực thi. 

   Trong suốt thập kỷ qua, Việt Nam đã có rất nhiều thay đổi quan trọng trong lĩnh vực bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ ("SHTT"). Đây là kết quả của quá trình cải cách liên tục nhằm đảm bảo hệ thống pháp luật về bảo hộ, thực thi quyền SHTT của Việt Nam tuân thủ các cam kết quốc tế với mục tiêu là cải cách và hội nhập kinh tế quốc tế. Việc bổ sung các quy định của pháp luật về SHTT và tăng cường hệ thống thực thi quyền tương ứng là điều kiện để ViệtNam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới ("WTO"). Trên thực tế, các chế định không thích hợp trước đây của Việt Nam về bảo hộ, thực thi quyền SHTT là một trong những rào cản lớn nhất của Việt Nam trong quá trình gia nhập WTO và hiện tại vẫn là đối tượng chịu nhiều sức ép từ phía các tổ chức quốc tế, theo đó yêu cầu phía Việt Nam phải hoàn thiện và nâng cao hơn nữa hệ thống bảo hộ và thực thi quyền SHTT của mình.