Theo Bộ luật Dân sự 2015, một di chúc chỉ được công nhận hợp pháp khi đáp ứng đủ các điều kiện về chủ thể, nội dung, hình thức và người làm chứng.
Người từ 18 tuổi trở lên và có đầy đủ năng lực hành vi dân sự được xem là đủ điều kiện để lập di chúc. Điều này có nghĩa họ có khả năng tự mình xác lập các quyền, nghĩa vụ dân sự, bao gồm quyền định đoạt tài sản thông qua di chúc.
Để di chúc có hiệu lực, cần đảm bảo:
Ý chí tự nguyện: Người lập phải minh mẫn, sáng suốt và lập di chúc hoàn toàn tự nguyện, không chịu tác động của ép buộc, lừa dối hoặc đe dọa.
Hợp pháp và đúng hình thức: Nội dung di chúc không vi phạm pháp luật hoặc đạo đức xã hội, và di chúc phải tuân thủ hình thức quy định (bằng văn bản hoặc bằng miệng trong những trường hợp đặc biệt).
Người từ 15 đến dưới 18 tuổi cũng có thể lập di chúc, nhưng phải có sự đồng thuận của cha, mẹ hoặc người giám hộ. Sự đồng thuận này chỉ nhằm xác nhận thủ tục, không được phép can thiệp vào nội dung di chúc, để bảo đảm di chúc phản ánh đúng ý chí của người lập.
Theo Khoản 1 Điều 631 BLDS 2015 nội dung di chúc phải rõ ràng, cụ thể, thể hiện ý chí của người lập trong việc phân chia tài sản. Nội dung này không được trái pháp luật hoặc vi phạm đạo đức xã hội, nhằm đảm bảo di chúc được thực hiện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
Di chúc có thể lập bằng văn bản hoặc bằng miệng trong những trường hợp đặc biệt. Đối với di chúc lập tại nhà, thường ưu tiên lập văn bản để đảm bảo minh bạch, rõ ràng và thuận tiện cho việc công chứng, lưu trữ, cũng như tránh tranh chấp sau này được quy định cụ thể từ Điều 627 – Điều 630 BLDS 2015.
Điều 632 BLDS 2015 quy định người làm chứng phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và không thuộc đối tượng thừa kế hoặc có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến di chúc. Điều này giúp đảm bảo tính khách quan và hợp pháp của di chúc.
Do đó, chỉ khi các yêu cầu về chủ thể, nội dung, hình thức và người làm chứng được đáp ứng đầy đủ, di chúc mới được coi là hợp pháp và có giá trị pháp lý, đảm bảo quyền lợi của người lập và các thừa kế liên quan.
Theo Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015, một bản di chúc hợp pháp phải đảm bảo các nội dung cơ bản sau:
Ngày, tháng, năm lập di chúc: Ghi rõ thời điểm lập để xác định hiệu lực và tránh tranh chấp về thời gian.
Thông tin người lập di chúc: Bao gồm họ tên đầy đủ và nơi cư trú hiện tại.
Người hoặc tổ chức thụ hưởng di sản: Xác định rõ ràng họ tên cá nhân hoặc tên cơ quan, tổ chức được hưởng di sản.
Di sản để lại và nơi có di sản: Liệt kê chi tiết từng tài sản, loại tài sản, số lượng, địa điểm quản lý hoặc sở hữu.
Ngoài các thông tin bắt buộc trên, người lập di chúc có thể bổ sung các nội dung khác theo ý chí cá nhân, miễn là không vi phạm pháp luật và đạo đức xã hội.
Để bảo đảm tính hợp pháp và tránh tranh chấp sau này, cần lưu ý:
Di chúc không được viết tắt hoặc dùng ký hiệu; nếu di chúc nhiều trang, mỗi trang phải đánh số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập.
Nếu có tẩy xóa, sửa chữa, người lập di chúc hoặc người làm chứng phải ký xác nhận bên cạnh phần sửa đổi.
Như vậy, một di chúc hợp pháp không chỉ đáp ứng điều kiện lập di chúc mà còn phải rõ ràng, minh bạch về nội dung, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lập và các thừa kế, hạn chế rủi ro tranh chấp.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ làm di chúc tại nhà khu vực Tp. Hồ Chí Minh
Để một bản di chúc hợp pháp và có hiệu lực pháp lý, việc soạn thảo cần tuân thủ quy định của Bộ luật Dân sự 2015 đồng thời thực hiện theo một quy trình rõ ràng. Khi sử dụng dịch vụ lập di chúc tại nhà, quy trình thường bao gồm các bước sau:
Người muốn lập di chúc tại nhà cần chuẩn bị các giấy tờ cơ bản sau:
Căn cước công dân/Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu (bản sao có chứng thực).
Sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ xác nhận nơi cư trú (bản sao chứng thực).
Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản (bản sao chứng thực) hoặc các giấy tờ thay thế theo quy định đối với tài sản phải đăng ký.
Thông tin về người thừa kế (Căn cước/CCCD, giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn…) để xác nhận quan hệ với người lập di chúc.
Dự thảo hoặc ghi chú ý muốn phân chia tài sản (nếu có) để luật sư soạn thảo di chúc theo đúng mong muốn.
Người lập di chúc có thể thực hiện trực tiếp tại nhà với sự đồng hành của luật sư, sau đó:
Mang bản di chúc đi công chứng tại Văn phòng công chứng hoặc Phòng công chứng có thẩm quyền.
Hoặc yêu cầu UBND cấp xã chứng thực theo quy định pháp luật.
Việc lập di chúc tại nhà với luật sư hỗ trợ giúp thủ tục thuận tiện, tiết kiệm thời gian và vẫn đảm bảo tính hợp pháp, minh bạch.
Quy trình lập di chúc tại nhà thường diễn ra theo các bước cơ bản sau:
Bước 1: Người lập di chúc chuẩn bị hồ sơ và liên hệ với luật sư hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ.
Bước 2: Luật sư tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra thông tin và tư vấn phương án phân chia tài sản, hình thức và nội dung di chúc phù hợp.
Bước 3: Soạn thảo bản di chúc theo ý chí của người lập, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật.
Bước 4: Người lập di chúc ký hoặc điểm chỉ trực tiếp trên văn bản; nếu có người làm chứng, họ phải ký xác nhận theo đúng quy định.
Bước 5: Mang bản di chúc đi công chứng hoặc chứng thực. Công chứng viên hoặc cán bộ tư pháp có thẩm quyền sẽ xác nhận tính hợp pháp của di chúc.
Với quy trình này, người dân có thể lập di chúc ngay tại nhà, vừa tiện lợi, vừa đảm bảo tính minh bạch, hợp pháp, hạn chế tranh chấp về sau.
Phí công chứng di chúc: Áp dụng theo Thông tư 257/2016/TT-BTC; mức phổ biến hiện nay khoảng 50.000 đồng/lần công chứng di chúc.
Phí dịch vụ lập di chúc tại nhà: Tùy thuộc vào từng đơn vị cung cấp dịch vụ, bao gồm tư vấn, soạn thảo và hỗ trợ chứng thực/công chứng.
Di chúc chỉ được pháp luật công nhận khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về nội dung, hình thức và chủ thể lập di chúc. Nếu không tuân thủ, di chúc có thể bị vô hiệu toàn bộ hoặc một phần, ảnh hưởng đến việc phân chia tài sản.
Theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Tòa án có thẩm quyền xác định giá trị pháp lý của di chúc. Trong trường hợp di chúc bị tuyên vô hiệu:
Phần còn hợp pháp vẫn được thực hiện;
Nếu toàn bộ di chúc vô hiệu, tài sản sẽ được phân chia theo quy định pháp luật về thừa kế.
Căn cứ Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có hiệu lực kể từ thời điểm mở thừa kế, tức khi người lập di chúc qua đời. Với di chúc chung của vợ chồng, hiệu lực được tính từ thời điểm người cuối cùng qua đời.
Di chúc mất hiệu lực toàn phần hoặc một phần trong các trường hợp sau:
Người thừa kế trong di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc;
Cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng di sản không còn tồn tại tại thời điểm mở thừa kế;
Di sản để lại không còn tồn tại; nếu chỉ còn một phần, di chúc chỉ áp dụng cho phần còn lại.
Trường hợp người lập nhiều bản di chúc cho cùng tài sản, chỉ bản di chúc lập sau cùng mới được pháp luật công nhận.
Như vậy, việc lập di chúc đúng quy định ngay từ đầu không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn bảo vệ ý nguyện của người để lại tài sản, tránh tranh chấp giữa các thừa kế và đảm bảo thực hiện chính xác quyền lợi hợp pháp.
Trong quá trình hỗ trợ khách hàng lập di chúc, đặc biệt đối với các trường hợp có nhiều tài sản, nhiều người thừa kế hoặc yếu tố phức tạp về pháp lý, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn và đại diện pháp lý nhằm đảm bảo di chúc được lập đầy đủ, hợp pháp và tối ưu hóa quyền lợi của người lập di chúc cũng như người thừa kế. Các công việc luật sư thực hiện bao gồm:
Tư vấn pháp lý ban đầu: Luật sư đánh giá tình trạng pháp lý, xác định loại tài sản, số lượng người thừa kế và tư vấn hình thức di chúc phù hợp, như lập di chúc công chứng, di chúc chứng thực tại UBND, hoặc các trường hợp đặc biệt cần lưu ý.
Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ và chứng cứ: Luật sư hướng dẫn khách hàng thu thập các giấy tờ cần thiết như giấy tờ nhân thân, giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản, hợp đồng, chứng cứ liên quan đến tài sản hoặc quan hệ thừa kế để đảm bảo di chúc phản ánh đúng ý chí của người lập.
Soạn thảo di chúc: Luật sư soạn thảo bản di chúc theo ý nguyện của khách hàng, bảo đảm nội dung rõ ràng, minh bạch, không trái pháp luật và phù hợp với quy định về hình thức, người làm chứng, ngày lập di chúc theo Bộ luật Dân sự 2015.
Hỗ trợ sau khi lập di chúc: Sau khi hoàn tất di chúc hợp pháp, luật sư hướng dẫn khách hàng các bước lưu trữ, điều chỉnh, cập nhật hồ sơ, đảm bảo di chúc luôn có giá trị pháp lý và hạn chế tranh chấp sau này.
Với kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực thừa kế và lập di chúc, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cam kết đồng hành cùng khách hàng, giúp quá trình lập di chúc diễn ra đầy đủ, hợp pháp và hiệu quả, bảo vệ tối đa quyền lợi của người lập di chúc và người thừa kế.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là đơn vị uy tín, có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thừa kế và lập di chúc. Đội ngũ luật sư tại văn phòng được đào tạo chuyên sâu, am hiểu đầy đủ các quy định pháp luật về lập di chúc, phân chia tài sản và bảo vệ quyền lợi của người lập di chúc cũng như người thừa kế, giúp khách hàng soạn thảo di chúc đúng quy định và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý.
Bên cạnh chuyên môn, Văn phòng luôn đề cao sự tận tâm, minh bạch và trách nhiệm nghề nghiệp. Luật sư sẽ đồng hành cùng khách hàng từ khâu tư vấn pháp luật, hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ và chứng cứ, soạn thảo bản di chúc, đến hỗ trợ công chứng hoặc chứng thực, đảm bảo quá trình lập di chúc diễn ra thuận tiện, nhanh chóng và hợp pháp.
Văn phòng cũng cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin của khách hàng. Tất cả tài liệu, dữ liệu cung cấp chỉ được sử dụng cho mục đích lập di chúc hợp pháp hoặc khi có yêu cầu hợp pháp từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Với kinh nghiệm thực tiễn, quy trình làm việc chuyên nghiệp và sự tận tâm trong từng hồ sơ, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là lựa chọn tin cậy cho những cá nhân, gia đình muốn lập di chúc chi tiết, rõ ràng, đảm bảo giá trị pháp lý tối đa, giúp ý nguyện của người lập di chúc được thực hiện đầy đủ và minh bạch.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ làm di chúc về nhà đất
Nếu Quý khách có nhu cầu sử dụng dịch vụ tư vấn và lập di chúc chi tiết, đảm bảo hiệu lực pháp luật, vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy qua các kênh sau:
📍 Địa chỉ văn phòng
Trụ sở chính: A-10-11 Centana Thủ Thiêm, số 36 Mai Chí Thọ, Phường Bình Trưng (Q.2 cũ), Tp.Hồ Chí Minh
Văn phòng giao dịch: Lầu 1, số 227A Xô Viết Nghệ Tĩnh, P. Gia Định, Tp.Hồ Chí Minh (Gần vòng xoay Hàng Xanh)
📞 Kênh tư vấn trực tuyến
💬 Hotline: 090.916.0684 (Tư vấn pháp luật nhanh)
📱 Zalo hỗ trợ: 097.884.5617 (Luật sư trực tuyến)
☎️ Điện thoại bàn: (028) 3899 1104
🕒 Thời gian làm việc
📅 Thứ 2 – Thứ 6: 08:00 – 21:00
❌ Thứ 7, Chủ nhật và Ngày lễ: Nghỉ
✉️ Kết nối số
📩 Email: info@luatsuhcm.com
🌐Website: luatsuhcm.com
🛡️ CAM KẾT: Mọi thông tin trao đổi giữa khách hàng và Luật sư đều được bảo mật tuyệt đối theo quy định của pháp luật và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
Tác giả: Thảo Phan Kim
Chúng tôi trên mạng xã hội