Theo Điều 88, Điều 89 và Điều 92 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc xác định cha, mẹ, con được thực hiện theo các nguyên tắc sau:
Nguyên tắc xác định cha, mẹ
Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân thì được xác định là con chung của vợ chồng.
Con sinh trong thời hạn 300 ngày kể từ ngày hôn nhân chấm dứt vẫn được coi là con do người vợ mang thai trong thời kỳ hôn nhân.
Con sinh trước thời điểm đăng ký kết hôn nhưng được cha mẹ thừa nhận thì được xác định là con chung của vợ chồng.
Trường hợp cha hoặc mẹ không thừa nhận con thì phải có chứng cứ và việc không thừa nhận này phải được Tòa án xác định.
Nguyên tắc xác định con
Người chưa được công nhận là cha hoặc mẹ của một người có quyền yêu cầu Tòa án xác định người đó là con mình.
Người đang được xác định là cha hoặc mẹ của một người có quyền yêu cầu Tòa án xác định người đó không phải là con mình.
Xác định cha, mẹ, con khi người yêu cầu đã chết
Nếu người có yêu cầu xác định cha, mẹ, con chết trước khi yêu cầu được giải quyết, thì người thân thích của họ có quyền tiếp tục yêu cầu Tòa án xác định quan hệ cha, mẹ, con cho người đã chết.
Theo Điều 90 và Điều 91 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, quyền nhận cha, mẹ, con được quy định như sau:
Con có quyền nhận cha, mẹ của mình, kể cả khi cha hoặc mẹ đã qua đời.
Đối với người con đã thành niên, việc nhận cha không cần có sự đồng ý của mẹ; tương tự, việc nhận mẹ không cần có sự đồng ý của cha.
Cha, mẹ có quyền nhận con, ngay cả khi người con đã chết.
Trường hợp người đang có vợ hoặc chồng mà thực hiện việc nhận con thì không cần phải có sự đồng ý của người vợ hoặc chồng hiện tại.
Căn cứ Điều 128 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài được quy định như sau:
Thẩm quyền của cơ quan đăng ký hộ tịch: Cơ quan đăng ký hộ tịch Việt Nam có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con không có tranh chấp trong các trường hợp sau:
Giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài.
Giữa công dân Việt Nam với nhau mà ít nhất một bên định cư ở nước ngoài.
Giữa người nước ngoài với nhau mà ít nhất một bên thường trú tại Việt Nam.
Thẩm quyền của Tòa án Việt Nam: Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài trong các trường hợp có tranh chấp được quy định tại:
Khoản 2 Điều 88, Điều 89, Điều 90, khoản 1 và khoản 5 Điều 97, khoản 3 và khoản 5 Điều 98, Điều 99 của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Các trường hợp khác có tranh chấp liên quan đến xác định quan hệ cha, mẹ, con.
Do đó, việc đăng ký hoặc xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài được thực hiện khi đối tượng thuộc một trong các nhóm sau:
Công dân Việt Nam và người nước ngoài.
Công dân Việt Nam với nhau, trong đó ít nhất một bên định cư ở nước ngoài.
Người nước ngoài với nhau, trong đó ít nhất một bên thường trú tại Việt Nam.
Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể về các điều kiện xác định cha, mẹ, con, tuy nhiên, dựa trên các quy định về nhận cha, mẹ, con trong Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Nghị định 126/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành, có thể tham khảo các điều kiện sau khi thực hiện việc xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài:
Cả hai bên liên quan phải còn sống vào thời điểm nộp hồ sơ; việc xác định quan hệ cha, mẹ, con phải được thực hiện tự nguyện và không có tranh chấp.
Nếu người được xác định là con chưa thành niên:
Việc xác định cha hoặc mẹ phải có sự đồng ý của cha hoặc mẹ tương ứng, trừ trường hợp cha/mẹ đã chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự.
Nếu con từ đủ 9 tuổi trở lên, ngoài sự đồng ý của cha/mẹ, còn phải có thêm sự đồng ý của chính người con.
Đối với con đã thành niên: việc nhận cha không cần sự đồng ý của mẹ, việc nhận mẹ không cần sự đồng ý của cha.
Trong trường hợp con chưa thành niên:
Nếu nhận cha, mẹ làm thủ tục thay cho con; nếu nhận mẹ, cha làm thủ tục thay cho con.
Nếu cha hoặc mẹ đã chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự, người giám hộ sẽ thực hiện thủ tục thay cho con.
Như vậy, để tiến hành xác định cha, mẹ, con trong các trường hợp có yếu tố nước ngoài, hồ sơ và thủ tục phải đảm bảo đầy đủ các điều kiện nêu trên, phù hợp với quy định của pháp luật và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Nghị định 126/2014/NĐ-CP và Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (BLTTDS 2015), việc xác định cha, mẹ, con có thể được tiến hành theo hai trường hợp:
Trường hợp 1: Không có tranh chấp
Trong trường hợp không có tranh chấp, việc xác định cha, mẹ cho con có thể thực hiện như sau:
Cách 1: Thực hiện thủ tục tại Ủy ban nhân dân cấp xã
Hồ sơ gồm:
Tờ khai theo mẫu tại Phụ lục Thông tư 04/2024/TT-BTP
Giấy tờ chứng minh quan hệ cha con hoặc mẹ con:
Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định trong nước hoặc nước ngoài xác định quan hệ huyết thống.
Thư từ, phim ảnh, băng đĩa, đồ dùng hoặc vật dụng khác chứng minh mối quan hệ cha con, mẹ con.
Văn bản cam đoan của cha, mẹ về việc trẻ em là con chung, có ít nhất hai người thân thích làm chứng.
Giấy tờ nhân thân của người yêu cầu.
Thẩm quyền giải quyết: Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận.
Thời gian giải quyết:
Trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Trường hợp cần xác minh, thời hạn có thể kéo dài thêm tối đa 05 ngày.
Cách 2: Nộp hồ sơ yêu cầu Tòa án giải quyết
Hồ sơ gồm:
Đơn yêu cầu theo mẫu.
Giấy tờ chứng minh quan hệ cha con hoặc mẹ con (giống như trên).
Giấy tờ nhân thân của người yêu cầu và người được yêu cầu (nếu có).
Thẩm quyền giải quyết: Tòa án nhân dân khu vực nơi người yêu cầu cư trú hoặc nơi có trụ sở. Hoặc nơi có tài sản của người bị yêu cầu (theo khoản 10 Điều 29 BLTTDS 2015; điểm b khoản 2 Điều 35; điểm t khoản 2 Điều 39; điểm a khoản 2 Điều 40 BLTTDS 2015 được sửa đổi bởi Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án 2025).
Trình tự thủ tục:
Nộp đơn yêu cầu: trực tiếp, qua bưu điện hoặc qua cổng thông tin điện tử Tòa án.
Thụ lý đơn yêu cầu:
Nếu hồ sơ chưa đầy đủ: yêu cầu sửa đổi, bổ sung trong 07 ngày.
Nếu đầy đủ: thông báo nộp lệ phí trong 05 ngày; Tòa án thụ lý khi biên lai lệ phí được nộp hoặc trường hợp miễn lệ phí.
Xét đơn yêu cầu:
Thời hạn chuẩn bị xét đơn: 01 tháng, có thể gia hạn thêm 01 tháng.
Tòa án mở phiên họp, xem xét hồ sơ, chứng cứ và ra quyết định xác định cha, mẹ cho con.
Trường hợp 2: Có tranh chấp
Khi có tranh chấp về việc xác định cha, mẹ cho con, người yêu cầu phải khởi kiện tại Tòa án:
Hồ sơ gồm:
Đơn khởi kiện theo mẫu của Tòa án.
Giấy tờ chứng minh quan hệ cha con hoặc mẹ con (giống như trên).
Giấy tờ nhân thân của người yêu cầu và người được yêu cầu (nếu có).
Thẩm quyền giải quyết: Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc (khoản 4 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm t khoản 2 Điều 39 BLTTDS 2015 được sửa đổi bởi Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án 2025).
Trình tự thủ tục:
Nộp đơn khởi kiện: trực tiếp, qua bưu điện hoặc cổng thông tin điện tử.
Thụ lý vụ án:
Nếu đơn chưa đầy đủ, yêu cầu bổ sung trong 01 tháng (có thể gia hạn thêm 15 ngày).
Nếu đủ hồ sơ và thuộc thẩm quyền, Thẩm phán ra thông báo nộp tạm ứng án phí trong 07 ngày; người khởi kiện nộp biên lai để Tòa án thụ lý.
Án phí được tính theo Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH.
Giải quyết vụ án:
Thời hạn chuẩn bị xét xử: 04 – 06 tháng.
Thủ tục giải quyết theo Điều 203–269 BLTTDS 2015.
Việc xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài cần thực hiện đúng theo quy định pháp luật hiện hành. Khi không có tranh chấp, thủ tục có thể thực hiện trực tiếp tại Ủy ban nhân dân cấp xã; khi có tranh chấp, việc khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực là cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đảm bảo kết quả xác định quan hệ cha, mẹ, con được công nhận hợp pháp.
Khi thực hiện thủ tục xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài, các bên cần chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ đúng quy trình để tránh kéo dài thời gian, chi phí hoặc phát sinh tranh chấp. Một số lưu ý quan trọng:
Xác định rõ đối tượng và quan hệ huyết thống: Người yêu cầu và người được yêu cầu cần được xác định chính xác, kèm chứng cứ hợp pháp.
Chuẩn bị đầy đủ chứng cứ: Giấy tờ nhân thân, văn bản giám định huyết thống, thư từ, hình ảnh, vật dụng chứng minh quan hệ, văn bản cam đoan và chứng thực nếu hồ sơ nước ngoài.
Tuân thủ đúng thẩm quyền: Không có tranh chấp nộp hồ sơ tại UBND cấp xã; có tranh chấp hoặc phức tạp nộp tại Tòa án nhân dân khu vực.
Thực hiện đầy đủ các bước: Nộp hồ sơ, thụ lý, xét hồ sơ và ra quyết định theo quy định để tránh bị trả lại hoặc kéo dài thời gian.
Chuẩn bị hồ sơ kỹ và tuân thủ đúng quy trình giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của con và các bên liên quan.
Khi hỗ trợ khách hàng thực hiện xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn, chuẩn bị hồ sơ và đại diện bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng trong suốt quá trình thực hiện thủ tục. Các công việc cụ thể bao gồm:
Tư vấn pháp lý ban đầu: Luật sư phân tích mối quan hệ cha, mẹ, con, xác định yếu tố nước ngoài và hướng dẫn khách hàng lựa chọn hình thức thực hiện phù hợp: đăng ký tại UBND cấp xã trong trường hợp không tranh chấp, hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực khi có tranh chấp hoặc phức tạp.
Thu thập và rà soát hồ sơ, chứng cứ: Luật sư hướng dẫn khách hàng chuẩn bị đầy đủ giấy tờ như giấy tờ nhân thân, văn bản giám định huyết thống trong nước hoặc nước ngoài, thư từ, hình ảnh, đồ dùng chứng minh quan hệ cha, mẹ, con, cùng văn bản cam đoan và chứng thực theo quy định pháp luật.
Soạn thảo hồ sơ, đơn yêu cầu hoặc đơn khởi kiện: Luật sư hỗ trợ soạn thảo đơn yêu cầu xác định cha, mẹ, con, bản tường trình và các tài liệu liên quan để nộp UBND cấp xã hoặc Tòa án nhân dân khu vực, bảo đảm nội dung rõ ràng, hợp pháp và phù hợp thủ tục.
Tham gia thương lượng, hòa giải: Trước hoặc trong quá trình thực hiện thủ tục, luật sư có thể đại diện khách hàng thương lượng với các bên liên quan để đạt thỏa thuận, hạn chế thời gian và chi phí.
Hỗ trợ sau khi có quyết định hoặc bản án: Sau khi UBND hoặc Tòa án ra quyết định, luật sư hướng dẫn khách hàng thực hiện các bước như đăng ký thay đổi hộ tịch, hoàn tất thủ tục giấy tờ, đảm bảo quyền lợi của con và các bên liên quan được thực hiện đầy đủ.
Với kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực luật gia đình, dân sự và thủ tục quốc tế, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cam kết đồng hành cùng khách hàng, bảo đảm việc xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài được thực hiện nhanh chóng, đúng pháp luật và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là đơn vị uy tín với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật dân sự, luật gia đình và thủ tục quốc tế, đặc biệt trong tư vấn, chuẩn bị hồ sơ và đại diện thực hiện việc xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài. Đội ngũ luật sư tại Văn phòng được đào tạo chuyên sâu, am hiểu thực tiễn tranh chấp gia đình, nắm vững quy trình hành chính và tố tụng, luôn tận tâm bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp cho khách hàng.
Không chỉ giỏi chuyên môn, Văn phòng còn đặt sự tận tâm, minh bạch và cẩn trọng lên hàng đầu trong từng vụ việc. Luật sư đồng hành cùng khách hàng từ khâu tư vấn pháp lý, thu thập chứng cứ, soạn đơn yêu cầu hoặc đơn khởi kiện đến khi cơ quan có thẩm quyền ra quyết định cuối cùng. Mục tiêu là mang lại hiệu quả pháp lý cao nhất, rút ngắn thời gian thực hiện và hạn chế tối đa rủi ro phát sinh trong quá trình giải quyết.
Văn phòng cam kết tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư, đảm bảo tính khách quan, trung thực trong mọi quan hệ với khách hàng, cơ quan đăng ký hộ tịch, tòa án và các bên liên quan. Mọi thông tin, tài liệu khách hàng cung cấp được bảo mật tuyệt đối, chỉ sử dụng phục vụ cho việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng hoặc khi có yêu cầu hợp pháp bằng văn bản.
Với kinh nghiệm thực tiễn, phong cách làm việc chuyên nghiệp và tinh thần tận tâm, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là lựa chọn đáng tin cậy cho khách hàng có nhu cầu xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài, giúp thủ tục pháp lý diễn ra đúng luật, nhanh chóng và an toàn cho các bên liên quan.
>>Tham khảo bài viết: Văn phòng Luật sư uy tín tại TP.HCM - Cách nhận diện
Nếu Quý khách có nhu cầu sử dụng dịch vụ Tư vấn xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài, vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy qua các kênh sau:
Hotline: 0909 160 684 (đường dây nóng của Luật sư, hỗ trợ khách hàng trên toàn quốc)
Thời gian làm việc: 8h00 – 21h00, từ Thứ Hai đến Thứ Bảy
Zalo: 0978 845 617
Email: info@luatsuhcm.com
Chúng tôi hiểu rằng việc xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài liên quan trực tiếp đến quyền lợi, quan hệ pháp lý của các bên và có thể phát sinh nhiều thủ tục phức tạp. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cam kết cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện, minh bạch và hiệu quả, giúp khách hàng an tâm trong suốt quá trình thực hiện thủ tục.
Hãy để chúng tôi trở thành đối tác pháp lý tin cậy, đồng hành cùng Quý khách trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp và giải quyết thủ tục xác định cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài một cách nhanh chóng, đúng pháp luật.
Chúng tôi trên mạng xã hội