Trong thực tế, việc không liên lạc được với người thừa kế là tình huống khá phổ biến và có thể gây khó khăn trong việc tiến hành thủ tục phân chia di sản. Nhiều đồng thừa kế còn lại thường chậm trễ hoặc do dự khi một số người thừa kế không có mặt hoặc không thể liên hệ, dẫn đến những rủi ro pháp lý tiềm ẩn.
Các trường hợp không liên lạc được với người thừa kế thường gặp bao gồm:
Người thừa kế đang sống hoặc làm việc ở xa: Người thừa kế sinh sống tại tỉnh, thành phố khác hoặc ở nước ngoài, không có thông tin liên lạc đầy đủ, khiến việc phối hợp thu thập giấy tờ và phân chia di sản trở nên khó khăn.
Người thừa kế đã mất nhưng chưa được xác nhận: Nếu chưa có giấy tờ pháp lý chứng minh người thừa kế đã chết, các đồng thừa kế còn lại không thể phân chia phần di sản thuộc quyền của người đó.
Người thừa kế không biết về quyền thừa kế: Khi người thừa kế chưa nhận được thông báo về di sản hoặc quyền hưởng thừa kế, họ có thể không tham gia thủ tục phân chia, đặc biệt là khi sống xa gia đình hoặc ít liên hệ với các đồng thừa kế khác.
Người thừa kế từ chối hoặc né tránh liên lạc: Một số người thừa kế cố tình không hợp tác hoặc tránh tham gia thủ tục phân chia di sản, dẫn đến thủ tục bị đình trệ và phức tạp hơn.
Người thừa kế mất tích: Khi người thừa kế không xuất hiện trong thời gian dài và không rõ tung tích, cần thực hiện thủ tục tuyên bố mất tích hoặc tuyên bố đã chết mới có thể xử lý di sản hợp pháp.
Việc không liên lạc được với một hoặc một số đồng thừa kế kéo dài có thể gây ra những rủi ro pháp lý cụ thể: không thể thực hiện các quyền đối với tài sản, nguy cơ hết thời hiệu yêu cầu chia di sản, phức tạp hóa số lượng đồng thừa kế, hoặc chi phí, nghĩa vụ tài chính tăng theo thời gian.
👉 Tham khảo thêm: Luật sư hướng dẫn phân chia di sản thừa kế
Trong thực tế, khi các đồng thừa kế muốn phân chia di sản nhưng không liên lạc được với một hoặc một số đồng thừa kế, thủ tục phân chia di sản không thể tiến hành ngay. Phải đợi khi “tập hợp” đầy đủ các đồng thừa kế hoặc áp dụng các biện pháp pháp lý khác.
Pháp luật cho phép các đồng thừa kế còn lại thực hiện một số cách để giải quyết di sản:
Yêu cầu tòa án tuyên bố đồng thừa kế đó đã chết hoặc mất tích: Đây là thủ tục pháp lý để các đồng thừa kế còn lại có thể tiến hành phân chia di sản.
Giữ nguyên hiện trạng di sản: Không phân chia di sản và chờ đến khi hết thời hiệu thừa kế (30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế) theo quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015.
Như vậy, khi không liên lạc được với người thừa kế, các đồng thừa kế còn lại vẫn có cách thức pháp lý để giải quyết di sản thừa kế một cách hợp pháp, đảm bảo quyền lợi cho tất cả các bên.
Trong trường hợp người mất không để lại di chúc, di sản thừa kế sẽ được chia theo pháp luật, dựa trên thứ tự hàng thừa kế quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015:
Hàng thừa kế thứ nhất: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
Hàng thừa kế thứ hai: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại; anh, chị, em ruột; cháu ruột mà người chết là ông bà nội, ngoại.
Hàng thừa kế thứ ba: cụ nội, cụ ngoại; bác, chú, cậu, cô, dì ruột; cháu ruột; chắt ruột.
Những người cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau, và người ở hàng sau chỉ được hưởng nếu không còn ai ở hàng trước, hoặc người đó từ chối, bị truất quyền hoặc đã chết.
Trường hợp 1: Vẫn còn thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế
Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế hoặc bác bỏ quyền của người khác là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.
Trong khoảng thời gian này, nếu có một đồng thừa kế không ký vào văn bản phân chia, các đồng thừa kế còn lại có thể nộp đơn đến Tòa án nhân dân khu vực nơi người không ký cư trú để yêu cầu phân chia di sản theo quy định tại Điều 26 và Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Trường hợp 2: Hết thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế
Theo Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP, khi hết thời hạn 10 năm:
Nếu các đồng thừa kế chưa có tranh chấp và thỏa thuận về phần di sản, di sản sẽ trở thành tài sản chung của các thừa kế.
Nếu có tranh chấp hoặc cần phân chia: Tòa án sẽ áp dụng quy định về chia tài sản chung để giải quyết, không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế.
Trường hợp di sản đang do người khác quản lý, chiếm hữu hoặc thuê mượn: các đồng thừa kế có quyền khởi kiện để đòi lại di sản.
Do đó, khi một đồng thừa kế không ký vào văn bản phân chia, các đồng thừa kế còn lại vẫn có cơ chế pháp lý để yêu cầu Tòa án giải quyết di sản, đảm bảo quyền lợi hợp pháp và tiến hành phân chia di sản theo quy định của pháp luật.
Khi một hoặc một số đồng thừa kế không thể liên lạc, các đồng thừa kế còn lại sẽ gặp một số rủi ro pháp lý và thực tiễn, bao gồm:
Không thể thực hiện quyền với tài sản: Khi chưa “tập hợp” đầy đủ các đồng thừa kế, di sản chưa thể phân chia, do đó các đồng thừa kế chưa được công nhận quyền hợp pháp để chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp hoặc sang tên tài sản.
Nguy cơ hết thời hiệu thừa kế: Việc kéo dài thời gian liên lạc có thể dẫn đến hết thời hiệu yêu cầu chia di sản, theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015: 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản.
Phức tạp hóa thủ tục thừa kế: Nếu một đồng thừa kế qua đời trong lúc chờ liên lạc, quyền của họ sẽ được chuyển tiếp cho người thừa kế khác, làm tăng số lượng người liên quan và kéo dài, phức tạp hóa thủ tục phân chia.
Chi phí và nghĩa vụ tài chính tăng: Trong thời gian chờ đợi, giá trị tài sản, thuế, lệ phí, chi phí quản lý có thể thay đổi, dẫn đến chi phí tổng thể để hoàn tất thủ tục thừa kế tăng lên.
Rủi ro tranh chấp phát sinh: Việc không liên lạc kịp thời có thể dẫn đến tranh chấp giữa các đồng thừa kế hoặc với những người quản lý, chiếm hữu di sản, gây tốn thời gian và công sức giải quyết pháp lý.
Do đó, để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và hạn chế các hệ quả bất lợi, các đồng thừa kế nên chủ động xác định, liên hệ đầy đủ các người thừa kế hoặc sử dụng các biện pháp pháp lý phù hợp như yêu cầu Tòa án giải quyết hoặc giữ nguyên hiện trạng di sản cho đến khi có thể phân chia hợp pháp.
👉 Tham khảo thêm: Dịch vụ khai nhận di sản thừa kế theo pháp luật 2026
Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề Không liên lạc được với người thừa kế, di sản thừa kế giải quyết như thế nào? nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề Không liên lạc được với người thừa kế, di sản thừa kế giải quyết như thế nào? chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.
Tác giả: Thảo Phan Kim
Chúng tôi trên mạng xã hội