Khi người lao động tự ý nghỉ việc 05 ngày, Bộ luật lao động 2019 hiện quy định 2 phương án xử lý mà doanh nghiệp có thểm xem xét để áp dụng là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hoặc xử lý kỷ luật sa thải. Cụ thể, điểm e khoản 1 Điều 36 Bộ luật Lao động 2019 quy định người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong trường hợp:
Điều 36. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động
1. Người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong trường hợp sau đây:
…
e) Người lao động tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên;
Bên cạnh đó, theo khoản 4 Điều 125 BLLĐ 2019 có quy định về hình thức xử lý kỉ luật sa thải:
Điều 125. Áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải
Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong trường hợp sau đây:
…
4. Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong thời hạn 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong thời hạn 365 ngày tính từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng.
Như vậy, cùng xuất phát từ hành vi người lao động tự ý nghỉ việc 05 ngày, pháp luật cho phép doanh nghiệp xem xét hai hướng xử lý khác nhau. Tuy nhiên, doanh nghiệp không thể chỉ căn cứ vào số ngày nghỉ để ngay lập tức lựa chọn một trong hai phương án trên mà cần xem xét các điều kiện áp dụng tương ứng.
Thứ nhất, cần xem xét là liệu người lao động nghỉ việc có lý do chính đáng hay không. Theo khoản 4 Điều 125 BLLĐ 2019, các trường hợp có lý do chính đáng bao gồm:
+ Thiên tai, hoả hoạn;
+ Bản thân hoặc người thân bị ốm và có xác nhận của cơ sở khám, chữa bệnh có thẩm quyền;
+ Các trường hợp bất khả kháng khác được quy định cụ thể trong Nội quy lao động của công ty.
Thứ hai, cần xác định thời gian nghỉ của người lao động là 5 ngày liên tục hay 5 ngày cộng dồn. Nếu người lao động tự ý nghỉ từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên mà không có lý do chính đáng, doanh nghiệp có thể xem xét thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo điểm e khoản 1 Điều 36 BLLĐ 2019. Trong khi đó, nếu người lao động tự ý nghỉ 05 ngày cộng dồn trong thời hạn 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong 365 ngày tính từ ngày đầu tiên bỏ việc mà không có lý do chính đáng, doanh nghiệp có thể xem xét xử lý kỷ luật sa thải theo khoản 4 Điều 125 BLLĐ 2019.
Lưu ý: Trường hợp NLĐ nghỉ 05 ngày làm việc liên tục, về bản chất hành vi này cũng thỏa mãn điều kiện “05 ngày cộng dồn trong 30 ngày”. Doanh nghiệp có quyền lựa chọn 01 trong 02 cách xử lý, nhưng tuyệt đối không áp dụng đồng thời cả hai hình thức đối với cùng một hành vi vi phạm.
👉 Tham khảo thêm: Luật sư chuyên về lao động tại Tp.Hồ Chí Minh
|
Tiêu chí |
Đơn phương chấm dứt HĐLĐ (Điểm e Khoản 1 Điều 36) |
Xử lý kỷ luật sa thải (Khoản 4 Điều 125) |
|
Bản chất pháp lý |
Quyền đơn phương chấm dứt quan hệ lao động theo luật định. |
Chế tài kỷ luật lao động nghiêm khắc nhất. |
|
Tính chất số ngày nghỉ |
Tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên mà không có lý do chính đáng. |
Tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 30 ngày (hoặc 20 ngày cộng dồn trong 365 ngày) mà không có lý do chính đáng. |
|
Nghĩa vụ báo trước |
Không phải báo trước (theo Điểm b Khoản 2 Điều 36 BLLĐ 2019). |
Không áp dụng quy định về thời hạn báo trước (thực hiện theo quy trình họp kỷ luật). |
|
Thời hiệu xử lý |
Thực hiện ngay khi điều kiện tự ý nghỉ việc liên tục đang phát sinh. |
Tối đa 06 tháng kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm (Điều 123 BLLĐ 2019). |
Cùng hành vi người lao động tự ý bỏ việc không có lý do chính đáng, nhưng đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và kỷ luật sa thải là hai cách áp dụng pháp luật hoàn toàn khác nhau. Nếu sa thải là một biện pháp chế tài mang tính trừng phạt thì đơn phương chấm dứt hợp đồng theo điểm e khoản 1 Điều 36 Bộ luật Lao động 2019 lại là phương án linh hoạt cho doanh nghiệp khi không bắt buộc phải báo trước.
Do đó, đối với trường hợp người lao động đã nghỉ việc từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên, giải pháp tối ưu nhất để vừa bảo vệ tiến độ hoạt động kinh doanh, vừa triệt tiêu tối đa rủi ro bồi thường tranh chấp lao động chính là thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thay vì lựa chọn con đường xử lý kỷ luật sa thải.
Pháp luật quy định việc nghỉ 05 ngày làm phát sinh quyền xử lý của doanh nghiệp chứ không bắt buộc doanh nghiệp phải chấm dứt HĐLĐ. Nếu doanh nghiệp vẫn có nhu cầu sử dụng nhân sự và đồng ý tiếp nhận, 05 ngày nghỉ trước đó không thể mặc nhiên bỏ qua hay tự động biến thành ngày nghỉ hợp pháp.
Để tránh tranh chấp về tiền lương và tính kỷ luật nội bộ sau này, doanh nghiệp cần văn bản hóa việc xử lý 05 ngày nghỉ theo một trong các phương án sau:
Trừ vào ngày nghỉ hằng năm (phép năm): Hai bên thỏa thuận bằng văn bản xác nhận dùng phép năm để bù cho những ngày vắng mặt (nếu NLĐ còn quỹ phép năm và NSDLĐ đồng ý).
Xác nhận nghỉ không hưởng lương: Lập biên bản thỏa thuận ghi nhận đây là khoảng thời gian nghỉ việc không hưởng lương theo Khoản 3 Điều 115 BLLĐ 2019.
Áp dụng hình thức kỷ luật khác: Nếu không thỏa thuận hợp thức hóa thời gian nghỉ, doanh nghiệp lập biên bản ghi nhận hành vi vi phạm quy chế chấm công và xem xét xử lý kỷ luật lao động ở mức độ nhẹ hơn (như Khiển trách hoặc Kéo dài thời hạn nâng lương) theo đúng thẩm quyền và NQLĐ đã đăng ký.
Khi xảy ra tranh chấp tại Tòa án hoặc cơ quan Thanh tra lao động, nghĩa vụ chứng minh luôn thuộc về NSDLĐ. Doanh nghiệp cần chuẩn bị và lưu trữ đầy đủ các tài liệu sau:
+ Trích xuất bảng vân tay, camera giám sát, thẻ từ hoặc bảng chấm công có xác nhận của quản lý trực tiếp.
+ Thư điện tử (Email), tin nhắn thông báo hoặc biên bản ghi nhận cuộc gọi đôn đốc NLĐ trở lại làm việc và yêu cầu giải trình.
+ Trường hợp không liên lạc được, cần lập biên bản vắng mặt tại nơi làm việc và gửi văn bản yêu cầu giải trình đến địa chỉ cư trú của NLĐ (có xác nhận chuyển phát bảo đảm của bưu điện).
+ Đảm bảo NQLĐ đã được đăng ký hợp pháp với cơ quan quản lý nhà nước về lao động và đã được phổ biến/ký nhận bởi NLĐ.
👉 Tham khảo thêm: Luật sư về lao động giỏi
Thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp và cập nhật kiến thức pháp luật chung cho độc giả. Các nội dung này không phải ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu và không được áp dụng cho bất kỳ trường hợp hay vụ việc cụ thể nào. Quy định pháp luật có thể thay đổi và việc áp dụng luật luôn phụ thuộc vào hoàn cảnh thực tế. Độc giả vui lòng liên hệ với luật sư hoặc chuyên gia pháp lý tại Văn phòng luật sư Tô Đình Huy để được tư vấn cụ thể cho tình huống của mình trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.
Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT KHI NLĐ TỰ Ý NGHỈ VIỆC 5 NGÀY nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. các thông tin trong chuyên đề PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT KHI NLĐ TỰ Ý NGHỈ VIỆC 5 NGÀY chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.
Chúng tôi trên mạng xã hội