Ngành nghề chưa cam kết (về tiếp cận thị trường) là các ngành, nghề mà Việt Nam chưa có cam kết đầy đủ hoặc chưa cam kết trong các điều ước quốc tế về đầu tư đối với nhà đầu tư nước ngoài.
Theo khoản 12 Điều 2 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, đây là những ngành, nghề mà Việt Nam:
Chưa cam kết, hoặc chưa cam kết đầy đủ; hoặc
Có bảo lưu quyền áp dụng biện pháp không phù hợp với các nghĩa vụ như: tiếp cận thị trường, đối xử quốc gia, hoặc không phân biệt đối xử giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài trong các hiệp định đầu tư quốc tế.
Hiểu đơn giản, đây là nhóm ngành mà Việt Nam vẫn có quyền tự quyết định điều kiện, hạn chế hoặc mở cửa cho nhà đầu tư nước ngoài, tùy từng thời điểm và cam kết quốc tế cụ thể.
👉 Tham khảo thêm: LUẬT SƯ TƯ VẤN ĐẦU TƯ GIỎI TẠI TP. HỒ CHÍ MINH
Theo quy định của pháp luật về đầu tư, việc bổ sung ngành, nghề kinh doanh vào Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) chỉ được chấp thuận khi ngành nghề đó không thuộc các trường hợp bị cấm hoặc chưa đáp ứng điều kiện pháp lý tương ứng. Nhà đầu tư sẽ không được phép bổ sung ngành, nghề vào IRC trong các trường hợp sau:
Ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo quy định tại Điều 6 Luật Đầu tư 2025;
Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng nhà đầu tư không đáp ứng đủ điều kiện hoạt động theo quy định tại Điều 7 Luật Đầu tư 2025;
Ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 8 Luật Đầu tư 2025 và Mục A Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP;
Ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện nhưng nhà đầu tư không đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường, theo quy định tại điểm b khoản 2 và khoản 3 Điều 8 Luật Đầu tư 2025 và Mục B Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP.
Như vậy, chỉ những ngành nghề không bị cấm và đáp ứng đầy đủ điều kiện đầu tư, điều kiện tiếp cận thị trường mới có thể được xem xét bổ sung vào Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
Căn cứ khoản 4, 5, 7, 8, 9 Điều 17 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, việc nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận các ngành, nghề “chưa cam kết về tiếp cận thị trường” được xác định theo nguyên tắc linh hoạt, phụ thuộc vào hệ thống pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Điều 17. Nguyên tắc áp dụng hạn chế về tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài
…
4. Điều kiện tiếp cận thị trường đối với các ngành, nghề Việt Nam chưa cam kết về tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài được áp dụng như sau:
a) Trường hợp các luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghị định của Chính phủ (sau đây gọi chung là pháp luật Việt Nam) không có quy định hạn chế tiếp cận thị trường đối với ngành, nghề đó thì nhà đầu tư nước ngoài được tiếp cận thị trường như quy định đối với nhà đầu tư trong nước;
b) Trường hợp pháp luật Việt Nam đã có quy định về hạn chế tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài đối với ngành, nghề đó thì áp dụng quy định của pháp luật Việt Nam.
5. Trường hợp các luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghị định của Chính phủ được ban hành (sau đây gọi chung là văn bản mới ban hành) có quy định về điều kiện tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài đối với các ngành, nghề Việt Nam chưa cam kết theo quy định tại khoản 4 Điều này thì các điều kiện đó được áp dụng như sau:
a) Nhà đầu tư nước ngoài đã được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường theo quy định tại khoản 4 Điều này trước ngày văn bản mới ban hành có hiệu lực được tiếp tục thực hiện hoạt động đầu tư theo các điều kiện đó. Trường hợp thành lập tổ chức kinh tế mới, thực hiện dự án đầu tư mới, nhận chuyển nhượng dự án đầu tư, đầu tư góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế khác, đầu tư theo hình thức hợp đồng hoặc điều chỉnh, bổ sung mục tiêu, ngành, nghề mà theo quy định của văn bản mới ban hành phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài thì phải đáp ứng điều kiện đó. Trong trường hợp này, cơ quan nhà nước có thẩm quyền không xem xét lại điều kiện tiếp cận thị trường đối với các ngành, nghề mà nhà đầu tư đã được chấp thuận trước đó;
b) Nhà đầu tư nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư sau thời điểm văn bản mới được ban hành có hiệu lực phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của văn bản đó.
…
7. Nhà đầu tư nước ngoài thuộc quốc gia, vùng lãnh thổ không phải là thành viên WTO thực hiện hoạt động đầu tư tại Việt Nam được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường như quy định đối với nhà đầu tư thuộc quốc gia, vùng lãnh thổ là thành viên WTO, trừ trường hợp pháp luật Việt Nam hoặc điều ước quốc tế giữa Việt Nam và quốc gia, vùng lãnh thổ đó có quy định khác.
8. Nhà đầu tư nước ngoài thuộc đối tượng điều chỉnh của điều ước quốc tế về đầu tư có quy định về điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư đó thuận lợi hơn so với quy định của pháp luật Việt Nam thì được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường theo điều ước đó.
9. Nhà đầu tư nước ngoài thuộc đối tượng áp dụng của các điều ước quốc tế về đầu tư có quy định khác nhau về điều kiện tiếp cận thị trường thì được lựa chọn áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường đối với tất cả các ngành, nghề kinh doanh theo một trong các điều ước đó. Trường hợp đã lựa chọn áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường theo một điều ước quốc tế về đầu tư (gồm cả điều ước được ký mới hoặc được sửa đổi, bổ sung sau ngày điều ước đó có hiệu lực mà nhà đầu tư đó thuộc đối tượng áp dụng) thì nhà đầu tư nước ngoài thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình theo toàn bộ quy định của điều ước đó.
Theo đó:
Trường hợp pháp luật Việt Nam không đặt ra hạn chế tiếp cận thị trường đối với ngành, nghề chưa cam kết thì nhà đầu tư nước ngoài được phép đầu tư theo nguyên tắc đối xử như nhà đầu tư trong nước.
Trường hợp pháp luật Việt Nam có quy định hạn chế, thì nhà đầu tư nước ngoài phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện đó khi thực hiện hoạt động đầu tư.
Trường hợp có văn bản pháp luật mới ban hành, thì việc áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường được xác định theo thời điểm đầu tư và loại hình giao dịch (thành lập mới, mở rộng, góp vốn, mua cổ phần hoặc điều chỉnh dự án).
Đối với nhà đầu tư thuộc các quốc gia không phải thành viên WTO hoặc thuộc phạm vi điều chỉnh của các điều ước quốc tế, việc áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường sẽ được điều chỉnh theo nguyên tắc ưu tiên hoặc lựa chọn điều ước có lợi hơn, hoặc theo thỏa thuận quốc tế tương ứng.
Từ các quy định trên có thể thấy, ngành nghề chưa cam kết không mặc nhiên bị cấm hoặc được phép, mà việc có được bổ sung vào Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hay không phụ thuộc vào:
Quy định của pháp luật Việt Nam tại từng thời điểm;
Cam kết quốc tế áp dụng đối với nhà đầu tư;
Việc đáp ứng đầy đủ điều kiện tiếp cận thị trường tương ứng.
Trong một số trường hợp nhất định theo quy định như trên, các nhà đầu tư nước ngoài có thể đăng ký bổ sung ngành nghề chưa cam kết nếu thuộc một trong các trường hợp trên. Vì vậy, nhà đầu tư cần nghiên cứu trước ngành nghề dự định đăng ký của mình có phù hợp với một trong các trường hợp này hay không rồi mới thực hiện thủ tục đăng ký bổ sung vào giấy chứng nhận đầu tư.
Việc bổ sung ngành, nghề chưa cam kết về tiếp cận thị trường vào Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) được thực hiện thông qua thủ tục điều chỉnh dự án đầu tư theo khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 33 Luật Đầu tư 2025, cụ thể như sau:
Bước 1: Xác định nội dung cần điều chỉnh
Nhà đầu tư rà soát việc bổ sung ngành nghề có làm thay đổi nội dung dự án đã đăng ký hay không và bảo đảm ngành nghề dự kiến bổ sung:
Không thuộc ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh;
Phù hợp với mục tiêu, quy mô và nội dung dự án đầu tư;
Đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề có điều kiện;
Đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài (nếu thuộc trường hợp áp dụng).
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ điều chỉnh dự án đầu tư
Nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư gồm:
Văn bản đề nghị điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư;
Báo cáo tình hình thực hiện dự án đầu tư;
Quyết định của nhà đầu tư về việc bổ sung ngành, nghề;
Tài liệu chứng minh năng lực, điều kiện (nếu ngành nghề có điều kiện);
Các tài liệu liên quan khác theo yêu cầu của cơ quan đăng ký đầu tư.
Bước 3: Trường hợp dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư
Nếu dự án đầu tư đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và việc bổ sung ngành nghề làm thay đổi nội dung thuộc phạm vi chủ trương đầu tư, nhà đầu tư phải:
Thực hiện thủ tục điều chỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư trước;
Sau đó thực hiện thủ tục điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
Bước 4: Thẩm định và cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh
Cơ quan đăng ký đầu tư xem xét:
Tính hợp pháp của ngành, nghề bổ sung;
Sự phù hợp với mục tiêu, quy mô dự án;
Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.
Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh để ghi nhận ngành nghề mới.
Như vậy, việc đăng ký bổ sung ngành nghề chưa cam kết được thực hiện theo thủ tục điều chỉnh dự án đầu tư tại khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 33 Luật Đầu tư 2025, và trong một số trường hợp phải thực hiện thêm thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư trước khi điều chỉnh IRC.
👉 Tham khảo thêm: Luật sư tư vấn thủ tục cấp Giấy phép đầu tư mới nhất
Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề “Ngành nghề chưa cam kết có được thêm vào giấy chứng nhận đầu tư không?” nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề “Ngành nghề chưa cam kết có được thêm vào giấy chứng nhận đầu tư không?” chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách hàng nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.
Tác giả: Thảo Phan Kim
Chúng tôi trên mạng xã hội