Cập nhật thay đổi trong thủ tục công chứng di sản thừa kế từ năm 2027

Thứ sáu - 20/11/2026 01:59
Ngày 16/11/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng. Ngày 16/11/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng.
CẬP NHẬT THAY ĐỔI TRONG THỦ TỤC CÔNG CHỨNG DI SẢN THỪA KẾ NĂM 2027
CẬP NHẬT THAY ĐỔI TRONG THỦ TỤC CÔNG CHỨNG DI SẢN THỪA KẾ NĂM 2027
Mục lục

1. Bổ sung quy định về giấy tờ trong hồ sơ công chứng thừa kế

Theo Điều 13 Nghị định 413/2026/NĐ-CP, Chính phủ bổ sung Điều 44a vào Nghị định 104/2025/NĐ-CP, quy định cụ thể các loại giấy tờ có liên quan trong hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản và công chứng văn bản từ chối nhận di sản.

1.1. Giấy tờ chứng minh người để lại di sản đã chết

Theo khoản 1 Điều 44a mới, ngoài giấy chứng tử được quy định tại Luật Công chứng, người yêu cầu công chứng có thể sử dụng một trong các loại giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết, bao gồm:

  • Trích lục khai tử;

  • Bản án hoặc quyết định của Tòa án tuyên bố một người là đã chết;

  • Giấy báo tử, văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ quan giám định ghi nhận sự kiện chết, hoặc giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp ghi nhận sự kiện chết;

  • Giấy tờ hộ tịch hoặc giấy tờ khác có ghi nhận sự kiện chết được cấp qua các thời kỳ;

  • Giấy tờ, tài liệu khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận theo quy định pháp luật chứng minh người để lại di sản đã chết.

Việc quy định cụ thể các loại giấy tờ này tạo cơ sở pháp lý để xem xét, tiếp nhận hồ sơ trong những trường hợp người để lại di sản đã chết từ lâu, giấy tờ hộ tịch được cấp qua các thời kỳ hoặc người yêu cầu công chứng không có giấy chứng tử nhưng có tài liệu chứng minh sự kiện chết phù hợp với quy định pháp luật.

1.2. Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người hưởng di sản

Khoản 2 Điều 44a mới quy định các loại giấy tờ được sử dụng để chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người hưởng di sản theo quy định tại Luật Công chứng.

Theo đó, tùy thuộc vào quan hệ thừa kế cần chứng minh, các giấy tờ có thể bao gồm:

  • Giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con;

  • Bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án xác định quan hệ cha, mẹ, con, quan hệ hôn nhân hoặc quan hệ nhân thân khác;

  • Kết luận giám định về quan hệ huyết thống, văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh về việc sinh;

  • Quyết định công nhận việc nuôi con nuôi hoặc giấy chứng nhận nuôi con nuôi;

  • Giấy chứng nhận kết hôn và các giấy tờ hộ tịch ghi nhận việc kết hôn;

  • Các giấy tờ, tài liệu khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận theo quy định của pháp luật.

Quy định mới làm rõ cơ sở xác định quan hệ thừa kế, đặc biệt đối với những trường hợp giấy tờ hộ tịch không còn đầy đủ hoặc quan hệ nhân thân được xác lập, ghi nhận bằng các loại tài liệu khác nhau.

Tuy nhiên, việc bổ sung danh mục giấy tờ không đồng nghĩa với việc người yêu cầu công chứng phải nộp đồng thời tất cả các giấy tờ nêu trên. Thành phần hồ sơ cần được xác định căn cứ vào quan hệ thừa kế và tình trạng pháp lý cụ thể của từng trường hợp.

👉  Tham khảo thêm: Khai di sản thừa kế không có giấy chứng tử - Tư vấn cách xử lý

2. Những thay đổi về thủ tục niêm yết việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản

Điều 12 Nghị định 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 2, khoản 4 và khoản 6 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP, làm rõ địa điểm niêm yết và trách nhiệm của cơ quan thực hiện niêm yết.

2.1. Xác định địa điểm niêm yết

Theo quy định mới, việc niêm yết được thực hiện tại trụ sở UBND cấp xã nơi thường trú cuối cùng tại Việt Nam của người để lại di sản. Trường hợp không xác định được nơi thường trú cuối cùng thì thực hiện tại UBND cấp xã nơi tạm trú có thời hạn cuối cùng tại Việt Nam của người đó.

Trường hợp người để lại di sản không có hoặc không xác định được nơi thường trú, tạm trú cuối cùng tại Việt Nam, tổ chức hành nghề công chứng gửi văn bản đề nghị Sở Tư pháp nơi tổ chức đặt trụ sở đăng tải văn bản niêm yết trên Cổng thông tin điện tử của Sở Tư pháp.

Đối với di sản là bất động sản, việc niêm yết còn phải tuân thủ quy định về niêm yết tại UBND cấp xã nơi có bất động sản.

2.2. Niêm yết trong trường hợp có yếu tố khác tỉnh, thành phố

Theo khoản 4 Điều 44 được sửa đổi, trường hợp tổ chức hành nghề công chứng và nơi thường trú hoặc tạm trú cuối cùng của người để lại di sản không cùng tỉnh, thành phố, tổ chức hành nghề công chứng gửi văn bản đề nghị UBND cấp xã có liên quan thực hiện việc niêm yết.

Ngoài ra, khi thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản được thực hiện trong phạm vi toàn quốc, nếu tổ chức hành nghề công chứng và nơi có bất động sản không cùng tỉnh, thành phố thì tổ chức hành nghề công chứng phải gửi văn bản đề nghị UBND cấp xã nơi có bất động sản thực hiện việc niêm yết.

2.3. Thời hạn thực hiện niêm yết và thông báo kết quả

Thời hạn niêm yết văn bản về việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản vẫn là 15 ngày theo khoản 1 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP.

Tuy nhiên, Nghị định 413/2026/NĐ-CP bổ sung và làm rõ thời hạn thực hiện của cơ quan có thẩm quyền. Cụ thể:

  • UBND cấp xã có trách nhiệm thực hiện việc niêm yết trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề nghị của tổ chức hành nghề công chứng.

  • Sở Tư pháp có trách nhiệm đăng tải văn bản niêm yết trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề nghị.

  • Kết quả niêm yết hoặc đăng tải phải được thông báo cho tổ chức hành nghề công chứng trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc thời hạn niêm yết hoặc đăng tải.

Việc quy định rõ thời hạn thực hiện góp phần xác định trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền và tạo điều kiện để tổ chức hành nghề công chứng theo dõi, xử lý hồ sơ.

👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ khai nhận di sản theo di chúc tại Thành phố Hồ Chí Minh

3. Một số lưu ý khi thực hiện thủ tục công chứng thừa kế từ năm 2027

Từ các quy định mới nêu trên, cá nhân thực hiện thủ tục công chứng thừa kế cần lưu ý một số vấn đề sau:

Thứ nhất, cần kiểm tra và chuẩn bị giấy tờ chứng minh sự kiện chết, quan hệ thừa kế phù hợp với quy định mới. Đối với các trường hợp giấy tờ hộ tịch bị thất lạc, được cấp từ lâu hoặc có thông tin không thống nhất, người yêu cầu công chứng nên kiểm tra khả năng sử dụng các giấy tờ thay thế theo Điều 44a.

Thứ hai, đối với trường hợp người để lại di sản chết hoặc đã cư trú ở nước ngoài, cần xác định nơi cư trú cuối cùng tại Việt Nam để xác định đúng cơ quan thực hiện việc niêm yết. Giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp cũng cần đáp ứng các điều kiện sử dụng tại Việt Nam theo quy định pháp luật có liên quan.

Thứ ba, trường hợp di sản là bất động sản, cần xác định vị trí bất động sản và thực hiện đầy đủ việc niêm yết tại cơ quan có thẩm quyền. Việc mở rộng phạm vi công chứng bất động sản trên toàn quốc có lộ trình áp dụng riêng, không mặc nhiên được thực hiện từ ngày 01/01/2027.

Thứ tư, đối với hồ sơ yêu cầu công chứng đã được tiếp nhận trước ngày 01/01/2027, việc giải quyết tiếp tục thực hiện theo quy định pháp luật tại thời điểm tiếp nhận theo khoản 2 Điều 31 Nghị định 413/2026/NĐ-CP.

Nghị định 413/2026/NĐ-CP đã bổ sung, làm rõ một số quy định quan trọng liên quan đến hồ sơ công chứng thừa kế và thủ tục niêm yết việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản.

Những thay đổi này tạo cơ sở pháp lý cụ thể hơn cho việc xác định giấy tờ chứng minh sự kiện chết, quan hệ thừa kế và trách nhiệm của các cơ quan thực hiện niêm yết. Người dân khi thực hiện thủ tục thừa kế cần lưu ý thời điểm áp dụng quy định mới, chuẩn bị hồ sơ phù hợp và xác định chính xác cơ quan có thẩm quyền nhằm hạn chế việc phải bổ sung, điều chỉnh hồ sơ trong quá trình thực hiện.

Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề Cập nhật thay đổi trong thủ tục công chứng di sản thừa kế từ năm 2027 nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề cập nhật pháp lý Cập nhật thay đổi trong thủ tục công chứng di sản thừa kế từ năm 2027 chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Viber
Chat Zalo
0978845617
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây