Bản án số 54/2025/KDTM-PT ngày 20/5/2025 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết tranh chấp giữa nguyên đơn Công ty TNHH S và bị đơn Công ty Cổ phần B2.
Đây là tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ về bí mật kinh doanh, bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực sản xuất, chế biến thực phẩm. Nguyên đơn đã đầu tư, nghiên cứu, xây dựng, vận hành và bảo mật dây chuyền sản xuất, quy trình sản xuất bánh hỏi khô và bún khô. Trong quá trình sản xuất thì nguyên đơn có phát hiện việc xâm phạm quyền bí mật kinh doanh của bị đơn. Do đó, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết các vấn đề liên quan. Tại bản án sơ thẩm Tòa án chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Không đồng ý với phán quyết, bị đơn kháng cáo sửa toàn bộ bản án sơ thẩm. Tòa án cấp phúc thẩm sau khi xem xét đã chấp nhận kháng cáo của bị đơn.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn giải quyết tranh chấp tại tòa án
Công ty TNHH S (Công ty S - nguyên đơn) hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất, chế biến thực phẩm đã đầu tư, nghiên cứu, xây dựng, vận hành và thực hiện các biện pháp bảo mật đối với dây chuyền sản xuất, quy trình sản xuất bánh hỏi khô và bún khô. Người đứng đầu Công ty S, ông T8 đã tự tìm tòi, đúc kết kinh nghiệm để có được bí quyết sản xuất bánh hỏi khô và bún khô, đem lại lợi nhuận cao cho công ty so với các sản phẩm cùng loại của một số quốc gia.
Trong quá trình sản xuất sản phẩm và phát triển thương hiệu thì Công ty S phát hiện việc xâm phạm quyền bí mật kinh doanh của Công ty Cổ phần B2 (Công ty B2 - bị đơn). Công ty B2 đã tiếp cận, thu thập thông tin và mua chuộc, dụ dỗ một số nhân viên của Công ty S đến lắp đặt, sản xuất dây chuyền trên cho Công ty B2 tại địa chỉ giống hệt như của Công ty S. Nguyên đơn xác định bị đơn có hành vi vi phạm luật sở hữu trí tuệ nghiêm trọng nên có đơn yêu cầu xử lý vi phạm gửi Thanh tra Bộ KH&CN.
Thanh tra Bộ KH&CN đã mời các chuyên gia độc lập tham gia khảo sát tại cả hai công ty. Kết quả cho thấy một số bộ phận trong dây chuyền sản xuất bún khô và bánh hỏi khô của Công ty S không phải là hiểu biết thông thường. Dây chuyền sản xuất bánh hỏi và bún khô của Công ty B2 cơ bản giống của Công ty S, có một số bộ phận mang tính khác biệt, không được tạo ra một cách thông thường và không phải là hiểu biết thông thường. Tại biên bản làm việc, công ty B2 thừa nhận có xâm phạm bí mật kinh doanh và cam kết phối hợp với Công ty S để loại bỏ phần thuộc phạm vi bí mật kinh doanh của Công ty S, nhưng sau đó không có động thái hợp tác.
Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu giải quyết các vấn đề:
Buộc Công ty B2 chấm dứt việc sử dụng dây chuyền sản xuất bánh hỏi khô và bún khô, loại bỏ dây chuyển trên trong phạm vi bí mật kinh doanh của Công ty S.
Buộc Công ty B2 bồi thường thiệt hại cho Công ty S số tiền 500.000.000 đồng.
Buộc Công ty B2 phải đăng tin xin lỗi Công ty S.
Tại Bản án sơ thẩm số 02/2024/KDTM-ST ngày 24/9/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ đã quyết định:
Bác một phần yêu cầu của nguyên đơn về chấm dứt, loại bỏ dây chuyền bánh hỏi khô vì dây chuyền của hai công ty có tính khác biệt.
Buộc Công ty B2 chấm dứt việc sử dụng, loại bỏ dây chuyền bún khô thuộc phạm vi bí mật kinh doanh của Công ty S.
Buộc Công ty B2 bồi thường cho Công ty S 200.000.000 đồng và phải đăng bài xin lỗi Công ty S.
Ngày 04/10/2024, bị đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ án Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của Công ty B2, sửa một phần bản án sơ thẩm, đồng thời bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của công ty S.
👉 Tham khảo thêm: Tư vấn bảo mật thông tin, bí mật kinh doanh
Đối tượng tranh chấp trong vụ việc này là quyền sở hữu đối với dây chuyền sản xuất bánh hỏi khô, bún khô. Theo Công ty S thì đây là bí mật kinh doanh của công ty, do chính người đứng đầu của công ty tìm tòi và phát triển nên hành vi của Công ty B2 là vi phạm nghiêm trọng về sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên qua quá trình điều tra và giám định thì có căn cứ xác định dây chuyền sản xuất Công ty B2 sử dụng có được thông qua các cá nhân, tổ chức có chuyên môn, được công ty cải tiến và được cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích.
Bằng độc quyền giải pháp hữu ích cũng là văn bằng bảo hộ theo Điều 92 Luật Sở hữu trí tuệ và phải đáp ứng được các điều kiện nhất định mới được cấp. Giải pháp hữu ích thường là các cải tiến nhỏ, là những hiểu biết không thông thường. Do đó, văn bằng được cấp cho Công ty B2 chứng tỏ công ty đã có nghiên cứu để cải tiến dây chuyền này và những thông tin đó chỉ thuộc về Công ty B2. Bên cạnh đó thì qua giám định dây chuyền sản xuất bánh hỏi khô, bún khô không hoàn toàn giống 100% so với công ty S. Như vậy, việc Công ty S buộc Công ty B2 chấm dứt, loại bỏ dây chuyền trên là không hợp lý.
Nguyên đơn cho rằng hành vi tiếp cận, thu thập thông tin, mua chuộc công nhân của bị đơn là hành vi xâm phạm quyền đối với bí mật kinh doanh. Tuy nhiên cần xem xét kỹ tình tiết vụ việc để xác định ý kiến của nguyên đơn có hợp lý không. Có thể thấy tại khoản 1 Điều 127 Luật Sở hữu trí tuệ hành vi tiếp cận, thu thập thông tin thuộc bí mật kinh doanh bằng cách chống lại biện pháp bảo mật của người kiểm soát hợp pháp bí mật kinh doanh được coi là một trong các hành vi xâm phạm. Nhưng dựa vào các chứng cứ thu thập được thì Công ty S không ký hợp đồng bảo mật bí mật kinh doanh đối với người lao động, công nhân và thợ cơ khí bên ngoài vẫn có thể mang điện thoại vào công ty quay phim. Do đó, Công ty S không có thực hiện biện pháp bảo mật nên cáo buộc trên là không có cơ sở.
Tòa án cấp sơ thẩm đã có sơ sót trong việc giải quyết tranh chấp: bản án sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn về việc chấm dứt, loại bỏ dây chuyền sản xuất bún khô là chưa hợp lý vì dây chuyền này có sự khác biệt đối với của Công ty S, được cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích. Đồng thời, việc buộc bị đơn bồi thường và đăng bài xin lỗi, trong khi chưa có đủ căn cứ xác định hành vi xâm phạm quyền đối với bí mật kinh doanh là không có cơ sở.
Phán quyết của Tòa án cấp phúc thẩm khách quan, đúng pháp luật: việc Tòa án đánh giá, thu thập chứng cứ để đi đến xác định dây chuyền sản xuất bánh hỏi khô, bún khô của hai công ty là khác nhau là hợp lý. Tòa án không dựa vào lời khai từ một phía để xác định có hay không hành vi xâm phạm quyền đối với bí mật kinh doanh thể hiện sự công bằng, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
👉 Tham khảo thêm: Giải quyết tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh
4. Tổng kết
Tranh chấp là bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp trong quá trình sản xuất và phát triển thương hiệu của mình. Đối với đối tượng sở hữu trí tuệ, đặc biệt là bí mật kinh doanh cần có biện pháp bảo mật chặt chẽ tránh tình trạng bị tiếp cận, sử dụng một cách không hợp pháp. Hướng xử lý của Tòa án cấp phúc thẩm là có căn cứ khi xác định bị đơn không có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, bác yêu cầu của nguyên đơn là có căn cứ.
Chúng tôi trên mạng xã hội