Giấu người thừa kế và các vấn đề liên quan

1. Trường hợp giấu người thừa kế được hiểu như thế nào?

Căn cứ Điều 613 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế là cá nhân còn sống tại thời điểm mở thừa kế hoặc người được sinh ra sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Ngoài ra, trong trường hợp người được chỉ định hưởng di sản theo di chúc là cơ quan, tổ chức thì chủ thể đó phải còn tồn tại hợp pháp tại thời điểm mở thừa kế.

Trên cơ sở đó, có thể hiểu giấu người thừa kế là hành vi cố tình không khai báo, che giấu hoặc không thông tin về sự tồn tại của những người có quyền hưởng di sản theo quy định pháp luật hoặc theo di chúc, nhằm làm sai lệch việc xác định người thừa kế và ảnh hưởng đến việc phân chia di sản.

Việc xác định đúng người thừa kế có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết thừa kế, nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên và tránh phát sinh tranh chấp.

👉 Tham khảo thêm: Tư vấn cách chia tài sản thừa kế theo quy định pháp luật

2. Cách giải quyết khi xảy ra trường hợp giấu người thừa kế

Khi phát hiện có hành vi che giấu người thừa kế, người bị ảnh hưởng có quyền áp dụng các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định pháp luật. Cụ thể:

• Người thừa kế bị giấu có thể yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp thừa kế theo quy định tại khoản 5 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nhằm xác định lại đầy đủ những người có quyền hưởng di sản;

• Trường hợp di sản đã được phân chia nhưng có căn cứ chứng minh việc che giấu người thừa kế, người bị giấu có quyền khởi kiện yêu cầu chia lại di sản thừa kế theo đúng quy định;

• Nếu hành vi che giấu nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản, tùy tính chất và mức độ, người vi phạm có thể bị xử lý theo quy định pháp luật;

• Trong quá trình giải quyết, người bị giấu cần cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh quan hệ thừa kế hợp pháp của mình để được Tòa án xem xét, bảo vệ quyền lợi.

Như vậy, khi quyền thừa kế bị xâm phạm do hành vi che giấu, người có quyền hoàn toàn có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp để đảm bảo việc phân chia di sản được thực hiện công bằng, đúng quy định pháp luật.

3. Hậu quả pháp lý khi giấu người thừa kế

Trong quan hệ thừa kế, việc đảm bảo trung thực, minh bạch là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả những người có quyền hưởng di sản. Tuy nhiên, thực tế vẫn xảy ra trường hợp một hoặc một số người cố tình che giấu người thừa kế hoặc không khai báo đầy đủ thông tin về di sản nhằm trục lợi.

Hành vi này không chỉ làm sai lệch việc phân chia di sản mà còn có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý nghiêm trọng, cụ thể:

• Về dân sự: Người có hành vi gian dối, che giấu thông tin trong quá trình khai nhận và phân chia di sản có thể bị tước quyền hưởng di sản theo quy định tại Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015, nếu thuộc trường hợp có hành vi lừa dối, cản trở việc xác lập hoặc thực hiện quyền thừa kế của người khác;

• Về hành chính: Trường hợp hành vi che giấu người thừa kế nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 18 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, với mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và có thể kèm theo hình thức xử phạt bổ sung.

Tóm lại, việc giấu người thừa kế không chỉ ảnh hưởng đến sự công bằng trong phân chia di sản mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý nghiêm trọng, có thể khiến người vi phạm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và mất quyền lợi liên quan đến di sản.

4. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu bảo vệ quyền lợi khi bị giấu là bao lâu?

Căn cứ Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền lợi của mình, bao gồm cả trường hợp bị che giấu quyền thừa kế, được quy định như sau:

• Đối với yêu cầu xác nhận quyền thừa kế hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác, thời hiệu là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế (thời điểm người để lại di sản chết);

• Đối với yêu cầu chia di sản thừa kế, thời hiệu là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản;

• Đối với yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại, thời hiệu là 03 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.

Do đó, trong trường hợp bị giấu quyền thừa kế, người có quyền cần chủ động thực hiện việc yêu cầu trong thời hạn luật định, đặc biệt là mốc 10 năm đối với việc xác nhận quyền thừa kế, nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình không bị ảnh hưởng do hết thời hiệu.

👉 Tham khảo thêm: Luật sư giải quyết tranh chấp thừa kế tại Tòa án

Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề Trường hợp giấu người thừa kế được hiểu như thế nào? Cách xử lý là gì? nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề Trường hợp giấu người thừa kế được hiểu như thế nào? Cách xử lý là gì? chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.