Trong quan hệ thừa kế, trước hết cần xác định rõ thế nào là tài sản theo quy định của pháp luật dân sự. Việc hiểu đúng khái niệm tài sản là cơ sở để xác định loại tài sản nào có thể trở thành di sản thừa kế.
Theo quy định tại Điều 105, BLDS 2015 thì “Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản.” Tài sản có thể tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau, gồm: tài sản hữu hình, tài sản vô hình và quyền tài sản phát sinh từ các quan hệ dân sự. Có thể thấy, tài sản là đối tượng của nhiều quan hệ pháp luật, trong đó có quan hệ thừa kế.
Pháp luật dân sự phân chia tài sản chủ yếu thành hai loại là bất động sản (gồm những tài sản gắn liền với đất như: đất đai, nhà ở, công trình xây dựng) và động sản (gồm những tài sản không phải bất động sản, có thể di chuyển được như tiền, đồ dùng sinh hoạt, phương tiện giao thông,...). Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai.
Đồng thời, tại Điều 612 BLDS 2015 cũng nêu rõ, di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác. Như vậy, mọi loại tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của cá nhân đều có thể trở thành di sản thừa kế nếu không bị pháp luật hạn chế.
Từ các quy định trên có thể thấy, phạm vi tài sản được coi là di sản thừa kế khá rộng, bao gồm cả những tài sản có giá trị lớn trong đời sống như phương tiện giao thông.
Tham khảo thêm: Luật sư hướng dẫn khai nhận di sản thừa kế
- Sau khi xác định tài sản có thể trở thành di sản, cần làm rõ cơ chế pháp lý điều chỉnh việc chuyển giao các tài sản này khi chủ sở hữu qua đời. Đây chính là nội dung của chế định thừa kế trong pháp luật dân sự.
- Thừa kế có thể được hiểu là sự dịch chuyển tài sản của người đã chết cho người còn sống, tài sản để lại gọi là di sản. Theo Điều 609 BLDS 2015, cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình, để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật, hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Như vậy, pháp luật công nhận hai hình thức của thừa kế là: thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật. Hai hình thức thừa kế này cũng được áp dụng đối với nhiều loại tài sản khác nhau, bao gồm cả các phương tiện giao thông như xe máy và ô tô.
Trong thực tế đời sống, xe máy và ô tô là những tài sản có giá trị lớn và được đăng ký quyền sở hữu. Do đó, nhiều người đặt ra câu hỏi liệu các tài sản này có thể trở thành di sản thừa kế hay không?
Căn cứ theo quy định tại Điều 105 BLDS 2015, có thể thấy xe máy, ô tô là tài sản hữu hình theo quy định của pháp luật hiện hành và thuộc vào nhóm động sản có đăng ký quyền sở hữu. Khác với những động sản thông thường như đồ dùng cá nhân, xe máy, ô tô yêu cầu phải đăng ký quyền sở hữu với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc đăng ký này không chỉ xác lập quyền sở hữu hợp pháp của chủ xe mà còn là cơ sở để thực hiện các giao dịch như mua bán, tặng cho, thừa kế, thế chấp.
Từ phân tích trên có thể thấy rằng, xe máy, ô tô là tài sản hợp pháp của cá nhân, không thuộc nhóm tài sản bị cấm giao dịch thì sẽ được phép để lại thừa kế.
Sau khi xác định xe máy, ô tô có thể trở thành di sản, cần xem xét cách thức mà các tài sản này được chuyển giao cho người thừa kế theo quy định của pháp luật.
Theo Điều 609 BLDS 2015, cá nhân có quyền hưởng thừa kế xe máy, ô tô theo di chúc hoặc theo pháp luật.
- Đối với hình thức thừa kế theo di chúc, người để lại tài sản là xe máy, ô tô phải lập di chúc thành văn bản, nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng. Di chúc bằng văn bản bao gồm: di chúc bằng văn bản không có người làm chứng, di chúc bằng văn bản có người làm chứng, di chúc bằng văn bản có công chứng, di chúc bằng văn bản có chứng thực. (Điều 628 BLDS 2015). Trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng, song phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện để được coi là một di chúc hợp pháp.
- Đối với hình thức thừa kế theo pháp luật, người được để lại xe máy, ô tô phải là người thuộc diện thừa kế theo hàng thừa kế, đồng thời phải đáp ứng các điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.
Có thể thấy, xe máy và ô tô là tài sản hợp pháp thuộc quyền sở hữu cá nhân nên hoàn toàn có thể trở thành di sản thừa kế. Việc chuyển giao các tài sản này cho người thừa kế phải tuân theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và các thủ tục đăng ký sang tên theo pháp luật. Hiểu và áp dụng đúng quy định sẽ góp phần hạn chế tranh chấp, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Tham khảo thêm: Dịch vụ khai nhận di sản thừa kế
Chuyên đề trên đây là chia sẻ của chúng tôi về vấn đề “Xe máy, ô tô có được để lại thừa kế không?” nhằm hỗ trợ người đọc có thêm kiến thức về pháp luật, không nhằm mục đích thương mại. Các thông tin trong chuyên đề “Xe máy, ô tô có được để lại thừa kế không?” chỉ là quan điểm cá nhân người viết, người đọc chỉ tham khảo. Chúng tôi đề nghị Quý Khách nên tham khảo ý kiến chuyên môn từ Luật sư của chúng tôi đối với các vấn đề cụ thể. Các yêu cầu giải đáp thắc mắc hãy liên hệ trực tiếp với Văn phòng của chúng tôi theo địa chỉ phía trên hoặc liên hệ qua Hotline: 0978845617, Email: info@luatsuhcm.com.
Tác giả: Thảo Phan Kim
Chúng tôi trên mạng xã hội