Trong thực tiễn giải quyết thừa kế, không ít trường hợp xuất hiện sự khác nhau giữa nội dung di chúc và mong muốn phân chia tài sản của những người thừa kế. Điều này dẫn đến câu hỏi pháp lý quan trọng về việc điều chỉnh cách phân chia di sản. Một vấn đề thường được đặt ra là Văn bản thỏa thuận phân chia di sản có nội dung khác di chúc được không và có được pháp luật công nhận hay không. Nội dung dưới đây sẽ làm rõ nguyên tắc áp dụng trong trường hợp này.
Hiện nay, pháp luật chưa đưa ra khái niệm cụ thể về văn bản thỏa thuận phân chia di sản. Tuy nhiên, trên cơ sở quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Công chứng 2024, có thể hiểu đây là văn bản thể hiện sự thống nhất ý chí của các đồng thừa kế về việc phân chia khối tài sản do người chết để lại.
Văn bản này thường được lập khi các đồng thừa kế cùng thỏa thuận về cách phân chia di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật, thay vì để cơ quan có thẩm quyền giải quyết phân chia. Nội dung văn bản phải phản ánh rõ danh sách người thừa kế, tài sản di sản và phương án phân chia cụ thể giữa các bên.
Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thường phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định để có giá trị pháp lý, là căn cứ thực hiện thủ tục sang tên, đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ tư vấn lập di chúc chi tiết tại TP. Hồ Chí Minh
Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định việc phân chia di sản thừa kế trong trường hợp người để lại di sản có lập di chúc hợp pháp.
Di chúc có thể được lập bằng văn bản hoặc trong một số trường hợp đặc biệt được lập bằng miệng theo quy định của pháp luật. Nội dung di chúc thường bao gồm thông tin về người lập di chúc, người được hưởng di sản, phần tài sản để lại và cách thức phân chia tài sản.
Di chúc chỉ có giá trị pháp lý khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về chủ thể, nội dung và hình thức theo quy định của pháp luật dân sự.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ làm di chúc về nhà đất
Căn cứ Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là ý chí của cá nhân nhằm định đoạt tài sản của mình sau khi chết. Đồng thời, theo nguyên tắc thừa kế, việc phân chia di sản trước hết được xác định theo nội dung di chúc hợp pháp.
Tuy nhiên, pháp luật cũng ghi nhận quyền tự thỏa thuận của những người thừa kế. Theo đó, văn bản thỏa thuận phân chia di sản có thể có nội dung khác với di chúc nếu đáp ứng điều kiện quan trọng: tất cả những người thừa kế có quyền hưởng di sản đều thống nhất thỏa thuận và việc thỏa thuận này không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
Trong trường hợp có sự đồng thuận đầy đủ của các đồng thừa kế, văn bản thỏa thuận được công chứng sẽ là căn cứ pháp lý để xác định lại việc phân chia tài sản, thay thế cách phân chia ghi trong di chúc trên thực tế. Ngược lại, nếu không có sự thống nhất của tất cả người thừa kế, thì di sản phải được chia theo đúng nội dung di chúc hợp pháp.
Văn bản thỏa thuận phân chia di sản được phép khác nội dung di chúc, nhưng chỉ có giá trị pháp lý khi tất cả đồng thừa kế cùng đồng ý và nội dung thỏa thuận không vi phạm quy định pháp luật về thừa kế.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn cách chia tài sản thừa kế theo quy định pháp luật
Căn cứ Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm định đoạt tài sản của mình sau khi chết. Theo đó, người lập di chúc có quyền quyết định việc phân chia tài sản cho người khác mà không phụ thuộc vào ý chí của những người thừa kế.
Theo quy định tại Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế, truất quyền hưởng di sản của người thừa kế, phân định phần di sản cho từng người hoặc giao nghĩa vụ cho người thừa kế. Vì vậy, về nguyên tắc, việc phân chia di sản được thực hiện theo nội dung di chúc đã lập hợp pháp.
Trong trường hợp có người không đồng ý, cần phân biệt như sau:
Ngoài ra, người thừa kế phải đáp ứng điều kiện theo Điều 613 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm việc còn sống tại thời điểm mở thừa kế hoặc đã thành thai trước khi người để lại di sản chết nhưng còn sống khi sinh ra; đối với tổ chức thì phải còn tồn tại tại thời điểm mở thừa kế.
Việc chia di sản theo di chúc về nguyên tắc không phụ thuộc vào sự đồng ý của tất cả người thừa kế. Tuy nhiên, pháp luật vẫn bảo vệ một số chủ thể đặc biệt và cho phép họ được hưởng phần di sản theo quy định, nhằm bảo đảm tính công bằng và nhân đạo trong quan hệ thừa kế.
👉 Tham khảo thêm: Luật sư tư vấn làm di chúc tại nhà trọn gói
Theo nguyên tắc của pháp luật về thừa kế, di chúc là căn cứ xác định việc phân chia di sản nếu di chúc hợp pháp và còn hiệu lực. Tuy nhiên, pháp luật vẫn cho phép các đồng thừa kế thỏa thuận lại việc phân chia di sản trong một số trường hợp.
Để văn bản thỏa thuận phân chia di sản có nội dung khác di chúc được công chứng và có giá trị pháp lý, cần đáp ứng các điều kiện sau:
Văn bản thỏa thuận phân chia di sản được phép khác nội dung di chúc, nhưng chỉ được công chứng và công nhận hiệu lực khi có sự đồng thuận của tất cả đồng thừa kế, đáp ứng điều kiện tự nguyện, hợp pháp và tuân thủ đúng thủ tục công chứng theo Luật Công chứng 2024.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ làm di chúc công chứng tại Thành phố Hồ Chí Minh
Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề Văn bản thỏa thuận phân chia di sản có nội dung khác di chúc được không? nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề Văn bản thỏa thuận phân chia di sản có nội dung khác di chúc được không? chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.
Chúng tôi trên mạng xã hội