Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền định đoạt tài sản của mình, bao gồm quyền chỉ định người thừa kế và truất quyền hưởng di sản của người thừa kế. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 626 quy định người lập di chúc là chủ thể có quyền truất quyền hưởng di sản của người thừa kế; đây là một trong những quyền cơ bản gắn liền với việc định đoạt tài sản của người để lại di sản.
Pháp luật không quy định bắt buộc phải lập di chúc mới được truất quyền thừa kế. Tuy nhiên, trên thực tế, việc truất quyền này được công nhận và có giá trị pháp lý khi được thể hiện rõ ràng trong một bản di chúc hợp pháp.
Do đó, để việc truất quyền thừa kế được thực hiện hợp pháp, rõ ràng và hạn chế tranh chấp, người có tài sản nên lập di chúc và ghi nhận cụ thể nội dung truất quyền trong di chúc.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ soạn thảo, làm di chúc tại nhà
Pháp luật về thừa kế ghi nhận hai căn cứ dẫn đến việc một người không được hưởng di sản.
Thứ nhất, theo khoản 1 Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền chủ động loại trừ một hoặc một số người thừa kế khỏi việc hưởng di sản của mình; nội dung này chỉ có giá trị khi được ghi nhận rõ ràng trong di chúc hợp pháp.
Thứ hai, ngay cả khi không bị truất quyền trong di chúc, một số cá nhân vẫn không được nhận di sản nếu thuộc các trường hợp bị pháp luật loại trừ theo Điều 621, như: có hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe hoặc đối xử nghiêm trọng với người để lại di sản; không thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng; can thiệp trái pháp luật vào việc lập di chúc; hoặc có hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt di sản.
Từ đó có thể thấy, quyền hưởng di sản không chỉ phụ thuộc vào ý chí của người lập di chúc mà còn bị chi phối bởi các điều kiện, giới hạn do pháp luật quy định.
Hiện nay, Bộ luật Dân sự 2015 và các văn bản pháp luật có liên quan chưa quy định cụ thể về mẫu di chúc truất quyền thừa kế. Do đó, người lập di chúc có thể chủ động soạn thảo di chúc trên cơ sở bảo đảm đầy đủ nội dung theo quy định pháp luật về hình thức và nội dung của di chúc.
Dưới đây là mẫu di chúc truất quyền thừa kế có thể tham khảo và áp dụng trong thực tế:
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
-------------------
DI CHÚC
Tại Phòng Công chứng số/Văn phòng công chứng ............, [địa chỉ], tôi có tên dưới đây:
(Trường hợp việc công chứng được thực hiện ngoài trụ sở, thì ghi địa điểm thực hiện công chứng),
Tôi là (ghi rõ họ và tên): ......................................................
Sinh ngày:........./......../................
Căn cước công dân số: .................... cấp ngày ......./......./........ tại .........................
Hộ khẩu thường trú: (Trường hợp không có hộ khẩu thường trú, thì ghi đăng ký tạm trú):............................................................................................................................
Trong trạng thái tinh thần minh mẫn, sáng suốt, tôi lập di chúc này để truất quyền hưởng di sản của người thừa kế có tên sau đây:
(Ghi rõ họ tên, năm sinh, CCCD, hộ khẩu thường trú của người bị truất quyền hưởng di sản)
Tôi là chủ sở hữu tài sản theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở số: …………… do …………… cấp ngày ……………
Cụ thể tài sản gồm: ........................................................................................................................................
Sau khi tôi qua đời thì ông/bà (người bị truất quyền thừa kế) không được quyền hưởng di sản thừa kế do tôi để lại.
Tôi đã đọc lại di chúc do Công chứng viên tại Phòng công chứng/Văn phòng công chứng […] ghi chép trên đây và xin xác nhận nội dung di chúc đã được ghi chép chính xác và thể hiện đúng ý chí, nguyện vọng của tôi. Tôi không sửa chữa hoặc thêm bớt điều gì. Tôi đồng ý toàn bộ nội dung di chúc và đã ký (điểm chỉ) vào di chúc này trước sự có mặt của Công chứng viên.
Di chúc được lập thành 03 (ba) bản chính, mỗi bản 03 (ba) tờ 03 (ba) trang, Phòng Công chứng/Văn Phòng Công chứng [...] giữ 01 (một) bản chính.
Người lập di chúc
(Ký, điểm chỉ và ghi rõ họ tên)
Để nội dung truất quyền thừa kế có giá trị pháp lý, di chúc phải đáp ứng các điều kiện theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:
Chủ thể lập di chúc: Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt và hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.
Nội dung và hình thức di chúc: Nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức phải đúng quy định pháp luật.
Trường hợp đặc biệt: Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của người đại diện; người không biết chữ hoặc bị hạn chế thể chất phải có người làm chứng và được công chứng hoặc chứng thực.
Giá trị pháp lý của di chúc: Di chúc bằng văn bản không công chứng vẫn có thể hợp pháp nếu đủ điều kiện; di chúc miệng chỉ được công nhận khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về người làm chứng và xác nhận theo quy định.
Việc truất quyền thừa kế chỉ có hiệu lực khi được ghi nhận trong di chúc hợp pháp đáp ứng các điều kiện nêu trên.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn thủ tục thay đổi di chúc
Trong thực tế, việc lập di chúc, đặc biệt là di chúc có nội dung truất quyền thừa kế, đòi hỏi phải tuân thủ chặt chẽ quy định của Bộ luật Dân sự 2015, đồng thời bảo đảm nội dung rõ ràng, chặt chẽ để tránh phát sinh tranh chấp sau này. Tuy nhiên, nhiều cá nhân vẫn gặp khó khăn trong việc xác định nội dung, hình thức cũng như cách thể hiện ý chí truất quyền sao cho hợp pháp.
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ soạn thảo mẫu di chúc truất quyền thừa kế, giúp khách hàng bảo đảm giá trị pháp lý và hạn chế rủi ro. Nội dung dịch vụ bao gồm:
Tư vấn quy định pháp luật về thừa kế: Phân tích từng trường hợp cụ thể, làm rõ quyền lập di chúc, truất quyền thừa kế và các giới hạn pháp lý liên quan.
Rà soát thông tin tài sản và nhân thân: Kiểm tra giấy tờ về tài sản, xác định người thừa kế theo pháp luật để xây dựng nội dung di chúc phù hợp.
Soạn thảo di chúc truất quyền thừa kế: Xây dựng nội dung đầy đủ, rõ ràng, đúng quy định, thể hiện chính xác ý chí của người lập di chúc.
Hướng dẫn công chứng, chứng thực: Tư vấn trình tự, thủ tục để di chúc có hiệu lực pháp lý cao, hạn chế tranh chấp.
Lợi ích khi sử dụng dịch vụ:
Đảm bảo tính pháp lý: Di chúc được soạn thảo đúng quy định, hạn chế nguy cơ bị vô hiệu;
Nội dung chặt chẽ, rõ ràng: Giảm thiểu tranh chấp giữa các đồng thừa kế;
Tiết kiệm thời gian, công sức: Được hỗ trợ toàn diện từ tư vấn đến hoàn thiện hồ sơ;
Bảo vệ quyền lợi: Đảm bảo ý chí của người lập di chúc được thực hiện đúng quy định pháp luật.
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cam kết mang đến dịch vụ chuyên nghiệp, hỗ trợ khách hàng xây dựng di chúc truất quyền thừa kế hợp pháp, góp phần bảo vệ quyền định đoạt tài sản một cách hiệu quả và bền vững.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ tư vấn lập di chúc chi tiết tại TP. Hồ Chí Minh
Trong trường hợp cần tư vấn về mẫu di chúc truất quyền thừa kế hoặc gặp vướng mắc pháp lý trong quá trình lập di chúc và phân chia di sản, cá nhân có thể liên hệ Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy để được hỗ trợ kịp thời.
📍 Địa chỉ văn phòng
Trụ sở chính: A-10-11 Centana Thủ Thiêm, số 36 Mai Chí Thọ, Phường Bình Trưng (Q.2 cũ), Tp.Hồ Chí Minh
Văn phòng giao dịch: Lầu 1, số 227A Xô Viết Nghệ Tĩnh, P. Gia Định, Tp.Hồ Chí Minh (Gần vòng xoay Hàng Xanh)
📞 Kênh tư vấn trực tuyến
💬 Hotline: 090.916.0684 (Tư vấn pháp luật nhanh)
📱 Zalo hỗ trợ: 097.884.5617 (Luật sư trực tuyến)
☎️ Điện thoại bàn: (028) 3899 1104
🕒 Thời gian làm việc
📅 Thứ 2 – Thứ 6: 08:00 – 21:00
❌ Thứ 7, Chủ nhật và Ngày lễ: Nghỉ
✉️ Kết nối số
📩 Email: info@luatsuhcm.com
🌐Website: luatsuhcm.com
🛡️ CAM KẾT: Mọi thông tin trao đổi giữa khách hàng và Luật sư đều được bảo mật tuyệt đối theo quy định của pháp luật và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
Tác giả: Thảo Phan Kim
Chúng tôi trên mạng xã hội